Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Kezdesýde kredıtorlyq bereshekti óteý máselesine erekshe nazar aýdaryldy. Mundaǵy bereshek 800 mln teńgeni quraǵan. Bul soma pandemııa saldarynan elde aýrýhanaǵa josparly jatqyzý toqtatylǵan kezde jınaqtalypty. Qazirgi tańda medısınalyq uıym debet pen kredıt arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtap, kelisimsharttar kestesine sáıkes oryndaýdy ýaqytyly júrgizip jatyr. Kezeńder de oń saldomen jabylyp otyr.
«Biz qyzmet jelisin saqtap kelemiz. Biraq osynyń ózine kóp kúsh-jiger jumsalady. Narazylyq ta joq emes. Shyndyǵyna kelsek, bizge júginetin naýqastardyń úshten birin ǵana emdep otyrmyz. Orta eseppen 30 myńǵa jýyq naýqas keledi, olardyń birazyn ambýlatorlyq emge qabyldaımyz. Sonymen qatar aýrýhanaǵa shuǵyl jatqyzý úlesi jyl saıyn tómendep barady, qazir ol shamamen 65%-ǵa teń. Qıyn naýqastardy ózimizde qaldyryp, derti jeńil naýqastardy aýdanǵa nemese ambýlatorııalyq jatqyzýǵa, keıbirin kúndizgi stasıonarda emdetý arqyly aýrýhanaǵa shuǵyl jatqyzý úlesin azaıtýdamyz», deıdi Almaty kópsalaly klınıkalyq aýrýhanasynyń bas dırektory Jumaǵalı Ismaılov.
Jyl basynda aýrýhanada kredıtorlyq bereshek qalyptasqanymen, búginde onyń bári ótelgen. Bas dáriger shyǵyndy ońtaılandyrýdyń tıimdi bir joly baryn eske saldy. Bul – dárilik zattar boıynsha revızııa júrgizý.
«Atalǵan tizimde 600-den asa dúnıe bar. Klınıkalyq farmakologty shaqyryp, aptalap jumys istedik. Sonyń nátıjesinde tizimde 300 túrli dári-dármek qana qaldy. Mysaly, keıbir dárilerdiń 12 túrli analogy satyp alynǵan. Qazir qajetsiz satyp alýlar kúrt tómendedi. Sondaı-aq baǵa saıasatyn da qaıta qaradyq. Endi medısınalyq aqparattyq júıeni «1S: Býhgalterııa» júıesimen baılanystyrsaq deımiz. Bul dári-dármekterdi avtomatty túrde esepten shyǵarý úshin kerek», dedi aýrýhana basshysy.
Infraqurylymnyń eskiligine qaramastan, Almaty kópsalaly klınıkalyq aýrýhanasy kardıohırýrgııa, ortopedııa, LOR jáne kardıohırýrgııa boıynsha 27 joǵary tehnologııalyq medısınalyq kómek túrin usynady. Al kardıohırýrgııa boıynsha kómek oblysta tek osynda ǵana kórsetiledi. Qazirgi ýaqytta jańa ǵımarat salynyp jatyr. Kórsetiletin medısınalyq kómek túrlerin keńeıtý josparlanǵan.
Qor basshysy budan keıin Talǵar aýdanyndaǵy Besaǵash jáne Tuzdybastaý aýyldarynyń 14,8 myń turǵynyna qyzmet kórsetetin «Promedical» medısınalyq ortalyǵyna bardy. Klınıka bıyldan bastap MÁMS boıynsha jumys isteıdi. Ortalyq dırektory Nurlan Esmuratovtyń aıtýynsha, munda 7 ýchaske qurylǵan, onyń 2-ýi – pedıatrııalyq.
