Án • 27 Qyrkúıek, 2023

Qaırekeńniń qýanyshy

311 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Ánnen basqa armany bolmaǵan adamdar bar ómirde. Sonaý dáýirlerden, este joq eski kún­derden adamnyń ózi emes, án kó­shedi bolashaqqa. Budan birneshe ǵasyr burynǵy halyqtyń rýhy men janynyń kórinisi, sóz ben sazdyń qosyndysy – án. Ult­tyń qany men jany, nári men bary. Odan asqan, odan ótken ne bar dúnıede? Neshe­legen zamandardyń ıinin taldy­ryp kelgen án qudiret kezeńnen ke­zeńge, ýaqyttan ýaqytqa ońaı kóshe me? Altyn júrek­ter, kirshiksiz kúmis keýdeler ar­qyly kóshpeı me? Kisisin tań­dap, tulparyn talǵap qonady.

Qaırekeńniń qýanyshy

«Bozbala osy ánimdi úırenersiń,

Yrǵaqqa keltire almaı kúızelersiń.

Asaý án jetegińe júrmegen soń,

Birińnen biriń kórip súırelersiń» demeı me Ásettiń ózi? Keshegi Kempir­baıdyń keýdesinen ushqan «kókala» úırek ekiniń biriniń kómeıine uıa salmaıdy. Aqan men Birjannan, Áset pen Kempirbaıdan qalǵan asyl muranyń keshegi ıegerleri Júsipbek Elebekov, Qalı Baıjanovtar bolǵanda, olardyń kózindeı jalǵasy, uly sarynnyń altyn júlgesi Qaırat Baıbosynov desek, artyq emes. Qazaqstannyń halyq ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, professor Qaırat Baı­bosynov týǵaly ándi qalaı mápelep kelse, ánshisin halyq ta solaı aıalaýǵa tıis qoı. Osyny eskergen L.N.Gý­mılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti janyndaǵy «Káýsar» má­denı-tanymdyq birlestiginiń uıym­­dastyrýymen ánshi halqymen qaıta qaýyshty. Suhbatty atalǵan klýbtyń jetekshisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi, Abaı atyndaǵy Mem­lekettik syılyqtyń laýreaty, professor Kenjeǵalı Myrjyqbaı júr­gizip otyrdy. Oqytýshylar men stý­dentter suraqtar qoıyp, qurmetti qonaqtyń áni men áńgimesin qosa tyńdap, emen-jarqyn áńgime-dúken ornady.

«Armanym – halyq ánderi men halyq kompozıtorlarynyń shyǵarmalaryn nasıhattap, halyqtyń júregine jet­kizý, jas urpaqtyń boıyna sińirý. Ol armanym oryndalyp keledi», deıdi ánshi. Aýzyn ashqanda aıtqan sózi edi bul. Eleýsiz estilgenimen, esti sóz. Kezdesý bastalǵan bette bul kisiniń oryndaýyndaǵy birneshe ándi shákirtteri shyrqap saldy. Kóńil kóterilip qaldy.

Jetpisten asyp, seksenge bet alǵan óner ıesi Úkili Ybyraıdyń «Qal­dyrǵanyn» oryndaǵanda tyń­darmandy tań etkendeı áserge taǵy kómdi.

«Alpysqa kelip án salyp, atyn bir qoıdym «Qaldyrǵan» depti Úkili Ybyraı. Demek ánshi halyqpen júz­desýge daıyndalyp, osy ándi baptap kelgenge uqsaıdy. Jurtshylyq al­dyndaǵy jaýapkershiligine qylaý tú­sirmeıtini osydan kórinedi. Qart­tyq­tyń ánin quıqyljytyp otyr.

Suraqtardyń birazy klassıkalyq qazaq ánderin salýshylar men estrada janrynda oryndaýshylarǵa degen kózqaras turǵysynda qoıyldy. «Estradalyq janrda án salǵanymen, ony da jarytyp jatqandar shamaly. Taza estradamen aıtatyn bir jaqsy ánshini aıtyńyzshy? «Kúıeýiń seksen beste shal, Qadısha» dep aıtqan soń ne deýge bolady?», dep bir ketti. «Dás­túrli ánshilerdiń estradaǵa ket­kenine qalaı qaraısyz?» degen suraqqa jaýap qana emes, bul – búgingi oryn­­daýshynyń bárine qarata aıtylǵan ustazdyń sózi. Al aragidik estradanyń súıemeldeýimen án jazdyryp júrgen Ramazan Stamǵazıev, Aıgúl Qosanova sııaqty ánshilerdiń ándi qaı deńgeıde shyrqaıtynyn halyq jaqsy biledi.

«Ustazym Júsipbek Elebekov Shá­kárim, Muhtar Áýezov týraly áńgi­meler aıtyp otyratyn. Aqtalmaı turǵanda Imanjúsiptiń ánin radıoǵa jazdyryp jibergen sol kisi. Ol kezde asa qaýipti jaǵdaı. Sonda aıtqan bir áńgimesi eske túsip otyr: «Sáken Seıfýllın bir jyly kókbazardan baıtal ákelip soıdyryp, qonaq shaqyrypty. Arasynda Ahmet Baı­tursynuly bar eken. Áńgimelestik, án saldyq, Ábiken Hasenov kúı tartty. Sóz arasynda Ahmet Baıtursynuly «biz qazaq mádenıetin ósirýge tıispiz. Dombyraǵa ǵana súıenip, tamaǵymyzdy kerip otyra berýimizge bolmaıdy. Ar­naıy oqý oryndaryn ashý kerek. Mý­zykanttarymyz nota tanýǵa tıis. Dú­nıejúzi mýzykanttarymen ıyq tires­tirip qatar turý úshin», dep Aqańnyń sózin aıtqany bar.

Bir qýanyshym, osy zamanda sol kisiniń armany oryndalyp keledi», dedi Qaırat Baıbosynov. Arǵy jaǵyn oqyrman ózi sabaqtap alar.