Sıfrlyq teńgeniń jol kartasy

Ondaǵy qujattyń maqsaty – jobanyń qazirgi mártebesi men osy jyldyń sońyna de­ıin kútiletin nátıjeleri týraly málimetter engizilgen. Sıfr­lyq valıýtalardy iske asyrý salasyndaǵy ózge de mem­le­ket­ter­diń tájirıbesine sholý jasaı kelip, atalǵan teńge 2025 jyldyń sońyna deıin 3 fa­zada engiziletindigi, jobany júzege asyrý jol kartasyna sáı­kes, bıylǵy jyly birinshi ke­ze­ńi iske qosylatyny aıtylǵan. Sıfrlyq teńge platformasynyń – tájirı­beli-ónerkásiptik jáne zertteý (R&D) atty eki kontýry (damý ba­ǵyty) qurylypty.

«Tájirıbeli-ónerkásiptik paıdalanýda sıfrlyq teńgeni tólem quraly retinde qoldaný úshin barlyq bazalyq ssenarıı iske asyrylyp, qarjy nary­ǵy­na qa­ty­sýshylarmen jáne qarjy ınfra­­qurylymynyń provaı­der­le­rimen ıntegrasııalyq baılanys ornatylǵan. Sondaı-aq smart-ke­lisimsharttardy paıdalaný ar­qyly baǵdarlanatyn tólem te­tigi engiziledi. Bul kontýr ST júıesiniń negizgi mindeti men onyń keıingi jumysyn júzege asy­rýǵa arnalǵan.

Zertteý kontýry – ortalyq bankterdiń sıfrlyq valıýtala­rynda transshekaralyq esep aıy­­­ry­sýlar testileýden ótip, sıfr­­­lyq aktıvter ındýstrııa­sy­nyń naryǵyna qatysýshy­lar­men ózara baılanys ornatý qaras­ty­rylǵan», deıdi bank ókilderi.

Jobanyń birinshi fazasyn iske asyrý qorytyndysy osy jyly ulttyq valıýtanyń 30 jyldyǵyna oraı, Qazaqstan qarjygerleriniń kongresi aıasynda shyǵarylatyn boldy.

Aıta keterligi, sıfrlyq teń­ge qolma-qol jáne qolma-qol­syz aqshalardyń ornyn aýys­ty­rýǵa baǵyttalmaǵan, basqa va­­lıý­talar sekildi qoldanysta qa­­tar júre beredi. Atalǵan teń­ge qar­jylyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin arttyryp, ınno­va­­sııalyq qarjy ónimderin jasaý úshin jańa múmkindikter asha­­tyndyǵy jáne memlekettik shy­­ǵystardyń tıimdiligin eselep, transshekaralyq tólemder shyǵyndaryn azaıtatyn bolady.

Bul sheshimdi qabyldaýdan buryn Ulttyq bank qarjy nary­ǵy­na qatysýshylarmen, sarapshylar qaýymdastyǵymen jáne ha­lyqaralyq seriktestermen bir­­lesip artyqshylyqtar men táýe­­kelderge keshendi zertteýler júr­­gizgen.

Osydan biraz jyl buryn qa­zir­gi Sıfrlyq damý, ınno­va­sııalar jáne aeroǵarysh óner­kásibiniń mınıstri Baǵdat Mýsın sıfrlyq formatqa kó­shirýdi jáne mem­le­kettik bıýd­jetten valıýta qoz­ǵa­lysyn qada­ǵalaýdy usynǵan bo­latyn. Bul – jemqorlyqpen kú­re­sýdiń eń tıimdi joly. Tek zań júzinde jumys istelý qajettiligin aıtqa­ny bar edi.

Byltyr Ulttyq bank ókilderi respýblıkanyń Joǵary esep palatasynda sıfrlyq teńge jobasynyń tusaýkeserin ótkiz­di. Olar sıfrlyq teńge­niń kádim­gi qolma-qol aqsha­syz bank­tik tólemderden aıyr­ma­­shylyǵyn, halyqtyń tólem jáne qarjy qyzmetterine degen qoljetim­di­ligin arttyrýdy, elimizdiń ult­tyq tólem júıe­sin odan ári damytý jáne jańǵyrtý men jańa syrtqy syn-qaterlerge beıimdeý kerektigin túsindirgen edi. Jalpy, sıfrlyq valıýtany engizý birqatar biregeı tehno­logııalyq sıpattamalarǵa baılanysty elimizdegi ulttyq tólem júıesiniń odan ári damýyn qamtamasyz etip, sonyń ishinde ınternetsiz tólem jasaý múm­kindigi de qarastyrylǵan. Ulttyq valıýtanyń úshinshi úlgisi retinde sıfrlyq teńge sol zańdy tólem quraly ekendigin jáne onyń baǵasy teńge baǵamyna teń ári qolma-qol nemese qolma-qol emes aqshaǵa ońaı aıyrbastaýǵa bolady.

2021 jyly Ulttyq bank sıfr­lyq valıýta tujyrym­da­­­masynyń ómirsheńdigin tekse­rý úshin «Sıfrlyq teńge» qanat­qaqty jobasyn iske qosty. 2022 jyly qarjylyq retteýshi sıfr­lyq teńgeni engizýdiń paıdasy men shyǵyndaryn zerttedi. Sıfrlyq teńge platformasy – naqty tutynýshylar men saýda jáne qyzmet kórsetý kásip­oryn­da­rymen synaqtan ótkennen soń Sıfrlyq teńgeni engizýdiń 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy daıyndaldy.