Bul kitap sonaý 2014 jyly mýzeı qyzmetkerleriniń kúsh-jigerimen Almatydan jetkizilgen. Juldyzy erte sóngen aqynnyń sońynda eki roman, bes poema jáne kóptegen óleńi men ocherkteri qaldy. 1933 jyly Qyzylordadan latyn qarpinde basylyp shyqqan «Tolyq shyǵarmalar jınaǵy» dep atalatyn jınaqqa aqynnyń óleńi, áńgimeleri jáne poemalary toptastyrylǵan. Otty jyrlarymen Alashtyń aldaspanyna aınalǵan tulǵanyń shyǵarmalaryn Júsipbek Aımaýytuly on jyldaı jınaqtap, alǵy sózin jazyp, baspaǵa tapsyrǵan. 1927 jylǵy 15 qarashada Alash arysynyń Máshhúr Júsipke jazǵan hatynda: «Sultanmahmut sózderin byltyr túgel jınap, úlken kitap qylyp, baspaǵa bergenmin. Odan basylady degen habar alyp otyrmyn...» delingen eken. Alaıda sol tusta Júsekeńniń ózi «halyq jaýy» degen jalǵan jalamen ustalyp, atylyp ketken soń, bul kitaptyń alǵysózin Sábıt Muqanov jazǵan. Abaıtanýshy ǵalym Qaıym Muhamedhanov bir eńbeginde: «Júsipbek bolmasa Toraıǵyrovtyń tolyq jınaǵynyń shyǵýy, onyń tolyq ómir tarıhyn bilýimiz neǵaıbil edi» dep jazatyny da sodan.
– Bul jınaq Qazaqstannyń halyq aqyny Dıhan Ábilevtiń úıinde saqtalǵan eken. Almatyǵa barǵan saparymda sol kisiniń úıine arnaıy baryp, jerlesimizdiń osy eńbegin qolǵa túsirdim. Qazirgi kúni mýzeıdegi qundy jádigerlerdiń qataryn tolyqtyryp tur. О́leńder jınaǵy Almatynyń kitaphanalarynda bar-joǵyn bilmeımin. Biraq Pavlodardyń ózge mýzeılerinen de, kitaphanalarynan da tappaısyz, – deıdi mýzeı basshysy Erbol Qaıyrov.
Qysqa ǵumyrynda sońyna ólmes rýhanı qazyna qaldyrǵan aqynnyń 130 jyldyq mereıtoıyna oraı bıyl Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıiniń yqpalymen, S.Toraıǵyrov ýnıversıtetiniń demeýshiligimen tańdamaly shyǵarmalar jınaǵy qaıta qalpyna keltirilip, restavrasııa jasaldy.
S.Toraıǵyrov ýnıversıtetiniń rektory Erkin Sadyqovtyń aıtýynsha, kitaptyń restavrasııasy elordada jasalyp, eki danada shyǵarylǵan. Erkin Toqmuhameduly onyń birin Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıine qaldyrýdy jón dep sheshse, ekinshisin aqynnyń Baıanaýyldaǵy memorıaldyq murajaıyna tabys etti.
Pavlodar oblysy
