Qoldaý bar da, oıǵa alǵan sharýany iske asyrý bar. Búginde óńirdegi kásipkerler báz-baıaǵy kezdegideı asa kóp qarjy tapshylyǵyn sezinip otyrǵan joq. Oǵan «Damý» qorynyń jeńildikpen beriletin nesıeleri sebepshi. Aldaǵy ýaqytta da senimdi seriktestik retinde kúsh biriktirip, qýattaryn eselep jumys isteıtin bolsa, tabys kólemi artyp, jumysshylardyń jalaqysy kóbeıip, jańa jumys oryndary ashylmaq. Eń mańyzdysy da osy. «Eki qolǵa bir kúrek» tabylyp, etken eńbekteri janyp jatsa, áleýmettik shıelenis te oryn almas edi. Senimdi seriktestik óndiris qýatyn arttyrýǵa nemese jańadan kásip ashýǵa jol ashyp otyr. «Damý» qorynyń baǵdarlamalaryna qatysqan, bul kúnde táp-táýir tabys taýyp otyrǵan kásipkerlerdiń oı-pikirin bilmek bolyp uıymdastyrylǵan baspasóz týry barysynda birqatar jaqsy jaıttyń kýási boldyq. Kásiporyn basshylary nesıe berý barysyndaǵy ózderine tıimdi jeńildikterdi paıdalanýda kedergiler joq ekendigin aıtyp otyr. Qormen ózara birlesken is-qımyldyń arqasynda jaqsy tájirıbe qalyptasypty. Osy arada sózimizge naqty mysal keltire ketelik. Oblys ortalyǵyndaǵy sonaý 1965 jyldan beri sút óńdeýmen aınalysyp kele jatqan «Gormolzavod» kásiporny 2017 jyldan bastap qormen iskerlik qarym-qatynas ornatqan. Jeńildetilgen qarjylandyrýdyń arqasynda seriktestik ózderine qajetti qazirgi zamanǵy qural-jabdyqtardy alýǵa qol jetkizgen. Osy bir umtylystyń arqasynda seriktestik óndiretin ónim sapasy jaqsaryp, túrleri kóbeıe túsken. Búgingi tańda jumysy alǵa basyp, sapaly ónimderimen aty shyqqan kásiporyn sút ónimderin óńdeý kólemin molaıta túsken.
– Memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan qoldaýdyń arqasynda eńsemiz kóterilip kele jatyr, – deıdi kásiporyn dırektory Ersaıyn Jaqsylyqov. – Tıimdi baǵdarlamalar aıasynda qajetti qural-jabdyqtardy jańartýdyń sáti tústi. Múmkindik bolǵannan keıin jelilerdi jańǵyrtyp, jumys yrǵaǵyn shırata tústik. Nátıjesinde, sút ónimderin óńdeý oń jolǵa qoıylyp, halyqqa qoljetimdi, suranysqa ıe ónimderdi usynýdamyz. Onyń ústine jańa jumys oryndary da ashylyp jatyr. Endigi arada elimizdiń naryǵynda ózimizdiń laıyqty ornymyz úshin kúresemiz. Biz Astanany azyq-túlikpen qamtamasyz etetin beldeýde bolǵandyqtan, oblys ortalyǵyn ǵana emes, elordany jáne onyń irgesindegi aýdandardy da óz ónimderimizben qamtamasyz etýdi kózdep otyrmyz. Al 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan kásipkerlikti damytý jónindegi ulttyq baǵdarlama týraly kásipker retinde pikir bildirsem, bul jobanyń óte tıimdi ekendigin ózimiz kórip otyrǵandyǵymyzdy aıtar edim.
Elordada seriktestiktiń halyqqa tanymal, sapaly ónimderin satatyn 8 dúken jumys isteıdi. Osy aıdyń sońynda taǵy ekeýi ashylmaq. Al oblys ortalyǵynda 17 saýda nysany úzdiksiz jumys istep tur. Jumys aýqymy ulǵaıǵan saıyn kásiporynnyń paıdasy eldegi maldyń súmesimen kún kóretin aǵaıynǵa da tıip otyr. Olar oblys ortalyǵyna jaqyn ornalasqan birneshe aýyldardan sút satyp alady. Aýyl turǵyndary ózderiniń ósirip otyrǵan tórt túliginiń paıdasyn kóredi.
«Master drive» tehnıkalyq qyzmet kórsetý stansasy ústimizdegi jyly avtokólikterdi jóndeýmen aınalysatyn avtokeshenniń jalǵasy retinde ashyldy. Erli-zaıypty Irına men Dmıtrıı Omelıandar óz kásipterin keńeıtip, jańa múmkindikke ıe boldy. 2021 jyly «Forte Bank» aksıonerlik qoǵamynan nesıe alǵan edi. Nesıeni «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasy aıasynda «Damý» qory sýbsıdııalady. Kásipker Dmıtrıı Omelıannyń aıtýyna qaraǵanda, olardyń otbasylyq sharýasynyń damýy, qyzmet kórsetý túriniń kóbeıýi, eń aldymen, memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan jandy qamqorlyqtyń, qoldaýdyń arqasy.
