Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenıet ortalyǵy týysqan eki el – Túrkııa men Qazaqstan arasynda tyǵyz mádenı baılanys ornatý maqsatynda osydan on shaqty jyl buryn kindik qalada irge tepken bolatyn. Sodan beri turaqty túrde kórme, konsert, qolóner úıirmeleri, konferensııalar sekildi árqıly mádenı is-sharalar uıymdastyryp keledi. Ortalyqtyń búgingi tańdaǵy jetistigi – qala turǵyndaryna rýhanı qyzmet kórsetý maqsatynda Qoja Ahmet Iаsaýı babamyz atynda kitaphana ashýy. Bul kitaphana qoryna túrli taqyrypty qamtıtyn 3000-nan astam túrik, qazaq, aǵylshyn, orys tilindegi ádebı kitaptar, ensıklopedııalar, sırek kezdesetin sózdikter hám balalarǵa arnalǵan týyndylar jınaqtalypty.
– Qanshalyqty damyǵan tehnologııa dáýirinde ómir súrip jatsaq ta, klassıkalyq kitaphana men kitaptyń orny erekshe. Onyń syrtynda jastarymyz shet tilderin oıdaǵydaı meńgerip, sheteldiń túrli ýnıversıtetterinde bilim alyp jatyr. Ǵylymı dıssertasııalyq jumys jazý úshin, ásirese shet tilde jaryq kórgen akademııalyq materıal tabý ońaı emes. Biz osy kitaphana arqyly teńizge tamǵan tamshydaı bolsa da, elordalyq oqyrmandarǵa qyzmet kórsetsek degen oıdamyz. Ári aldaǵy kúnderi túrli kezdesýler, kitap tanystyrylymy, ǵylymı is-sharalar ótkizýdi josparlap otyrmyz. El kólemindegi kitaphanalarmen tyǵyz baılanys ornatý josparda bar, – deıdi ortalyq basshysy Almagúl Isına.
Tusaýkeserde Májilis depýtaty Abzal Quspan: «Qazaqta «túbi bir túrki» degen jaqsy sóz bar. Bul sózdiń mán-mańyzy óte keń. Sondaı-aq kitaphanaǵa esimi berilip jatqan Qoja Ahmet Iаsaýı babamyz – kúlli túrki halqyna ortaq tulǵa. Osy oraıda birligimizdi, yntymaǵymyzdy bekemdep jatqan búgingideı oqıǵanyń kóp bolǵanyna tilektespin», dedi. Túrkııalyq elshi Mustafa Kapýdjý atalǵan kitaphananyń ashylýyna úles qosqan hám bastamashy bolǵan erli-zaıypty Nýrfer jáne Tansel Terdjandarǵa alǵysyn bildirip, sóziniń sońynda: «Bul kitaphana Qazaqstan men Túrkııa arasyndaǵy rýhanı-mádenı qarym-qatynasqa kópir bolady degen nyq senimdemin», dedi.
Túrkııa elshisi alǵys bildirgen otbasylyq jup Nýrfer jáne Tansel Terdjandar qazir Astana qalasynda turady. Bul túrkııalyq erli-zaıyptynyń áreketi quptarlyq hám basqaǵa úlgi bolarlyq dúnıe ekeni anyq. Biz óz kezeginde elordalyqtarǵa rýhanı qazyna syılaǵan Nýrfer Terdjan hanymdy sózge tarttyq.
– Otaǵasy Tansel Terdjan ekeýmiz 2016 jyldan bastap Astanada turamyz. Mamandyǵym – áleýmettanýshy. Ǵylymı ataǵym – PhD. Túrkııanyń aldyńǵy qatarly Bogazıchı ýnıversıtetin bitirdim. Qazaqstanǵa kelip Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń doktorantýrasyn támamdadym. Qazirgi tańda Astanadaǵy L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde oqytýshymyn. Jubaıym Tansel Terdjan da ǵylymmen aınalysady, professor ataǵy bar. Jaqynda týrızm salasy boıynsha L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń doktorlyq dárejesin aldy, – dedi ol.
Sondaı-aq Qoja Ahmet Iаsaýı babamyz atynda kitaphana ashyp, ony jabdyqtaýǵa ne túrki bolǵanyn aıtty. «Kúıeýim ekeýmizdiń ómirimiz ǵylymmen etene baılanysty, kitapty óte jaqsy kóremiz. Iýnýs Emre túrik mádenıet ortalyǵymen tyǵyz baılanystamyz ári jaqyn kórshimiz. Ár kez barǵanda ortalyqta kitaphana qajet ekenin sezindik. О́ıtkeni kitapsyz bilim joq. Ony óz basym ǵylymı eńbek jazý barysynda akademııalyq materıal tabýdyń qıyndyǵyn bastan ótkerdim. Sóıtip, mundaı oqıǵa bilim alýshy qazaq jastarynyń aldynan shyǵaryn túsindim. Nátıjesinde, kúıeýim ekeýmiz ortalyqtyń oqý zalyn qaıtadan jabdyqtap, kitaphana ashyp berdik. Osy isimiz úshin ózimizdi baqytty sezinemiz. Onyń syrtynda bizdiń áýlet ejelden Qoja Ahmet Iаsaýı babamyzdyń shákirti Iýnýs Emreniń rýhanııatyn qadir tutatyndar qatarynda boldy. Ata-anam bizdi jasymyzdan Iýnýs Emre ilimine baýlydy. Sondyqtan osy kitaphanany áke-sheshemizdiń qurmetine hám olardyń aldyndaǵy perzenttik boryshymyzdy ótý úshin jasaǵan áreketimiz desek te bolady», dedi Nýrfer Terdjan.
Ol ǵulama-ǵalym Ál-Farabı babamyz týraly «Poslanıe vetra. Al-Farabı» atty kitap jazdym. Bul kitap babamyzdyń 1150 jyldyǵy qarsańynda jaryq kórdi. «Odan keıin 2021 jyly Ál-Farabıdiń «Kıtab ál-mýsıkı, ál-kabır» atty mýzyka teorııasyna arnalǵan eńbegin Ystanbul ýnıversıteti arab tili jáne ádebıeti kafedrasynyń meńgerýshisi, Farabı ortalyǵynyń dırektory, professor Abdýllah Qyzyljykpen birge arabshadan túrikshege aýdardyq. Kitaptyń tanystyrlymy Túrki mádenıetiniń halyqaralyq uıymynyń (TÚRKSOI) qoldaýymen Ankara ortalyq kitaphanasynda ótti. Dál qazir uly ǵulama eńbekterin aǵylshyn tiline aýdaryp, eýropalyqtarǵa tanystyrý maqsatynda jumys istep jatyrmyn», dedi ol.
