Sonymen Almatyda Kazakhstan Fashion Week Ulttyq sán aptalyǵynyń 33 maýsymy da márege jetip, sán minberinde 20-dan astam otandyq jáne shetelderden arnaıy shaqyrylǵan dızaınerler saltanat qurdy.
Ádette avtorlyq sán úlgileriniń, toptamalardyń usaq-túıegine deıin oılastyrylady. Degenmen dızaınerlerge sán aptalyǵyna qatysýǵa, jurtqa kórsetetin kıim úlgileri toptamasyn jobalaý men júzege asyrýǵa qansha qarajat kerek? Bul suraqqa tanymal dızaınerlerimizdiń jaýaptary tómendegideı boldy.

Nazym Qarpyqova, «Arunaz» markasynyń ıesi: «Osy maýsymda KFW-ke arnap 23 daıyn obraz ben alǵash ret er-azamattarǵa arnalǵan sán úlgilerin usyndyq. Toptamanyń ortasha quny – 10 mln teńge. Bizdiń sán úıi eksklıýzıvti kıimderge mamandanǵandyqtan, ádette bir nemese eki danada ǵana tigiledi. Quny tańdalǵan úlgisi, pishimi men kúrdeli elementterinen quralady. Oǵan matanyń baǵasy, fýrnıtýrasy, konstrýktor men tiginshilerdiń eńbegi men basqa da kóptegen faktor kiredi. Matalardy ádette Parıj, Mılan, Monakodan satyp alamyz. Áshekeılerimiz ben qajetti usaq-túıekterimizdiń ortasha quny – 100 myń teńgege deıin barady».
Al Aıda Qaýmenova baǵa aýqymdylyǵynyń arqasynda avtorlyq kıim ártúrli aýdıtorııanyń suranysyna ıe ekenin aıta kele: «Buıymdardyń ortasha quny – 80 myń teńge. Biraq bizde úsh kıim jelisi bar, qoljetimdi kıimderge fýtbolkalar men aksessýarlar kiredi, olardyń ortasha quny shamamen – 20 myń teńge. Ekinshi qatarǵa – dızaınerlik erekshelikke ıe kúndelikti kıimder kirse, onyń ortasha quny – 70 myń teńgeden bastalady. «Haute couture», ıaǵnı úshinshi qatarly kıimder jeke tapsyrys boıynsha tek bir danadan tigiletindikten, tıisinshe ol orta eseppen – 200 myń teńgege baǵalanady. Al bıylǵy KFW maýsymyndaǵydaı erekshe jaǵdaılarda áriptesterimizge júginetin kezder bolady. Osy joly «Medıateks» kompanııasynyń Anna Bask brendimen birge jumys istedik. Bul brend bas kıimder men trıkotajdan jasalǵan aksessýarlarmen, áshekeılermen aınalysady. Munyń ortasha quny áli anyqtalǵan joq», deıdi.

Dızaıner Aıdana Omarova kıim úlgileriniń quny shyǵyn materıaldary men qol eńbeginen basqa, avtordyń sheberligine, árbir bólshekti jasaýda qoldanylatyn biregeı tehnologııalarǵa táýeldi ekendigin baıandaı otyryp: «Baǵa dızaınerdiń shyǵarmashylyq úlesinen, ár dızaınǵa salǵan qaıtalanbas ıdeıasynan, tujyrymdamalary men talantynan, ózindik qoltańbasynan quralady. Sımbıozda jumys isteıtin bul faktorlar joǵary sán toptamasynyń qunyn qalyptastyrady jáne onyń qunyn sán salasynyń bilgirleri men ónerdi baǵalaı biletinder asyra alady. Al Qazaqstannyń sán naryǵynda usynystardyń alýan túrliliginiń arqasynda qoljetimdi baǵamen kıim tańdaý múmkindigi qalyptasyp keledi», deıdi.
Degenmen, dızaınerler eńbek shyǵyn, matalar men aksessýarlardyń baǵasyn qosa eseptegende, avtorlyq kıim óz qunyn aqtaıtynyn aıtady.
Máselen, Qıyr Shyǵystan arnaıy kelgen KFW qonaqtary – «Krylıa» stýdııasynyń dızaınerleri Denıs Býrlakov pen Tatıana Vasıleva Qazaqstanǵa jalpy quny 10 myń dollar turatyn 40-qa jýyq buıym ákelse, onyń árqaısysy ortasha eseppen 200 dollarǵa baǵalandy, aksessýarlardyń quny 20 dollardan 300 dollarǵa deıin barady.
Tatıana Vasıleva «Avtorlyq úlgiler qymbat pa, joq pa?» degen suraq árdaıym jeke kózqarasqa baılanysty deıdi. Biz erekshelenýdi, daralanaýdy baǵalaıtyn adamdardy kıindiremiz, olar bizge emosııa týdyrý úshin keledi, sondyqtan olar bizdiń shyǵarmashylyǵymyzǵa tek kóılek, shalbar dep emes, qundylyq, biregeılik dep qaraıdy, ıaǵnı bul – adamnyń kóńil kúıi men ishki álemi».
Máselen, elimizdegi tapsyrys berýshilermen jumys isteıtin fransýz dızaıneri Naz Maer óziniń avtorlyq kóılekteriniń ortasha quny nege 1200 eýro turatynyn túsindire kele: «Qazaqstandaǵy avtorlyq kıim naryǵynda ustamdylyq bar. Menińshe, qazaq dızaınerleriniń kıimderiniń baǵasy álemdik dızaınerlik kıimderdiń baǵasyna sáıkes. Tabysy ortasha adamdarǵa qoljetimdi casual stılindegi toptamalar bar, al saltanatty keshterge arnalǵan kıimder álbette, arzan turmaıdy. Menińshe, tutas alǵanda tıisti deńgeıde teńdestirilgen».
Osy oraıda otandyq dızaınerlerdiń ózderi de otandyq brendterdi tańdaý – eń oń sheshimderdiń biri ekendigimen kelisedi.
Dızaıner Nazym Qarpyqova jeke tapsyrystarmen tigilgen kóılek-kónshekter óz aqshasyna turatyndyǵyn, baǵalar árıne, arzan bolýy da múmkin, biraq elde jeke toqyma buıymdary ónerkásibi áli de damymaǵandyqtan, buǵan osy másele de yqpal tıgizip otyr deıdi.
Qysqasy, eshkimdi qaıtalaǵyńyz kelmese, otandyq dızaınerlerden kıingen tıimdi. Shyndyǵynda jerlesterimizdiń qolynan shyqqan dúnıeler sapasy, sáni jaǵynan da álemdik brendterden kem túspeıdi. Jurtqa qymbat kóringenimen, salystyrmaly túrde baǵasy da birneshe ese arzan. Onyń ústine qazirgi talǵampaz tutynýshyǵa ulttyq erekshelikti usynyp otyrǵanda da osylar, al muny otandyq óndirýshiden basqa eshkim jasaı almaıdy.
ALMATY