Keleshekke senim, eldiń damýyna serpin beretin ıgi bastamalardyń nátıjesin ýaqyt bezbendeı jatar. Oǵan deıin jyldyń aıaqtalýyna oraı, «Otbasy bank» AQ basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımova banktiń qoǵamdyq keńesi múshelerimen kezdesip, kókeıkesti máseleler jóninde pikir almasqanyna toqtala keteıik. О́ıtkeni jyl ótken saıyn memlekettik baǵdarlamalar arqyly úıli bolýdy kózdeıtin jandardyń sany kóbeıip keledi, saýaldary da jetkilikti. Bir jaǵynan bank jetekshileri qoǵamdyq keńes músheleriniń usynystaryna qulaq asa otyryp, salymshylardyń múddesine naqty jumys istep otyrǵan jobalar bar. Oqyrman úshin «Otbasy bankke» tul jetimder men múgedekterdi, múmkindigi shekteýli bala tárbıelep otyrǵan jáne kópbalaly otbasylardy baspanaly etý tetikterin jetildire túsý amanattalǵanyn aıtý lázim.
Banktiń qoǵamdyq keńesiniń quramyna múgedek balalary bar nemese olardy tárbıelep otyrǵan otbasylardy qoldaý men kómek kórsetýdiń turaqty damýy jónindegi «Baqytty shańyraq» qaıyrymdylyq qorynyń jetekshisi, Birikken rıeltorlar qaýymdastyǵy prezıdentiniń keńesshisi, rıeltor-sarapshy, strategııalyq kommýnıkasııalar jónindegi sarapshy, jýrnalıster, blogerler jáne áleýmettik belsendiler bar. Bul jolǵy jıynǵa sarapshy retinde «Úndemeı qoıma, jetim» qoǵamdyq qorynyń birinshi jetekshisi Rýslan Turysbekov te shaqyryldy. Ol Turǵyn úı-kommýnaldyq ınfraqurylymdy damytýdyń 2026 jylǵa deıingi tujyrymdamasyna jetim balalardy qosý máselesin sóz etti.

Sondaı-aq banktiń basqarma tóraǵasy baspana kezeginde turǵandar sany jyl saıyn artyp kele jatqanyn, memlekettik baǵdarlamalardyń sharttary ózgerip jatqanyn, bank jańa jobalardy engizip jatqanyn, sondyqtan halyqpen ashyq qarym-qatynas ornatyp, aqparatty ýaqtyly jetkizip otyrý úshin qoǵamdyq keńespen tyǵyz baılanysta bolýǵa múddeli ekenin atap ótti.
Bank basshysy qoǵamdyq keńes múshelerine aldymen ıpotekalyq nesıeleý naryǵyndaǵy syrtqy jáne ishki talaptarǵa berilgen baǵa esebin baıandady. Joǵaryda atap ótkendeı, ótip bara jatqan jylda aıtarlyqtaı ózgeris joq. Jalpy, ıpotekalyq naryqtaǵy «Otbasy banktiń» úlesi 56% bolsa, bul – 3 trln 148 mlrd teńge.
L.Ibragımovanyń aıtýynsha, 2023 jyldyń 1 jeltoqsanyna deıin 874 mlrd teńge kóleminde nesıe berilse, bul ótken jylmen salystyrǵanda 20-25%-ǵa az jáne munyń maqsatty túrdi jasalyp jatqanyn aıta ketý kerek, óıtkeni eldiń qarajat jınap úırengeni jón. Endigi jerde jurt ıpoteka alýǵa qajetti somanyń 50%-yn quıyp, ertesine zaem ala almaıdy. Demek, budan bylaı turǵyn úı jınaǵy belgili merzimde jınaqtalyp, depozıt shotta jatýǵa tıis. Qazir salymshylardyń kópshiligi talaptyń ózgergeninen habardar jáne oǵan degen kózqarasy da durys.
Banktiń qarjylyq kórsetkishteri de kóńilden shyǵady. Búginde «Otbasy bank» barlyq bank arasynda alǵashqy úshtiktiń ishinde, ıaǵnı barlyq koeffısıent Ulttyq banktiń normatıvterinen birneshe ese asyp túsedi. Osy arada «Otbasy bankti» basqa bankterden daralaıtyn jáne erekshe qýantatyny – banktiń aktıvter portfelindegi ıpotekalyq nesıelerdiń úlesi eń joǵary bolǵanyna qaramastan, bank sektorynda merzimi 90 kúnnen asqan, ýaqtyly tólenbegen qaıtarymsyz qaryzdar kólemi boıynsha eń tómen kórsetkishke ıe ekenine toqtala ketken jón. О́zge ekinshi deńgeıli banktermen salystyratyn bolsaq, bul kórsetkish «Otbasy bankinde» 36,5 ese tómen.
