Ekonomıka • 25 Tamyz, 2023

Deklarasııa ýaqyty aıaqtalýǵa jaqyn

340 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Memleket halyqtyń tabysyn baqylaýdy deklarasııalaý arqyly júrgizip jatqany belgili. 2024 jyly mindetti deklarasııa tapsyrý kategorııasyna barlyq tıptegi uıymdardyń basshylary men olardyń jubaılary, sondaı-aq bıznes ıeleri men olardyń jubaılary jatqyzylady. Bul rette kásipkerlik qyzmettiń aýqymy men kiris mólsheri ról oınamaıdy. Jeke kásipkerlik (JK) arqyly jumys isteıtin kishkentaı kásipkerden bastap iri kenishter men zaýyttardyń qulaǵyn ustap otyrǵan bıznesmender túgel deklarasııa ótkizedi.

Deklarasııa ýaqyty aıaqtalýǵa jaqyn

2021 jyly jalpyǵa birdeı de­k­la­rasııalaýdyń birinshi kezeńine kirgen jáne buryn aktıvteri men mindettemeleri týraly deklarasııa­ny usynǵan tulǵalar atalǵan qujatty tap­syrýdy jalǵastyrady. Olarǵa memlekettik qyzmetshiler, olar­ǵa teńestirilgen tulǵalar, bank, saq­­tandyrý naryqtary men baǵa­ly qa­­ǵazdar naryǵynyń iri qaty­sý­­shylary, sondaı-aq osy adam­dar­dyń barlyǵynyń jubaılary jatady. Ekinshi kezeńde – 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap memlekettik meke­­­me­lerdiń qyzmetkerleri men olar­dyń jubaılary, sondaı-aq kva­zı­­­memlekettik sektor sýbek­ti­le­riniń qyzmetkerleri men olardyń jubaı­la­ry úshin deklarasııalaý júrgiziledi.

Osylaısha, 2023 jylǵy 1 qań­tar­dan bastap jalpyǵa birdeı de­k­larasııalaý júıesine kirgen mem­lekettik mekemelerdiń qyz­metkerleri men olardyń jubaılary, kvazımem­le­kettik sektordyń qyzmetkerleri jáne olardyń jubaılary 2023 jyly aktıvter men mindettemeler týraly deklarasııany (250.00-nysan) usyný arqyly 2024 jyly kirister men múlik týra­ly deklarasııany (270.00-nysan) usynady.

Úshinshi kezeńde – 2024 jylǵy 1 qańtardan bastap zańdy tulǵalardyń basshylary men quryltaıshylary jáne olardyń jubaılary, jeke ká­sip­kerler men olardyń jubaılary deklarasııalaýǵa jatady. Tórtinshi kezeńde – 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap azamattardyń qalǵan sanaty deklarasııa tapsyrady. Aıta keteıik, deklarasııa degenimiz – salyq salynatyn jeke tulǵanyń tabysy týraly esep.

Qarjy mınıstrliginiń habarla­ýynsha, deklarasııada memlekettik nemese basqalaı tirkeýge tıesili, onyń ishinde shekaradan tys aýmaqtaǵy muragerlikpen berilgen, satyp alyn­ǵan nemese satylǵan múlikter týraly aqparattar kórinis tabýǵa tıis. Oǵan jyljymaıtyn múlik, onyń ishinde jer telimi nemese jer úlesi; áýe jáne teńiz kemesi, avtomobıl, arnaıy tehnıka; turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly kelisim boıynsha Turǵyn úı ǵımaratyndaǵy úles; zańdy tulǵanyń jarǵylyq kapıtalyna qatysý úlesi; baǵaly qaǵazdar, óndirilgen qarjy quraldary, sıfr­lyq aktıvter; ınvestısııalyq altyn, zııatkerlik menshik nysandary, avtorlyq quqyq jatady.

Sondaı-aq baǵalaý qyzmeti týra­ly zańnamaǵa sáıkes baǵalaýshy men salyq tóleýshi arasyndaǵy shart boıynsha júrgizilgen baǵalaý týraly esepte aıqyndalǵan qun bolǵan kezde jeke tulǵa qalaýy boıynsha osy mú­lik­tiń birligi úshin baǵa (qun) 1 000 AEK-ten asqan jaǵdaıda ózge múlikti kórsete alady.