– Eger dál osyndaı qoldaý bolmasa, bizdiń jumysymyz búgingideı nátıjeli bolmaýy da múmkin, – deıdi Dmıtrıı Omelıan. – Bálkim burynǵysynsha kúıbeń tirlikpen kún ótkizýimiz ǵajap emes edi. Sharýa barysynda aıryqsha qýat berip, alǵa jetelep otyrǵan qamqorlyǵy – mol qoldaý. Qazirgi kúni óz isin jańadan bastamaq bolyp, umtylyp júrgen adamdarǵa men «Damý» qorynyń qoldaýyna júginińder degen keńes beremin. Bul jaı sóz emes, ózimiz kórip, nátıjesin sezinip otyrmyz. Sabaqty ıne sátimen degendeı, qoldaýdyń qaıtarymy da bar ekenin aıta keteıik. Birdiń isi berekeli bolsa, yryzdyǵyn ondaǵan adam kóredi. Máselen, biz osy qoldaýdyń arqasynda 36 adamdy turaqty jumyspen qamtamasyz ettik. Demek, 36 otbasynyń yryzdyq tabýyna septigimiz tıdi dep aıtýymyzǵa bolady ǵoı. Bir jaqsy jeri berilgen ótinimdi qarastyrýdan bastap qaryz alýǵa deıingi rásim óte jyldam. Burynǵymen esh salystyrýǵa kelmeıdi. Biz osylaısha 70 mıllıon teńge nesıe alsaq, paıyzdyq mólsherleme sýbsıdııalanyp otyr. О́zińiz oılap qarańyzshy, jyldyq ósim nebári 6-aq paıyzdy quraıdy.
Bıznestiń berekeli bolýy jalǵyz qarajatqa baılanysty emes eken. Oıǵa alǵan sharýańdy ońtaıly atqarý úshin óz jumysyn jete biletin jumysshy bolýy kerek. Bul tarapta qolbaılaý bolyp otyrǵan kedergi bar. Máselen, avtoelektrıkterdiń joqtyǵy. Onyń ishinde besaspap maman óz kásibin jetik biletin adam qazir qasqaldaqtyń qanyndaı tapshy.
– Kolledjdi bitirip kelgen balalardyń kóbi kásibı jaǵynan áli shıki, – deıdi kásipker. – Sondyqtan bul oraıdaǵy jumysty jetildirý kerek. Bilim sapasyn jaqsartý kerek. Jalǵyz maǵan ǵana emes, jalpyǵa kerek dúnıe. Múmkin bilim oshaqtary túlekterimen júıeli jumys júrgizip, qandaı mamandyqtardyń suranysqa ıe ekendigin sanalaryna sińirý kerek pe? Máselen, biz kolledj túlekterin qaıtadan oqytamyz, qaıtadan daıarlaımyz. Aıtalyp kelgen oqý ornynyń jumysyn ózimiz istep, ýaqytymyzdy ótkerip, qarajatymyzdy shyǵyndap otyrmyz ǵoı.
«SVeGA» tigin sehy jıyrma jyldan beri kásiporyndar úshin arnaıy kıim, forma tigedi. Kásiporyn basshysy Galına Plotnıkova – kásibı tehnolog, ári tigin buıymdarynyń dızaıneri. 2001 jyldyń qyrkúıeginde tigin kásipornyn uıymdastyryp, qajetti ǵımaratty jalǵa alǵan bolatyn.
2020 jyly «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy sheńberinde nesıe alǵan. Nesıege alǵan qarajatqa zamanaýı tigin tehnıkalaryn alyp, jumysyn jolǵa qoıdy. «Damý» qory «Kásipkerlikti damytýdyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan ulttyq jobasy» aıasynda sýbsıdııalady. Syıaqy mólsherlemesi burynǵy jyldyq 19,5 paıyzdan 6 paıyzǵa tómendedi.
– Qazirgi ýaqytta qalypty arnaǵa tústik. О́zimizdiń turaqty satyp alýshylarymyz bar. Oblystyń barlyq medısınalyq mekemelerine sapaly qyzmet kórsetemiz, – deıdi Galına Plotnıkova. – Memlekettik tapsyrys boıynsha da jumys isteımiz. Shynyn aıtqanda, memlekettik qoldaýdyń arqasynda eńbek ónimdiligin arttyrýǵa múmkindik týyp otyr.
О́ńirde memleket pen bıznestiń iskerlik ári nátıjeli jumys isteýiniń arqasynda shaǵyn jáne orta bıznes táp-táýir damyp keledi. Pikirimizdi naqty derektermen tirilte ketelik. Máselen, 3 809 kásipkerlik jobaǵa 272,58 mıllıard teńge kóleminde qoldaý kórsetilgen eken. Az qarjy emes. Nátıjesi de kóńil kónshiterlikteı.
Kókshetaý
