Adamdar jylyna shamamen 22 000 000 mıkro jáne nanoplastık jutady. Mólsher túsinikti bolý úshin ár adam aptasyna erkinen tys bir nesıe kartasynyń salmaǵyndaı mıkroplastık jutatynyn aıtsaq anyq bolady. Sebebi olar kúndelikti as-sýymyz ben aýanyń quramynda qaptap júr. Osy másele tóńireginde zertteý júrgizgen ǵalymdar adam ókpesi men qanynan mıkroplastık quramyn tapqan. Plastık topyraqqa túskende myńdaǵan jyldan keıin ydyraıdy, osy derekten-aq onyń aǵzaǵa túsirer aýyrtpashylyǵyn baǵamdaýǵa bolady.
Plastic Soup Foundation kompanııasynyń mamandary turmysta plastık tutynýdy azaıtýǵa ár adam atsalysa alatynyn aıtady.
«Plastık qaptamadaǵy azyq-túlikti kóp satyp almaý úshin qaıta paıdalanýǵa bolatyn dorbańyzdy ala júrińiz. Taǵamdy jylytqanda kúıdirmeıtin qaptamasy bar tabalardyń ornyna tot baspaıtyn bolat nemese shoıyn tabalardy paıdalanyńyz. Mıkroplastık áserin azaıtýdyń taǵy bir joly – kran sýyn súzgiden ótkizý. 2019 jylǵy saraptama AQSh-taǵy qubyr sýy synamalarynyń 95 paıyzynda derlik plastık talshyqtar bar ekenin kórsetti. Sonymen qatar úıdegi tazalyq jumystaryna ekologııalyq taza zattardy qoldanǵan jón. О́ıtkeni gýbkalar, mıkrotalshyqty súlgiler men as úı shetkalary mıkroplastıkpen lastaıtyn negizgi kózder bolyp sanalady», dep túsindiredi Plastic Soup Foundation kompanııasy.
Jýynatyn bólme buıymdary biz oılaǵandaı taza bolmaı shyqty. Ǵalymdar mıkroplastıktiń adam aǵzasyna enip ketýi osy buıymdar arqyly da kóbirek júzege asatynyn málim qyldy.
«Barlyq kosmetıkalyq ónimniń 90 paıyzynda tús pen jyltyrlyq, tutqyrlyq berý úshin qosylatyn mıkroplastık bar. Osy ónimder jýyný barysynda shaıylyp, 100 000-ǵa jýyq plastık bólshek káriz júıesine túsip, tazartý qurylǵylarynan da ótip, sý joldaryn lastaıdy. Dezodorant ındýstrııasy jyl saıyn 15 mıllıon fýnttan astam plastık qaldyqtaryn shyǵarady. Ishinara plastıkten jasalatyn bet súrtýge, sábılerge arnalǵan maılyqtar bir ǵasyrdan astam ýaqyt ydyraýy múmkin. Sol sııaqty eki mıllıardtan astam bir rettik ustara jyl saıyn qoqysqa tastalady. Siz qaıta paıdalanýǵa bolatyn balamaly zattardy tańdaý nemese sýsabyn, sabyn jáne plastıksiz tabıǵı dezodoranttar sııaqty qaldyǵy az qaptamadaǵy ónimderdi satyp alý arqyly plastık tutynýdy edáýir azaıta alacyz», deıdi Plastic Soup Foundation kompanııasy mamandary.
(Derekkóz: nationalgeographic.kz)