«Aýyl turǵyndary aýdan ortalyǵyna nemese qalaǵa barmaı-aq emhanada qajetti tekserýden óte alady. Salystyrmaly túrde alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek kórsetetin shaǵyn mekemede jalpy tájirıbe dárigeri men negizgi mamandar ǵana emes, sonymen qatar allergolog, revmatolog, gepatolog, dermatovenerolog, androlog syndy oblys aýmaǵynan tabylýy qıyn dárigerler bar. Klınıka basshylyǵy pasıentterine ártúrli medısınalyq qyzmetterge qoljetimdilikti qamtamasyz etý arqyly jumysty durys uıymdastyryp otyr. Nátıjesinde, tirkelgen halyq sany da artyp keledi», dedi S.Ahmetov.
Qarasaı klınıkalyq kópsalaly ortalyq aýdandyq aýrýhanasy – stasıonar qyzmetin usynatyn Qaskeleńdegi jalǵyz aýrýhana. Sondyqtan pasıentterdiń aǵyny aıtarlyqtaı joǵary. Táýligine 500-ge jýyq adam keledi. Atap óterligi, olardyń deni shuǵyl jaǵdaımen júginedi. Bul – barlyq aýrýhanaǵa tán problema. Eger emhanalar dıspanserlik pasıentterdi tıisti túrde baqylap, olardy alańdatarlyq ahýalǵa jetkizbeı ambýlatorııalyq-emhanalyq baǵytta emdelse, jaǵdaı ishinara jaqsarar edi. Osynyń saldarynan Qarasaı klınıkalyq kópsalaly ortalyq aýdandyq aýrýhanasy shuǵyl túrde túsýshilerge tıisti kómek kórsetý úshin aýrýhanaǵa josparly jatqyzýdy toqtatýǵa májbúr.
Qonaev qalasynyń qalalyq kópbeıindi aýrýhanasynda ýrologııalyq jáne LOR-beıindi tósekteri bar hırýrgııa bólimshesi, jaq-bet hırýrgııasy tósekteri bar travmatologııa jáne neırohırýrgııa bólimshesi, gınekologııa jáne perzenthana bólimshesi, pýlmonologııa tósekteri bar nevrologııa terapııasy bólimshesi, reanımasııa bólimshesi, balalar somatıkalyq bólimshesi jáne oblystaǵy jalǵyz ınfeksııalyq bólimshe bar. Munda aımaqtaǵy ózge aýrýhanalar sııaqty qarjylandyrýdyń shekteýli bolýyna baılanysty stasıonarlardyń tolyq júktemesi joq. Biraq qajettilik joǵary. О́ıtkeni munyń oblys ortalyǵyndaǵy jalǵyz aýrýhana ekenin eskerý kerek.
Aýrýhanany 2017 jyldan beri basqaryp kele jatqan bas dáriger Aıman Raqysheva 2023 jyldyń erekshe qıyn bolǵanyn aıtty. Osy ýaqytqa deıin munda eshqashan kredıtorlyq bereshekke jol berilmegen. Alaıda medısınalyq qyzmetkerlerdiń jalaqysyn kóterý mindettemelerin oryndaý qajettiligine baılanysty jalaqy qory boıynsha shyǵyndar 82%-ǵa deıin ósken. Sondaı-aq «SQ-Farmasııamen» esep aıyrysýda másele bary tilge tıek boldy.
Medısınalyq uıymdardy aralaǵan Sábıt Ahmetov ýchaskelik dárigerlermen de áńgimelesti. Ol halyqtyń medısınalyq saqtandyrý men qamtý aıasynda júrgizilip jatqan jumystarǵa sáıkes adamdardyń MÁMS jarnalaryn tóleý qajettiligine qalaı qaraıtynyna qyzyǵýshylyq tanytty.
«Buryn qıyn bolatyn. Qazir adamdar MÁMS arqyly tegin tekserýden ótýge bolatynyn biledi, ásirese operasııa qajet kezde. Biz saqtandyrylǵandar sany boıynsha oń dınamıkany baıqap otyrmyz. Alaıda bul iske dárigerler ǵana emes, ákimdik, jumyspen qamtý ortalyǵy jáne salyqtyq organnyń da qatysýy qajet ekenin jetkizgim keledi», dedi jalpy tájirıbe dárigerleri.
Almaty oblysy
