Alty aı qystan qysylyp-qymtyrylyp shyǵyp, arqasy jylyp, aıaǵy uzarǵan jaz aılarynda shelektep saýǵan sútin ótkize almaıtyn, ótkizgen kúnde quny tatymaıtynyna ókpeli aýyl turǵyndarynyń eńbegi esh, tuzy sorǵa aınalyp jatatyny belgili.
Osyndaı qıyndyqtardyń kúrmeýin tarqatýǵa tyrysqan Shyrǵanaq aýylyndaǵy jeke kásipker Nurbek Sanııazovtyń shaǵyn sút óńdeý sehynda jaz maýsymynda jumys qaınap jatady. Tań eleń-alańda sút tasymaldaıtyn «ÝAZ» nemese «Gazel» avtokóligin otaldyryp, shalǵaıdaǵy Myńjylqy, Sarykól, Ereýil, Taldy jaılaýlaryna qonystanǵan malshylardy aralap júrip, jańa saýylǵan sútin tirnektep jınap ákelý – Nurbektiń kidirissiz atqaratyn kúndelikti jumysy. Kún qyzbaı jetkizgen sútin 1 tonnalyq sút tartatyn elektrli separatorǵa quıyp, odan kilegeı aıyrý, ony ystyq bý beretin peshte pisirý syndy tynym taptyrmaıtyn jumystar budan ári ata-anasynyń ıeliginde.
Sonaý 2000 jyly «Sanııazov» sharýa qojalyǵyn quryp, jetekshilik etken aýyldyń isker azamaty Serik Sanııazov iri qara ósirýmen qatar, sútten joǵary sapaly maı shaıqap, qurt jasaýdy negizgi kásiptiń kózine aınaldyrǵan.
Sebebi keńestik kezeńde osy aýylda iri sút zaýyty jumys istep, táýligine tonnalap sút tartylyp, sarymaı óndirýmen dańqy shyqqan sharýashylyqtan jekeshelendirý jyldary shashaý shyǵyp, shashyrap ketken qıyn-qystaý kezeńde eki sısternaǵa ıelik etken Serik Sanııazov sodan beri bul jumystan bir sát qol úzip kórmegen. Úıiniń aýlasyndaǵy úıshikteı ǵana eki bólmege sısternalaryn ornalastyryp, keńestik eski qurylǵylardyń kúshimen sút óńdeýmen aınalysyp kele jatqanyna 35 jyldan asypty.
«Qolda bardy uqsatyp, tirshilik etip kelemiz. Aýyldyń tynysy tarylyp, turalap qalǵan naryqtyń kezinde de qıyndyqtan jol taýyp, sharýamyzdy toqtatpaýǵa kúsh saldyq. Tehnıkany jamap-jasqap, eskini quraı alǵanymyzdyń arqasynda sút tartý, odan qurt-maı alý jumystary úzilissiz atqaryldy. Bul isimiz aýyldastarymyzdy qýantty. Birli-jarym sıyrynyń sútin ótkizip, kúndelikti nan-tuzyn tabýǵa sebin tıgizdi. Sóıtken sút óńdeý sehymyzda jaz aılarynda táýligine 2 tonna mólsherinde sút tartylyp, taza qaımaqtan 50 kıloǵa deıin sarymaı, qatyqtan qurt jasalady. Qazir kúnara irimshik qaınatyp, ónim túrlerin kóbeıtip kelemiz. Keminde 10-15 kılo sary irimshik, buǵan qosa 40 kılodan asatyn maısyz irimshik jasap, tutynýshylar tapsyrysyn oryndaýdamyz. Sapa standartyna saı jasalatyn tabıǵı ónimderimizge suranys artpasa, kemigen emes», deıdi kásipker.
Mal qońdanyp, sút molaıǵan jaz maýsymynda shaǵyn sehtaǵy jumys ta qarqyn alady. Seriktestik qaramaǵyndaǵy on shaqty adamnan ózge qurt jasap, irimshik qaınatýǵa qolǵabys etip, ýaqytsha tabys tapqysy keletin aýyl turǵyndarynyń qatary kóbeıedi. Bilekti sybana iske kirisetin jumysshylardyń kóshbasynda kásipker otbasynyń uıytqysyna aınalǵan aıaýly jan Qýanysh Núsipjanovanyń bel jazbaı, tynym tappaı júretini aıdan anyq. Samaıyn aq qyraý shalǵan ata-ananyń eńbekqorlyǵyn boıyna sińirip ósken uly Nurbek pen kelini Alfııa ańsary aýǵan qaladan aınyp, týǵan aýylyna týyn tikken. Erinbeı eńbek etken adamnyń alar asýy bıik bolaryna osy jyldar ishindegi jetistikteri dálel bolsa kerek. Qarabastyń ǵana qamyn kúıttemeı, aýyl azamattaryn jumyspen qamtyp, qoldan kelgenshe qaıyrymdylyq sharalaryna atsalysýdy azamattyq boryshy sanaıtyn ákeli-balaly Sanııazovtardyń meıir-shapaǵatyn kórip júrgen jandar az emes.
Esimi eline eleýli Serik Sanııazov – aýdandyq máslıhattyń úsh shaqyrylymynda depýtat bolyp saılanyp, aýyldyń kórkeıýine ózindik úlesin qosqan isker azamat.
Osylaısha, joqtan bar jasap, ónim óndirip, aýyl turǵyndaryn tańdaıda bal tatıtyn qurt-maımen qamtamasyz etip otyrǵan ol, kásipkerlerdi qoldaý maqsatyndaǵy memlekettik baǵdarlamalardyń eń qajetti jerge jete bermeıtindigin qynjyla jetkizdi.
«Qarjylyq kómekti jumys isteıtinderden góri, qolynda dymy joq, esesine joǵaryda tamyr-tanysy, demeýi barlar tez alady. Bul ádetten áli aryla almaı kelemiz. Olar alǵanyna qaraı durys uqsatsa, qýanar edik. Biraq olaı emes. Oǵan mysal, eki jyl buryn aýdanda ashylǵan sút zaýytyna sheteldik jańa qondyrǵylar qoıylǵanyn qaıteıin, jumysyn bastamastan bankrot bolyp tyndy», dep nalyǵan Serik Sanııazov osyndaı qoldaýlar qarapaıym, qolynan is keletin kásip ıelerine jete bermeıtinine qynjylady.
Eki jyl buryn «Nesıe seriktestiginen» 16 paıyzben 20 mln teńge nesıe alyp, mal basyn kóbeıtken. Sarymaı óndirýdiń sheberi atanǵan Sanııazovtardyń sút óndirisi órisi malǵa toly óńirdegi jalǵyz «zaýyt» sanalary sózsiz.
Jańa tehnologııa damyǵan ýaqytta qyryq jylǵy qısyny ketken eski qurylǵylarmen isin ilgeriletip otyrǵan eńbek adamyna jergilikti ákimdik, kásipkerlik tarapynan qoldaý kórsetiler bolsa, aıadaı bólmedegi sút óńdeý sehynyń qýattylyǵyn arttyryp, iri zaýytqa aınaldyrýǵa múmkindik joq emes. Eń bastysy, jumystyń tetigin biletin, isti úılestire alatyn, tájirıbesi tolysqan bilikti mamandar bar.
Almaty oblysy