Taǵy da latıfýndıstiń aty ozdy...

Aýdanda 711 myń gektar jer bar. Onyń 25 myń gektary ja­ıylym. Áıtse de, tórt tú­liktiń súmesimen kún kórip otyrǵan mal­saq qaýymǵa ult­araq­taı jer bu­ıyrmaı otyr. Taıaýda ǵana aýdan ákim­­di­gin­degi jer komıs­sııa­sy aza­mat­tar­dyń óti­nish­te­­rin qarap, je­ńimpazdardy anyq­­­taǵan. Uzaq jyldan beri mal sharýashylyǵymen aınalysyp kele jatqan jergilikti kásipker Erbol Hamzın bıyl úshinshi ret ótki­zilip otyrǵan otyrysta oń sheshim qabyldana ma dep úmittengen bolatyn. Áıtse de, ókinishke qaraı, bu­ryn da myńdaǵan gektar jerdi baýyryna basqandardyń aty ozypty. Erboldyń aıtýyna qaraǵanda, jer telimin bóle­tin konkýrstarǵa qatysyp júr­genine attaı jeti jyl. Qu­jat­ta­ry túgel, bıznes jos­pary bar. Baǵyp otyrǵan ma­ly da az emes.

– Tórt túlik malyn jaıatyn, mal azyǵyn daıyndaıtyn jaıylym men shabyndyqqa jarymaı júrgen jalǵyz men ǵana emespin. Mine, quzyrly organ­­darǵa qalyptasyp otyr­ǵan bar jaǵdaıdy jazyp, aryz joldadyq. О́z basym 2016 jyly kooperatıv qurǵan bola­tynmyn. Memlekettiń qam­qor­lyǵyna rahmet, 16 paıyzben segiz jylǵa nesıe aldym. Maqsat, tórt túliktiń basyn kóbeıtip, eldegi azyq-túlik qaýipsizdigin saqtaýǵa úlesimdi qosý edi. Árıne, otba­symdy da asy­raýym kerek, – deıdi Erbol Hamzın. – Shamam kelgenshe mal basyn óz tóli esebinen kó­beıttim. Qıyn bolsa da, al­ǵan nesıemdi ýaqtyly tó­lep turdym. Endi, mine, sońǵy eki jylda qaryzymdy óteı almaı júrmin. Sebebi bireý-aq, qansha umtylyp, áreket etsem de, jazda maldy jaıy­lym­ǵa shyǵaratyn jer joq. Mal azyǵyn daıyndaıtyn sha­byn­dyq ta joq.

131 jylqy, 135 qoı, 21 qara mal baǵyp otyrǵan keıipkerimiz bıyl shópti Esilden 150 shaqy­rym jerdegi Terisaqqan óze­niniń ańǵarynan, jalǵa alǵan jerinen daıyndaǵan. Bir tir­keme shópti jetkizý úshin ári-beri 300 shaqyrym jol júrý kerek. Janarmaıdyń qymbat­ty­ǵynan shyǵyn shóptiń ózindik qunynan asyp jyǵylady. Bir bas qara maldy qystatyp shy­ǵarý úshin keminde úsh tonna shóp qajet. Oǵan qasqaldaqtyń qanyndaı taptyrmaı turǵan jemdi qosyńyz. О́z eńbegi she? Qazir Esilde salmaǵy 300 kılolyq bir býma shóptiń quny 15 myń teńge. Álgi esep boıynsha bir maldy qystan shyǵarý úshin shamamen 150-200 myń teńge qarjy qajet eken.

– Tórt túlikti ósirý úshin al­dy­­men mal azyǵyn daıyndaıtyn jeriń bolýy qajet, – deıdi Erbol Hamzın. – Bizdiń óńirdegi aýyl sharýashylyǵy qury­­lym­da­ry qazir ta­bal­dy­ryqqa deıin jyrtyp egin egýde. Árıne, as­tyq­tyń kerek ekendigin túsi­ne­miz, biraq, mal baǵyp kún kó­rip otyrǵan halyq ne isteýi kerek. Ádildik izdep Astanaǵa deıin bardyq. Biraq bizdiń jan­­aı­qaıymyzǵa qulaq asatyn ja­n­a­­shyr taba almaı otyrmyz. Eń­bek etip tyrbanyp, elge paıda­myz­dy tıgizsek degen nıet. О́zim bes balanyń ákesimin. Per­zentterimdi de eńbekke baý­­lyp, adal eńbektiń dámin ta­tý­­ǵa úıretip kele jatyrmyn. Biraq ókinishtisi óz elimizde, óz jerimizde turyp eńbek etip tal­pynaıyn deseń, osyndaı ke­der­­giniń alynbas qamalǵa aınalatyny nesi eken.

Baǵymdaǵy maly egistikke túsip ketip, san márte aıyp­pul tólegen. Qarsylyq joq, tú­sinedi. Ol da bireýdiń yryz­dy­ǵy. Buryn kádege aspaı, týy­ry­lyp bos jatqan jer osyndaı alǵa umtylǵan azamattarǵa ádildikpen bólinip berilse, el ishin­de narazylyq ta oryn almas edi.

Aqmola oblysy,

Esil aýdany