Jeńisti de jemisti jyl

• 2023 jyldyń basty sporttyq is-sharasy – Jazǵy Azııa oıyndary. Byl­tyr Qytaıdyń Hanchjoý qalasynda ótýge tıis bolǵan iri sporttyq báse­ke bıyl 23 qyrkúıek pen 8 qazan ara­ly­ǵyna aýystyrylǵan edi. Baıraqty bá­se­kege óz tarıhynda segizinshi márte qa­tys­qan Qazaqstan quramasy alǵash ret Azııa oıyndary arqyly Parıj Olımpıadasynyń lısenzııasyna da talasty. Dúbirli dodaǵa bizdiń eldiń atynan 524 sportshy qatysyp, sporttyń 30 túrinen baq synady. Olar 10 altyn, 22 kúmis, 48 qola júldege ıe boldy. Jalpy, medal sany kóp bolǵanymen, sapasy jaǵynan bul tarıhtaǵy eń nashar Azııa oıyndary ekenin de esten shyǵarmaǵan jón. Azııa oıyndarynda toǵyz sport túri boıynsha Parıj Olımpıadasynyń lısenzııasy sarapqa salynyp, Qazaqstan sapynan Qamshybek Qońqabaev, Karına Ibragımova (boks), Georgıı Boroda-Dýdochkın, Elena Potapenko (qazirgi bessaıys) joldama aldy.
• Bokstan mamyr aıynda Tashkent tórinde ótken álem chempıonatynda Qazaq­stan quramasy tórt altyn (Sanjar Táshkenbaı, Mahmud Sabyrhan, As­lanbek Shymbergenov, Nurbek Oralbaı) oljalady. Mundaı nátıjege Qazaqstan tek 2013 jyly Almatydaǵy álem birin­shiliginde ǵana qol jetkizgen-di. Tash­kentte Myrzaǵalı Aıtjanov baptaıtyn qu­rama 13 salmaq boıynsha 4 al­tyn, 1 kú­mis medal enshiledi. Bul tarıhı je­ńis ekeni sózsiz.
• Keıingi jyldary fýtboldan ulttyq quramamyzdyń jigerge toly jeńisti jolyn aıtpaı ótý múmkin emes. Eýro-2024 týrnıriniń irikteý kezeńi aıasynda jerlesterimiz fınaldyq kezeńge shyqpasa da, alǵash ret 18 upaı jınady. О́z alańymyzda Danııadan jeńisti (3:2) tartyp alýymyz, Ashat Taǵybergenniń qaqyrata tepken soqqysynyń UEFA-da úzdik gol atanýy ár jankúıerdiń esinde. Fýtbolshylarymyzdyń jankeshtiligi de jankúıerdiń boıyna senim uıalatyp, stadıonǵa oraltty. Fınlıandııaǵa qarsy oıynda 30 019 jankúıer jınalsa, birer aıdan keıin San-Marınomen bolǵan kezdesýde 30 100 jankúıer matchty tamashalap, rekordty jańartty.