Elimizde keńinen etek alǵan jaǵ­daı­dyń biri – mamandardyń JK qurý arqyly qyzmet kórsetýi. Olarda jaldamaly jumysshylar nemese bıznes-jyljymaıtyn múlik bolmaıdy, sol sebepti olar óz qyzmetin aıaqtaı otyra JK-ni jabý prosedýrasyn mindetti dep sanamaıdy. Degenmen memleket úshin ol JK-ler tirkelgen bolyp esepteledi jáne sondyqtan ıeleri 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap ak­tıvter jáne mindettemeler týraly deklarasııany tapsyrýǵa mindetti.

Eger jeke kásipker óz qyzmetin ári qaraı jalǵastyrmaıtyn bolsa, onda ol JK-ni jaýyp, sáıkesinshe 2024 jyly deklarasııa tapsyrmaýyna bolady. Qazirgi ýaqytta JK-ni jabý úderisi birshama jeńildetilgen jáne der kezinde esep ótkizbegeni úshin de aıyppul salynbaıdy.

Endi memlekettik qyzmetkerler ja­ıyna keleıik. №270 nemese №250 for­masy boıynsha deklara­sııa tap­syrýdyń tártibi birkelki beki­til­­gen. Mysaly, azamat memleket­tik qyz­metten 2024 jyldyń aqpanyn­da ketse, biraq 2024 jyldyń 1 qań­ta­ryn­daǵy jaǵdaı boıynsha jaýapty basqarýshylyq laýazymda bolǵan bolsa (deklarasııa tapsyrý boıynsha mindetti tulǵalar kategorııasyna jatqan bolsa), onda ol 2024 jylǵy jalpy deklarasııa tapsyrý aıasynda kiristeri týraly málimetin usynýǵa min­detti bolady.

Kirister týraly deklarasııasy for­masynyń tıpterimen Memle­ket­tik kirister komıtetiniń saıtynda tanysýǵa múmkindik bar.

Kirister men múlik týraly deklarasııany (270.00 formasy) jáne ak­tıvter men mindetteme týraly dek­­­la­rasııany (250.00 formasy) qa­ǵaz kúıinde de, elektrondy formatta da tapsyrýǵa bolady. Qaǵaz kú­ıinde usyný úshin jergilikti Halyq­qa qyz­met kórsetý ortalyǵyna júgi­ný kerek, ne bolmasa jergilikti mem­le­kettik kirister departamentine hat jol­daý qajet. Al elektrondy túrde tapsyrý úshin úsh birdeı nusqa bar. Bul – Salyq tóleýshiniń jeke kabı­ne­ti, eGov elektrondy úkimet portaly, eSalyq Azamat jáne eGov mobile mobıldi qosymshalary.

Eger deklarasııany tapsyryp, alaıda onda qandaı da bir múlikti kór­setý umyt qalsa, qosymsha dek­la­ra­­sııa tapsyrýǵa bolady. Kelesi úsh jyl ishinde ózgerister engizýge jol be­riledi. Al deklarasııany usyn­ba­ǵa­ny úshin ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. Birinshi ret eskertý beriledi, ekinshi ret salyq salýshylar deklarasııany usynbaǵany úshin 15 AEK, buǵan qosa salyq salý obektilerin jasyrý kezinde tó­lenbegen salyqtar somasynyń 200 paıyzy mólsherinde jáne eger mun­daı buzýshylyq qaı­ta­lansa, 300 pa­ıyz mólsherinde aıyppul kózdelgen.

Elimiz sheginen tys jerde men­shik qu­qyǵynda múliktiń bolýy týra­ly aq­paratty jasyrǵan, sondaı-aq elimiz sheginen tys ornalasqan she­tel­dik bankterde aqshasy bar jeke tul­ǵa­lar 100 AEK mólsherinde aıyp­pul tóleıdi.

Deklarasııa qaǵaz túrinde 15 shil­de­den, elektrondy túrde 15 qyr­kú­ıek­­­ten keshiktirilmeı tapsy­rylýǵa tıis.

Sońǵy jańalyqtar