– 1914 jyly Birinshi dúnıejúzilik soǵys bastalyp, patsha ókimeti orys muǵalimdi soǵysqa alyp ketedi. Ákem ol jigit sol soǵystan qaıtyp oralmapty dep otyratyn. Biraq mektep 1937 jylǵa deıin jumys istep turǵan. Atam – ataqty aqyn, aýdarmashy ári aǵartýshy Beket О́tetileýovpen jaqsy qarym-qatynasta bolǵan kisi. Ákemnen estýimshe, belgili aǵartýshy atamdy ustaz ári aǵa tutqan. 1937 jyly Shaımerden atama keńes ókimetiniń muǵalimi bola tura qoı soıyp, árýaqtarǵa quran baǵyshtady degen aıyp taǵylyp, halyq jaýy retinde Túmen oblysyna aıdalady. Ákem Harez ol kezde 8 jastaǵy bala eken. О́zi halyq jaýynyń balasy, sondyqtan kópke deıin Qazaqstanǵa kóship kelýge qorqyp júredi. Biraq Shaımerden atam balalar eseıgen soń, bir amalyn taýyp elge qaıt dep amanat aıtyp ketipti. Sóıtip, inim ekeýmiz áskerden kelgen soń, ákem bizdi 1986 jyly elge qaıta kóshirip ákeldi. Elge kelgen soń atama qatysty derekterdi izdestirip kórip edim, eshteńe taba almadym. Qostanaı men Sarykóldegi arhıv mamandary ol qujattardyń bári joıylyp ketkenin aıtty, – deıdi Shaımerden Taýbaıulynyń nemeresi Súıindik Haresuly.
Ákesiniń amanaty boıynsha bala-shaǵasyn ataqonysy Sarykól aýdanyna birjola ornyqtyrǵan «halyq jaýynyń» balasy Hares qarııa 2022 jyly 92 jasynda baqılyq mekenine attanypty. Buǵan deıin elektr mamany bolyp jumys istep kelgen uly Súıindik kóp uzamaı Qostanaı pedagogıka ýchılıshesine oqýǵa túsedi. Súıindiktiń Reseıde alǵan mamandyǵyn bulaısha kúrt ózgertip, atasy bastap ketken muǵalimdik jolǵa túsýine Qazaqstandaǵy kitaphana isin qalyptastyrýshylardyń biri, 50 jyl ǵumyryn osy salaǵa arnap, shırek ǵasyr ýaqyt Almatydaǵy Ulttyq kitaphanany basqarǵan Názıra Dáýletova yqpal etedi. Búginde Sarykóldegi kitaphana Názıra Dáýletovanyń esimimen atalady.
– Názıra apam – Sháımerden atamnyń týǵan bólesi. 1987 jyly apam: «Súıindik, sen aldaǵy jumysyńdy tasta. Áli jassyń, muǵalim atańnyń jolyn jalǵastyryp, mektepke bet bur. Baıqaımyn, tarıhty jaqsy bilesiń, bala oqytýǵa bilim-beıimiń bar. Meni tyńdasań, osy joldy tańda», dedi. Osylaısha, aldymen pedagogıka ýchılıshesinde, keıin ýnıversıtette oqyp, tarıh pániniń muǵalimi degen mamandyq alyp shyqtym, deıdi Súıindik Shaımerdenov.
Eńbek jolyn 1994 jyly Tımırıazov aýylyndaǵy orta mektepte bastaǵan Súıindik Haresuly biraz jyldan soń osy bilim oshaǵynda dırektordyń tárbıe isi jónindegi orynbasary bolyp qyzmet etedi. Keıin 11 jyl boıy Bolshıe Dýbravy aýylynyń mektebin basqarǵan bilikti uıymdastyrýshyny 2017 jyly jergilikti turǵyndar aýyl ákimi etip saılaǵan, alaıda 4 jyldan keıin bul mindetinen óz erkimen bas tartyp, burynǵy mektebine qatardaǵy muǵalim bolyp qaıta oralady. Búginde aýdan muǵalimderiniń birazy jańashyldyqty jany súıetin Súıindik ustaz oılap shyǵarǵan oqý ádistemeleriniń ıgiligin kórip otyr. Mysaly, orys synyptarynda qoldanylatyn «Zıgzag» ádisi boıynsha oqýshylar sabaq ústinde bir orynnan bir orynǵa aýysyp otyrady.
– Men ádette sabaqtyń taqyrybyn tórt nemese beske bólemin. Ár bólimniń mazmunyn ár oqýshy ózinshe bólek oqyp, túsinip, ony synyptasyna áńgimelep beredi. Ol bala kelesi balaǵa aıtady. Osylaısha, bir-birine aıtyp taqyrypty ózderi meńgeredi. Bul jerde muǵalimniń emes, oqýshynyń belsendiligi basym bolady da, alǵyr oqýshylar belsendiligi tómen balany únemi alǵa tartyp otyrady. Taqyrypty top bolyp talqylaý, meńgerý degenniń tıimdiligi osynda, deıdi S.Shaımerdenov.
Súıindik Haresulynyń jubaıy Zúbaıra bastaýysh synyptaryn oqytady. 42 jyl boıy osy salada eńbek etip kele jatqan ustaz «Jaqsy muǵalim bolý úshin, eń aldymen, balany jaqsy kórý kerek. Ol balany da óz balańdaı kórý kerek. О́z basym jańa taqyrypty bir bala túsinbeı ketse, túnimen kóz ile almaı shyǵamyn. Erteńinde tústen keıin ekeýmiz qalsaq qaıtedi, sen bárinen jaqsy oqı alasyń ǵoı dep kóndirip, ótken sabaqty túsindirip jibergen soń ǵana jeńildep qalamyn», deıdi tájirıbeli ustaz.
Shaımerdenovter otbasynyń keıingi býyn ókili Ásem Súıindikqyzy da ata-anasynyń jolyn jalǵastyryp, aýyl balalaryna psıhologııa páninen sabaq berip júr. Kúıeý balalary Áset Beký de – osy mekteptiń tarıh pániniń muǵalimi.
Súıindik ustazdyń nemereleri de ozat oqıdy. Keleshekte olardyń da Shaımerden atalary salyp ketken súre joldy jalǵaıtyn túri bar. Bulaı deıtinimiz, Súıindik aǵa men Zúbaıra apaıdyń Ámirhan esimdi nemeresi sabaqtan kelisimen atam sııaqty muǵalim bolamyn dep inisine qalam-qaǵaz ustatyp qoıyp, mektepten úırengenin oqytýdy ádetke aınaldyrǵan.
Qostanaı oblysy
