Almaty oblysyna jumys saparymen kelgen partııanyń Atqarýshy hatshysy, «Jer amanaty» komıssııasynyń tóraǵasy Dáýlet Káribek, komıssııa tóraǵasynyń orynbasary, Májilis depýtaty Baqytjan Bazarbek, AShM Jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń tóraǵasy Murat Temirjanov Eńbekshiqazaq aýdanynda bolyp, Qaztaı Ultaraqov (Masaq) aýyldyq okrýginiń turǵyndarymen jáne sharýa qojalyqtary ıelerimen kezdesti. Ashyq áńgime barysynda aýyl turǵyndary men sharýa qojalyqtarynyń basshylary jer tapshylyǵy máselesin ǵana emes, qudyq jetispeýshiligi, sýbsıdııalardyń azdyǵy, dızel otyny baǵasynyń sharyqtap ketýi syndy birqatar ótkir de ózekti máseleni kóterdi.
Buǵan deıin jergilikti turǵyndar mal jaıatyn jer qalmaǵanyn aıtyp, partııaǵa shaǵymdanǵan bolatyn. Al Ile Alataýy Buǵyty sileminiń aýmaǵyndaǵy úlken jer ýchaskesi jeke qolǵa ótip ketken. Nátıjesinde, bıyl qyrkúıek aıynda «Jer amanaty» komıssııasynyń aralasýymen 2,4 myń gektar jer memleket menshigine qaıtarylyp, jalpy paıdalanýǵa berildi. Sonymen qatar osy jyly qarashada Shelek aýyldyq okrýgi aýmaǵynda ornalasqan 11,8 myń gektar jer de memleket menshigine ótti.
«Aýyldyń árbir turǵyny jaıylymǵa qol jetkize alýy kerek. Sondyqtan «Jer amanaty» komıssııasy paıdalanylmaı jatqan aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi latıfýndısterden qaıtaryp alý boıynsha jumys isteýde. Atap aıtqanda, Almaty oblysynda 213,5 myń gektar jaıylym jer memleket menshigine qaıtaryldy. Eńbekshiqazaq aýdanynyń Qaztaı Ultaraqov aýylynyń turǵyndary Ile-Alataý ulttyq parkiniń aýmaǵyndaǵy Asy ústirtiniń 3,5 myń gektar jerin qaıtaryp alýdy tarıhı ádildiktiń ornaýy dep sanaıdy», dep atap ótti komıssııa tóraǵasy Dáýlet Káribek.
О́z kezeginde aýyl turǵyndary mal sharýashylyǵymen aınalysýdy maqsat etken adamdar sany artyp kele jatqanyn alǵa tartty.
«Buryn bizdiń muńymyzǵa qulaq asqan adamdy kórmeıtin de, eshteńege senbeıtin de edik. Aýyldyń ahýalyn jaqsartýmen eshkim aınalysqan joq. Osy kúni bılik pen «Amanat» partııasyna degen senim artyp keledi. Oǵan zańsyz bólingen jerlerdiń halyqqa qaıtarylýy dálel. Aýyl órkendese, halyqtyń ál-aýqaty jaqsarsa qala turǵyndaryna da qoldaý bolary anyq», deıdi aýyl aqsaqaly Ryskeldi Jaqabaev.
Kezdesýde Dáýlet Káribek oblys boıynsha memleket menshigine qaıtarylǵan jaıylymdyq jerler aýyldyq okrýgterge berilgenin aıryqsha atap ótti.