Bıyl banktiń Almaty jáne Ulytaý oblystarynda jańa bólimsheleri ashyldy. Búkil elde qarjy qurylymynyń 124 keńes berý ortalyǵy bar. О́ıtkeni «Otbasy bank» klıentteriniń arasynda júzbe-júz keńes alǵandy qolaıly kóretin otandastarymyz jeterlik. Buǵan qosa salymshylardyń «Otbasy bankti» tańdaýynyń da ózindik syry bar. Jurt úıli bolý úshin qarajat jınaqtaı otyryp, memleket tarapynan jyl saıyn beriletin syıaqy esebinen aqshasyn eselep otyrǵanyn túsinedi.
Degenmen halyqty baspanamen qamtamasyz etý kórsetkishi asa kóńil kónshitpeıdi, páterler burynǵydaı búkil eldegi árbir23,4 adamnyń bireýine buıyryp tur. Muny demografııamen baılanystyrý qajet. Aıtqandaı, «Otbasy bank» bıyl 20 mıllıonynshy bolyp dúnıege kelgen bes birdeı sábıge bankte depozıt ashý úshin 2 mln teńgeden berdi.
– Bizdińshe, aldaǵy jyldary da salymshylardyń sany kóbeıe qoımaıdy. Eger «Otbasy bankte» elimizdiń ekonomıkalyq turǵyda belsendi 10 mln turǵynnyń 2,5 mıllıony salymshy bolsa, onyń árbir úshinshi adamy – Qarjy qurylymynyń klıenti degen sóz. 2023 jyly Ulttyq banktiń bazalyq mólsherlemesi joǵary boldy jáne biz bos qarajatymyzdy tek Ulttyq banktiń notalary men memlekettik baǵaly qaǵazdarǵa ornalastyrdyq. Osy arqyly alǵash ret 100 mlrd teńgelik mejeni baǵyndyrdyq. Bıylǵy qańtar-qarasha aılaryndaǵy taza paıda 139 mlrd teńgege jetti. Jyl sońyna deıin paıda 148 mlrd teńgege deıin artady dep josparlap otyrmyz, – deıdi «Otbasy bank» basshysy.
Bank basshysy bıyl banktiń maqsatty toptary qıyndyqtarmen betpe-bet kelgenin jasyrmaıdy. Qysqasy, halyqtyń tólem qabileti 10%-ǵa tómendegenin aıta kele: «Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, jalaqysy 250 myń teńge nemese odan da tómen adamdar tabystarynyń 50%-dan astamyn tamaqqa jumsaıtynyn alǵa tartyp otyr. Biz muny kádimgideı sezindik. Bıyl alǵash ret turǵyn úı qurylys jınaq kelisimsharttary boıynsha aqsha aǵyny 2022 jylǵa qaraǵanda tómen boldy», deıdi.
Degenmen «Otbasy bank» «Dıplommen – aýylǵa!» jobasynda da memlekettiń senimdi agenti ekenin kezekti ret dáleldedi. «Umaı» baǵdarlamasy boıynsha da 3 500 áıel adam úıli boldy. Bank jastar baǵdarlamary boıynsha ákimdiktermen ǵana emes, monoqalalarmen de jumys isteýge kóshti.
Al Jańa jyldan bastap júzege asa bastaıtyn «Ulttyq qor – balalarǵa» jobasynyń mańyzy orasan. Memleket balalardyń keleshekte bilim alyp, úıli bolýy úshin qoldaý kórsetýdi kózdep otyr. Al jobanyń operatory – «Otbasy bank» osy betten baǵdarlamany aýqymdy túrde túsindirý jumystaryn júrgizip otyr.
Qoryta aıtqanda, bıyl «Otbasy bank» 62 300 zaım berse, jyl sońyna deıin bul san 70 myń zaımǵa jetip qalýǵa tıis degen jospar bar. Degenmen bul 2021 jáne 2022 jyldarmen salystyrǵanda 10-12%-ǵa az. Sebebi «Otbasy banktiń» jınaqtaý saıasaty ózgerdi, memleket tarapynan da talaptar kúsheıdi.
Sondaı-aq qoǵamdyq keńestiń kezekti otyrysy barysynda osydan birneshe jyl buryn otandastarymyzdyń bir bóligi birjolǵy zeınetaqy tólemderin «Otbasy bankindegi» depozıtke aýdarǵany týraly sóz qozǵaldy. Alaıda bar bolǵany úsh jyl aıasynda salymshylar baspana alýǵa qajetti somany jınaqtap úlgermeıtindikten, Úkimetke onyń merzimin 7 jylǵa deıin uzartý máselesi usynylǵany talqylandy. Osy máselede úsh memlekettik organ úsh jylda kádege aspaǵan depozıtti BJZQ-ǵa qaıtarýdy qoldasa, eki quzyrly mekeme buǵan qarsy. Sondyqtan «Otbasy bank» AQ basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımova bul áli de pysyqtaýdy qajet ete túsetin saýal bolǵandyqtan, qoǵamdyq keńes múshelerimen osy máseleni holdıng otyrysynda kóterýge ýaǵdalasty.
ALMATY