• Fýtzaldan ulttyq quramamyz irikteý kezeńinde alty oıynda da jeńiske jetip, qatarynan 3-márte álem chem­pıo­natynyń fınaldyq kezeńine jol­dama aldy. Endi otandastarymyz 2024 jyly Tashkentte chempıondyqqa talas­paq. Esterińizde bolsa, 2021 jyly jer­lesterimiz álem birinshiliginiń jartylaı fınalyna deıin jetken edi.
• Erkin kúresten elimiz derbes qu­rama retinde 1993 jyldan beri álem chempıonatyna qatysyp kele jatsa da, tek 27-álem birinshiliginde ǵana top jarý buıyrǵan eken. 92 kılo salmaqta óner kórsetken Rızabek Aıtmuhan top jardy.
• Semserlesýden shilde aıynda Ita­lııa­nyń Mılan qalasynda ótken álem chempıonatynda 32 jastaǵy Rýslan Qurbanov 243 qatysýshynyń arasynan el tarıhynda alǵash ret qola júldege qol jetkizgeni de tolaıym tabysymyzdyń biri ekenin tilge tıek ete keteıik.
• Sporttyq gımnastıkadan qyrkúıek aıynyń sońynda Belgııanyń Antverpen qalasyndaǵy álem chempıonatynda Mılad Karımı kópsaıys baǵdarlamasynda 3-orynǵa turaqtady. El tarıhynda 26 jyldan keıin júlde alǵan jerlesimiz Parıj Olımpıadasynyń lısenzııasyn ıelendi.
• Kásipqoı bokstan Jánibek Álim­hanuly (15-0, 10 KO) WBO jáne IBO tu­jyrymdary boıynsha orta sal­maq­­taǵy álem chempıony ataǵyna qol jetkizdi. Buıyrsa, keler jyly ol tanymal boksshylarǵa qarsylas atanýy ábden múmkin.
• Sporttyń kóleńkeli tustaryn da aıtaıyq. Latvııa men Fınlıandııa tarapy óz jerinde ótetin álem chempıonatyna Reseı men Belarýs azamattyǵy bar hokkeıshiler men bapkerlerdi kir­gizýge tyıym saldy. Saldarynan Qazaq­stan quramasynyń bapkeri Andreı Ska­belka (Belarýs), qos azamattyǵy bar Dmıtrıı Shevchenko, Alekseı Maklıýkov, Egor Petýhov, Anton Sa­gadeev syndy hokkeıshiler álem birin­shiligine barý quqyǵynan aıyryldy. 2004 jyldan beri Qazaqstanda qos azamattyqqa tyıym salynǵandyqtan, quramadaǵy shved, kanadalyq sportshylar da ornyn bosatýǵa májbúr boldy. Nátıjesinde, Ýnıversıadada jaqsy óner kórsetken, el chempıony atanǵan «Nomad» klýbynyń jat­tyqtyrýshysy Ǵalym Mámbetálıev ulttyq quramanyń tizginin ustady. Ol ózine jaqsy tanys Maksım Mýhametov, Batyrlan Muratov, Maksım Mýsorov, Mádı Dı­hanbek, Danıl Býtenko, Álı­han О́mir­bekov, Artem Korolev, Abaı Mań­ǵys­baevty ulttyq quramaǵa sha­qyrdy. Legıonerlerdiń ornyn «Ba­rys» sapynan qosylǵan Ta­mırlan Gaıtamırov pen 19 jastaǵy Din­mu­hamed Qaıyrjan da joqtatqan joq. Osylaısha, Álem chempıonatynda 10 hokkeıshimiz debıýttik oıynyn ótkizdi. Nátıjesinde, Qazaqstan quramasy úsh oıynda jeńilip ja­typ, jeńiske jetti (Norvegııa 4:3 (Býl­lıt), Slovakııa 4:3 (B), Slovenııa (4:3).

Keler jyly hokkeıden Qazaqstan quramasynan bólek, jastar men jas­óspirimder quramalary da joǵary elı­talyq dıvızıonda óner kórsetetinin maqtan etip aıtýǵa bolady.

• Shahmattan Polshada ótken qyz­dar arasyndaǵy komandalyq álem chempıonatynda Qazaqstan qura­masy al­ǵash ret júldegerler qata­rynan kó­­rindi. Ko­mandalyq álem chem­­pıo­natyna elimiz­diń reıtıngtegi №1 shah­­­matshysy Jansaıa Ábdimálik pen úshinshi oryndaǵy Dınara Sá­dýa­qasova túrli sebepke baıla­nysty bara al­mady. Olardyń ornyna Bıbisara Asaýbaeva, Merýert Ka­malıdenova, Alýa Nurmanova, Ámına Qaıyr­bekova, Ksenııa Balabaeva, Ásel Serikbaıǵa úmit artyldy.

Mine, bul jyl osyndaı jeńis­termen este qaldy.