«Alataýdaı bıik tulǵaly almatylyq aǵaıyn úshin Asy jaılaýynyń qadiri men qasıeti bólek. Muny biz jyl basynda óńirge kelgende birden ańǵardyq. Eki jarym myń metr bıiktikte en jaılaǵan qasterli mekenniń jekege ótip ketkeni jergilikti jurttyń qabyrǵasyna qatty batqan. Máselen, Masaq aýyldyq okrýgi turǵyndarynyń Buǵyty aýmaǵyndaǵy kólemi 2,4 myń gektar jer ýchaskesi jekeniń qolynda ekenin aıtyp shaǵymdanǵan bolatyn. Bizder bul máseleni baqylaýda ustap, jyl sońyna deıin qaıta kelemiz dep ýáde bergen edik», degen komıssııa tóraǵasy Dáýlet Káribek araǵa 5 aı salyp, «Ile-Alataý Týr» JShS-nan №03-044-184-002 kadastrlyq nómirdegi aýmaǵy 3500 gektar aýylsharýashylyq maqsatyndaǵy ataqty «Asy» jaılaýynyń memleket menshigine qaıtarylǵanyn málimdedi.
«Asy jaılaýy memleket menshigine Eńbekshiqazaq aýdany ákimdiginiń 2023 jylǵy 1 maýsymdaǵy №907 qaýlysymen qabyldandy. Sondaı-aq Buǵyty qystaýynda 2,4 myń gektar aýylsharýashylyq maqsatyndaǵy jerler qaıtaryldy. Oblys boıynsha barlyǵy 213,5 myń ga jaıylymdyq jerler aýyldyq okrýgterge berildi. Bul ıgilikti istiń basy ǵana. Kezinde jerge qısynsyz ıelik etip, jaıylym jerdiń tapshylyǵyn qoldan jasaýshylarmen kúres áli de jalǵasa bermek», dedi ol.
Aldyn ala júrgizilgen saraptama qorytyndysy boıynsha Eńbekshiqazaq aýdanynyń ózinde nysanaly maqsatyna sáıkes paıdalanylmaıtyn 121,2 myń gektar aýyl sharýashylyǵy jeri anyqtalyp, bıyl osy jer kóleminiń 43,4 myń gektardan astamy memleket menshigine qaıtarylǵan. Naqtyraq aıtsaq, Avat aýyldyq okrýgi (a/o) boıynsha – 16, Aqshı a/o – 457, Asy a/o – 10301,79, Báıterek a/o – 3, Baltabaı a/o – 6, Bólek a/o – 201,65, Esik qalasynan – 157, Qarajota a/o – 4121,14, Qaraturyq a/o – 11621,4, Qyrbaltabaı a/o – 1942,9, Masaq a/o – 420, Rahat a/o – 25, Sógeti a/o – 14068, Shelek aýyldyq okrýginen – 38 gektar jer memleket menshigine ótkizildi.
Májilis depýtaty Baqytjan Bazarbek jaıylymdy jerlerdiń máselesi Qazaqstannyń túkpir-túkpirinde ózekti ekendigin atady.
«10 mln gektarǵa jýyq jer qaıtaryldy. Bul – birinshi kezekte «Jer amanaty» komıssııasynyń jumysy. Biz zańǵa «Qoǵamdyq jaıylym» degen uǵymdy engizip otyrmyz. «Qoǵamdyq jaıylym» uǵymynyń basymdyǵy, endi jemqorlyqqa belshesinen batqan ákimderdiń qoǵamdyq jaıylymdy jerlerdi yǵaı-syǵaılarǵa berýge quqyǵy joq. Sebebi ol bazaǵa qoǵamdyq jaıylymdyq jerler retinde engiziletin bolady. Sonymen qatar naqty bir eldi mekende sońǵy 5 jyl turǵan azamat endi jer alý kezinde qosymsha upaıǵa ıe bolady. Jaıylymdy jerlerdi egistik jerlerge aınaldyrýǵa bolmaıdy. Sondaı-aq endi ákimder jaıylymdy jerlerdi rezervke qoıýǵa mindetteledi», dedi depýtat.
Aıta ketý kerek, «Amanat» partııasynyń óńirlik saılaýaldy baǵdarlamasynda 2027 jylǵa deıin 260 myń gektar jer telimin memleket menshigine qaıtarý mindeti tur. Qazir bul jospar 82 paıyzǵa oryndaldy.
Almaty oblysy
