«2024-2026 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» zańda 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap qoldanysqa enetin qarjylyq kórsetkishterdiń jańa mólsheri bekitilgen.
Máselen, 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap aılyq eseptik kórsetkish mólsheri byltyrǵy baǵadan 7 paıyzǵa artady. Iаǵnı, keler jyly AEK 3692 teńgeni quraıdy. Osyǵan baılanysty memleketten beriletin áleýmettik járdemaqylar, kópbalaly otbasyǵa beriletin kómek mólsheri kóbeıedi.
Sondaı-aq eń tómengi kúnkóris mólsherindegi bazalyq kórsetkish - 40 567 teńgeden - 43 407 teńgege artady. Osy negiz boıynsha múgedektik jáne asyraýshysynan aıyrylý boıynsha taǵaıyndalatyn tólem ulǵaıady.
1 qańtardan bastap eń tómengi jalaqy (ETJ) somasy - 70 000 teńgeni quraıdy.
Bala týǵany úshin beriletin járdemaqy mólsheri: birinshi, ekinshi jáne úshinshi bala týǵanda – 38 AEK-ke kóteriledi. Bul 2023 jyly 131 100 teńge bolsa, jańa jyldyń 1 qańtarynan bastap 140 296 teńge bolady. Tórtinshi jáne odan da kóp balaǵa – 63 AEK járdemaqy beriledi. Bıyl bul soma 217 350 teńge bolsa, 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap 232 596 teńge bolady.
Keler jyldan bastap alǵash ret ulttyq qorǵa ınvestısııalyq tabystan túsken 50 paıyz qarjy elimizdegi 18 jasqa tolmaǵan balalardyń esepshotyna aýdarylyp otyrady. Bastama «Ulttyq qor - balalarǵa» jobasy aıasynda júzege asady. 1 qańtardan bastap balaǵa aqsha túsip otyrý úshin ata -ana isteý kerek áreketterdi myna jerden bile alasyz.
2024 jyldan bastap jumys berýshiniń mindetti zeınetaqy jarnalary engiziledi. Jumys berýshiniń mindetti zeınetaqy jarnalaryn óz qarajaty esebinen 2024-2028 jyl aralyǵynda 1,5%-dan 5%-ǵa deıin kezeń-kezeńimen jumyskerleriniń paıdasyna aýdarý bastalady. Osylaısha, zeınetkerlikke shyqqan kezde bul jumyskerler qosymsha jınaqtaýshy zeınetaqy tólemimen qamtamasyz etiledi.
Bazalyq zeınetaqy mólsheriniń eń tómengi mólsheri - 28 215 teńgege, zeınetaqy - 57 853 teńgege kóteriledi.
«2024-2026 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet» týraly zań jobasynda «jasyna baılanysty zeınetaqy tólemderine jáne eńbek sińirgen jyldary úshin zeınetaqy tólemderine baǵyttalǵan qarajat olardyń mólsherin 2024 jylǵy 1 qańtardan bastap 9,0 paıyzǵa arttyrýdy eskere otyryp kózdelgeni belgilensin» dep kórsetilgen.
Jańa jyldan bastap shákirtaqy da artady. Jaýapty mekeme paıyzdyq mólsher 2024 jyly mynadaı aqsha jıyntyǵyn kórsetetinin aıtty:
- bakalavrıat – 47 135 teńge (pedagogıkalyq baǵytta – 75 600 teńge);
- magıstratýra – 107 061 teńge;
- doktorantýra – 240 000 teńge.
2024 jyly balabaqsha tárbıeshileriniń jalaqysyn 30 paıyzǵa kóterý kózdelgen. Ol úshin bıýdjetten 96 mıllıard teńge bólingen. 242 mıllıard teńge ǵylymdy qarjylandyrýǵa baǵyttalmaq. Bul 616 azamat jetekshi ǵalymnyń jalaqysyn artatynyn ańǵartady.
Sondaı-aq BAQ ókilderiniń de jalaqasy 30 paıyzǵa kóbeıedi. Bul úrdis 2025 jylǵa deıin jalǵasady.
Keler jylǵy 1 qańtardan bastap sý salasyndaǵy qyzmetkerlerdiń jalaqysy 25 paıyzǵa kóbeıedi. Bıyl qurylǵan Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligi osy baǵytta tıisti sharalardy qolǵa alǵan.
2024 jyly jańa turǵyn úı baǵdarlamasy «9-20-25» iske qosylady. Baǵdarlama boıynsha jyl saıyn 8 myń otbasyny baspanamen qamtý josparlanǵan. Baǵdarlama negizinde úı berýde jastarǵa basymdyq berilmek.
Syıaqy mólsherlemesi – 9%, bastapqy jarna – 20% jáne nesıe merzimi 25 jylǵa deıin. Osy sharttar boıynsha kelesi jyldan bastap turǵyn úıdi ıpotekaǵa alýǵa bolady. Jobany júzege asyrýǵa 100 mlrd teńge bólinbek.
2024 jyldan bastap Qazaqstanda avtokólikterdi saqtandyrý quny ózgeredi. Endi avtokólikti saqtandyrý baǵasy óńirge qaraı bekitiledi. Kompanııalar jylyna bir márte saqtandyrý qunyn túzetip otyrýǵa quqyly.
Kóliktiń jyldamdyǵyn saǵatyna 10-20 shaqyrymǵa asyrǵany úshin aıyppul 5 AEK quraıdy. 2023 jyly 17250 teńge bolsa, kelesi jyly 18460 teńge bolady.
Bilim berý salasynda da birshama ózgerister bolady. Oqý-aǵartý mınıstrligi 2024 jyly mektep baǵdarlamalaryn jańartýdy josparlap otyr. Mınıstrlik jalpy bilim beretin pánder men bastaýysh, negizgi orta jáne jalpy orta bilim deńgeılerin tańdaý kýrstary boıynsha úlgilik oqý baǵdarlamalaryna ózgerister men tolyqtyrýlar ázirledi. Osylaısha, jańa tıptik oqytý baǵdarlamalary qabyldanbaq.
