Iri ınfraqurylymdyq joba Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha iske asyp jatyr jáne respýblıkanyń kólik-tranzıttik áleýetin odan ári damytýǵa baǵyttalǵan. Onyń aıasynda qazaq-ózbek memlekettik shekarasy arqyly jańa ótkizý beketi ashylady.
Jalpy, jyl basynan beri Qazaqstan men О́zbekstan arasynda júk tasymalynyń kólemi 25,8 mln tonnany qurady. Negizgi júk aǵyny búginde ótkizý múmkindikterin tolyǵymen paıdalanyp otyrǵan «Saryaǵash» memleketaralyq torap stansasy arqyly ótedi.
Jańa temirjol jelisin salý qoldanystaǵy «Saryaǵash – Tashkent» ýchaskesinen júkterdi jańa tarmaqqa qaıta baǵdarlaýǵa, «Saryaǵash» stansasynyń júktemesin azaıtýǵa jáne jalpy О́zbekstan baǵytynda eksporttyq tasymaldardy ulǵaıtýǵa múmkindik beredi. Buǵan qosa joba Túrkistan oblysynyń respýblıkanyń negizgi temirjol jelisimen qosylýy esebinen onyń damýyna yqpal etedi.
Premer-mınıstr óz sózinde Qazaqstanda taǵy bir mańyzdy oqıǵa bolyp jatqanyn atap ótti.
«Temirjol – memleketimizdiń ekonomıkalyq jáne áleýmettik ómiriniń damýyn qamtamasyz etetin bolat arterııalar. О́tken jyly temirjoldarmen Qazaqstan táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyndaǵy eń joǵary júk kólemi tasymaldanyp, ol 245 mlrd tonna-kılometrdi qurady. Mundaı qarqyndar geosaıası jaǵdaılarǵa jáne ınfraqurylymdyq shekteýlerge qaramastan bıyl da saqtalyp otyr», dedi Á.Smaıylov.
Úkimet basshysynyń aıtýynsha, osy jyldyń sońyna deıin О́zbekstannyń qatysýymen júkterdi tasymaldaý kólemi shamamen 31 mln tonnany quraıdy dep boljanýda, bul ótken jylmen salystyrǵanda 16%-ǵa artyq.
«Osy ýchaskeniń ótkizý qabiletin keńeıtý, sondaı-aq elimizdiń eksporttyq jáne tranzıttik áleýetin arttyrý úshin iri temirjol jobasy «Darbaza – Maqtaaral» jańa jelisin salýdy bastaımyz», dedi Premer-mınıstr.
Joba eki kezeńge bólinedi. Birinshi kezeń «Syrdarııa» stansasyna shyǵatyn О́zbekstannyń memlekettik shekarasy «Erdaýt – Maqtaaral» jelisin salýdy kózdeıdi.
Ekinshi kezeńde Jetisaı – О́zbekstannyń memlekettik shekarasy tarmaǵyn paıdalanýǵa berý kózdelgen. Barlyǵy 152 km temirjol tósemi salynady. Joba úshin 19,7 myń tonna rels, sondaı-aq 280 myń temirbeton shpal men rels bekitkish satyp alý josparlanyp otyr.
Jańa temirjol qurylysy 3 400 jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi. Jobadaǵy qazaqstandyq qamtý úlesi 85%-dy quraıdy. Temirjol tóseminiń birinshi býynyn tósegennen keıin Premer-mınıstr rásimge qatysýshylardy jumystyń bastalýymen quttyqtap, jobany belgilengen merzimde sapaly túrde iske asyrý qajettigin atap ótti.
«QTJ» UK» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Qanat Álmaǵambetov «Darbaza – Maqtaaral» jelisi Túrkistan oblysynyń shalǵaıda ornalasqan Maqtaaral jáne Jetisaı aýdandaryn Qazaqstannyń qalǵan bóligimen baılanystyratynyn atap ótti.
«9 stansa salynady. Bul temirjol Qazaqstannan osy aýdandarǵa jáne sol aýdandardan Qazaqstanǵa júkterdiń tikeleı jiberilýin qamtamasyz etedi. Sebebi qazir olar О́zbekstanmen shekaradan ótýge májbúr. Bul osy aýdandardyń damýyna áser etedi. Qurylystan keıin olar jańa serpin alady», dedi ol.
Q.Álmaǵambetovtiń aıtýynsha, Qazaqstannyń tranzıttik áleýeti de aıtarlyqtaı artpaq.
«Aýǵanstan, Iran, Tájikstan jáne О́zbekstanǵa keletin júkter osy jolmen tezirek ótedi. Oǵan qosa «Saryaǵash – Tashkent» ýchaskesindegi keptelis azaıady. Keıingi jyldary júk kólemi kóp boldy. Osy oraıda olardyń birazy ýaqytynda berilmeı jatady, sebebi bul býyn mundaı júk kólemine arnalmaǵan. Keıingi eki-úsh jylda júkteme kúrt ósken. Qurylys osy negizgi ýchaskeniń júktemesin azaıtýǵa jáne jolaýshylar poıyzdaryn basqarýǵa kómektesedi», dedi Q.Álmaǵambetov.
Sonymen qatar «QTJ» UK» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary qazirgi ýaqytta Pákistan arqyly Úndistanǵa temirjol qurylysy talqylanyp jatqanyn málimdedi. «Darbaza-Maqtaaral» jelisin iske qosý Qazaqstannyń osy strategııalyq baǵytty damytýǵa qosqan eleýli úlesi bolmaq.
«Biz júk aǵyny qosymsha 10-14 mln tonnaǵa artady dep boljap otyrmyz. Al bolashaqta 20-25 mln tonnaǵa deıin ósýi múmkin. Bul ýchaske Tashkent torabyn aınalyp ótip, júkterdi eki baǵytta da tezirek tasymaldaıdy», dedi Q.Álmaǵambetov.
Qazaqstannyń kólik-tranzıttik áleýetin odan ári keńeıtý aıasynda Úkimet temirjol ınfraqurylymyn damytý boıynsha josparly jumys júrgizip jatyr. Atap aıtqanda, «Dostyq – Moıynty» ýchaskesinde ekinshi jol jáne Almaty aınalma jańa temirjol qurylysy júrip jatyr. Jaqyn arada Qytaımen úshinshi halyqaralyq torapqa shyǵatyn «Baqty – Aıagóz» jańa temirjol jelisi boıynsha jumystardy bastaý josparlanyp otyr. Barlyǵy úsh jyl ishinde respýblıkada 1 300 shaqyrymnan asa temirjol salynady.
