2021 jyly jalpyǵa birdeı deklarasııalaýdyń birinshi kezeńine kirgen jáne buryn aktıvteri men mindettemeleri týraly deklarasııany usynǵan tulǵalar atalǵan qujatty tapsyrýdy jalǵastyrady. Olarǵa memlekettik qyzmetshiler, olarǵa teńestirilgen tulǵalar, bank, saqtandyrý naryqtary men baǵaly qaǵazdar naryǵynyń iri qatysýshylary, sondaı-aq osy adamdardyń barlyǵynyń jubaılary jatady. Ekinshi kezeńde – 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap memlekettik mekemelerdiń qyzmetkerleri men olardyń jubaılary, sondaı-aq kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń qyzmetkerleri men olardyń jubaılary úshin deklarasııalaý júrgiziledi.
Osylaısha, 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap jalpyǵa birdeı deklarasııalaý júıesine kirgen memlekettik mekemelerdiń qyzmetkerleri men olardyń jubaılary, kvazımemlekettik sektordyń qyzmetkerleri jáne olardyń jubaılary 2023 jyly aktıvter men mindettemeler týraly deklarasııany (250.00-nysan) usyný arqyly 2024 jyly kirister men múlik týraly deklarasııany (270.00-nysan) usynady.
Úshinshi kezeńde – 2024 jylǵy 1 qańtardan bastap zańdy tulǵalardyń basshylary men quryltaıshylary jáne olardyń jubaılary, jeke kásipkerler men olardyń jubaılary deklarasııalaýǵa jatady. Tórtinshi kezeńde – 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap azamattardyń qalǵan sanaty deklarasııa tapsyrady. Aıta keteıik, deklarasııa degenimiz – salyq salynatyn jeke tulǵanyń tabysy týraly esep.
Qarjy mınıstrliginiń habarlaýynsha, deklarasııada memlekettik nemese basqalaı tirkeýge tıesili, onyń ishinde shekaradan tys aýmaqtaǵy muragerlikpen berilgen, satyp alynǵan nemese satylǵan múlikter týraly aqparattar kórinis tabýǵa tıis. Oǵan jyljymaıtyn múlik, onyń ishinde jer telimi nemese jer úlesi; áýe jáne teńiz kemesi, avtomobıl, arnaıy tehnıka; turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly kelisim boıynsha Turǵyn úı ǵımaratyndaǵy úles; zańdy tulǵanyń jarǵylyq kapıtalyna qatysý úlesi; baǵaly qaǵazdar, óndirilgen qarjy quraldary, sıfrlyq aktıvter; ınvestısııalyq altyn, zııatkerlik menshik nysandary, avtorlyq quqyq jatady.
Sondaı-aq baǵalaý qyzmeti týraly zańnamaǵa sáıkes baǵalaýshy men salyq tóleýshi arasyndaǵy shart boıynsha júrgizilgen baǵalaý týraly esepte aıqyndalǵan qun bolǵan kezde jeke tulǵa qalaýy boıynsha osy múliktiń birligi úshin baǵa (qun) 1 000 AEK-ten asqan jaǵdaıda ózge múlikti kórsete alady.
Elimizde keńinen etek alǵan jaǵdaıdyń biri – mamandardyń JK qurý arqyly qyzmet kórsetýi. Olarda jaldamaly jumysshylar nemese bıznes-jyljymaıtyn múlik bolmaıdy, sol sebepti olar óz qyzmetin aıaqtaı otyra JK-ni jabý prosedýrasyn mindetti dep sanamaıdy. Degenmen memleket úshin ol JK-ler tirkelgen bolyp esepteledi jáne sondyqtan ıeleri 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap aktıvter jáne mindettemeler týraly deklarasııany tapsyrýǵa mindetti.
Eger jeke kásipker óz qyzmetin ári qaraı jalǵastyrmaıtyn bolsa, onda ol JK-ni jaýyp, sáıkesinshe 2024 jyly deklarasııa tapsyrmaýyna bolady. Qazirgi ýaqytta JK-ni jabý úderisi birshama jeńildetilgen jáne der kezinde esep ótkizbegeni úshin de aıyppul salynbaıdy.
Endi memlekettik qyzmetkerler jaıyna keleıik. №270 nemese №250 formasy boıynsha deklarasııa tapsyrýdyń tártibi birkelki bekitilgen. Mysaly, azamat memlekettik qyzmetten 2024 jyldyń aqpanynda ketse, biraq 2024 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha jaýapty basqarýshylyq laýazymda bolǵan bolsa (deklarasııa tapsyrý boıynsha mindetti tulǵalar kategorııasyna jatqan bolsa), onda ol 2024 jylǵy jalpy deklarasııa tapsyrý aıasynda kiristeri týraly málimetin usynýǵa mindetti bolady.
Kirister týraly deklarasııasy formasynyń tıpterimen Memlekettik kirister komıtetiniń saıtynda tanysýǵa múmkindik bar.
Kirister men múlik týraly deklarasııany (270.00 formasy) jáne aktıvter men mindetteme týraly deklarasııany (250.00 formasy) qaǵaz kúıinde de, elektrondy formatta da tapsyrýǵa bolady. Qaǵaz kúıinde usyný úshin jergilikti Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna júginý kerek, ne bolmasa jergilikti memlekettik kirister departamentine hat joldaý qajet. Al elektrondy túrde tapsyrý úshin úsh birdeı nusqa bar. Bul – Salyq tóleýshiniń jeke kabıneti, eGov elektrondy úkimet portaly, eSalyq Azamat jáne eGov mobile mobıldi qosymshalary.
Eger deklarasııany tapsyryp, alaıda onda qandaı da bir múlikti kórsetý umyt qalsa, qosymsha deklarasııa tapsyrýǵa bolady. Kelesi úsh jyl ishinde ózgerister engizýge jol beriledi. Al deklarasııany usynbaǵany úshin ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. Birinshi ret eskertý beriledi, ekinshi ret salyq salýshylar deklarasııany usynbaǵany úshin 15 AEK, buǵan qosa salyq salý obektilerin jasyrý kezinde tólenbegen salyqtar somasynyń 200 paıyzy mólsherinde jáne eger mundaı buzýshylyq qaıtalansa, 300 paıyz mólsherinde aıyppul kózdelgen.
Elimiz sheginen tys jerde menshik quqyǵynda múliktiń bolýy týraly aqparatty jasyrǵan, sondaı-aq elimiz sheginen tys ornalasqan sheteldik bankterde aqshasy bar jeke tulǵalar 100 AEK mólsherinde aıyppul tóleıdi.
Deklarasııa qaǵaz túrinde 15 shildeden, elektrondy túrde 15 qyrkúıekten keshiktirilmeı tapsyrylýǵa tıis.