Máselen, kóligimen kisi tasıtyn adam aıyna 100 myń teńge taýyp, onyń jalǵyz paıyzy – 1 myń teńgesin ǵana óz eliniń qazynasyna quıý nege qorqytýǵa tıis? Tipti bir aıda adal eńbegińizben jarty mln tapsańyz da, sol tabystyń bir paıyzyn ǵana tóleý kásipker úshin túkke turmaıdy. Esesine salyq mádenıeti damyǵan eldiń eńsesi tikteledi. Alaıda Otanyna tabysynyń jalǵyz paıyzyn da qımaıtyndardyń bári de damyǵan elde, órkenıetti, urlanbaǵan, jyrlanbaǵan qoǵamda ómir súrgisi keledi, memlekettiń ádil, Úkimettiń kómekke muqtaj, jumyssyz, múmkindigi shekteýli jandarǵa, kópbalaly otbasylarǵa áleýmettik turǵyda barynsha bolysqanyn talap etedi.
Qarapaıym ǵana qaǵıdany túsinbeı otyrǵan taksı júrgizýshileriniń qolma-qol aqshamen eseptesýdi talap etýge kóshýi qanshalyqty zańdy degen saýalǵa jaýap berý úshin Almaty qalasynyń Memlekettik kirister departamentine arnaıy brıfıng ótkizýge týra keldi. О́ıtkeni jańa jyldan keıin almatylyqtar da taksı júrgizýshileriniń kópshiliginiń tólemdi mobıldik aýdarymmen qabyldaýdan bas tartýy kádimgideı qıyndyqtar týyndatyp otyr. Onyń ústine qazir jurttyń bári mobıldi banktik qosymshalary turǵanda aqsha ustamaıtyny, meıli dúkenderden bastap, kez kelgen qyzmet túrine kózdi ashyp-jumǵansha aqsha aýdara salýǵa ábden úırenip qalǵanda, jerdiń astynan jik shyqqandaı jaǵdaı jurtty bankomattardyń aınalasyna tizip qoıǵanyn joǵaryda aıttyq. Al kerisinshe QR tólemderden bas tartpaǵan, qarjylyq saýaty bar kishigirim kásip ıeleriniń saýdasy júre bastady. Kózi ashyq adam klıentterin joǵaltpaǵan jaǵdaıda qansha tabys tabatynyn jáne onyń qandaı bóligin salyq retinde zańdy túrde tólep, qashyp-pysyp júıkesin de juqartpaı, júzi jaryq bolatynyn biledi.
Sonymen brıfıngte jýrnalıster «eger taksı júrgizýshileri aqsha aýdarymyn qabyldamasa, ne isteý kerek?» degen suraqty qoıdy.
«Eger adam taksı qyzmetin kórsetýmen aınalysatyn bolsa, onda tıisinshe jeke kásipker retinde tirkelýge tıis. Bul adamdar taksı agregatorlary arqyly arnaıy qosymshalarda tirkele alady. Onyń óz paıyzdary bar. Osylaısha, e-Salyq Business nemese Iаndeks taksıde jeke kásipker retinde tirkelip, basqa áleýmettik tólemdermen birge aı saıyn 1% tóleı alasyz. Qazir salyq mindettemelerin oryndaý jeńildetildi. Esep berýdi tapsyrý da jeńildetilgen. QR-kodtardy ornalastyrý da qıyndyq týǵyzbaıdy», dedi Almaty qalalyq Memlekettik kirister departamenti túsindirý jumystary jáne baılanys ortalyǵy basqarmasynyń basshysy Aıjan Bekeeva.
Qalaı desek te, jurtty ábigerge salyp, mobıldi tólemderdi qabyldaýdan bas tartý zańǵa qaıshy bolǵandyqtan, Almaty qalalyq Memlekettik kirister departamenti jeke kásipkerler men jeke tulǵalardy ákimshilendirý basqarmasynyń basshysy Nurlybek Ospanov: «Buǵan deıin de aıtylyp júrgendeı, salyq rejimderin qoldanýdyń arnaıy túrleri bar. Taksı júrgizýshileri úshin salyq júktemesiniń paıyzy nebári 1% bolatyn rejim óte yńǵaıly. Iаǵnı adam bir aı boıy jolaýshy tasyp, 100 myń teńge tapsa, onyń 1 paıyz salyǵy – 1 000 teńge. Buǵan qosa onyń áleýmettik tólemderi bar. Sonymen bul qosymshanyń ne artyqshylyǵy bar desek, onda qazirdiń ózinde kassalyq apparat ornatylǵandyqtan, aı saıyn osy qyzmetti satyp alý qajettiligi joǵalady. Iаǵnı bul túbirtekti elektrondy formatta shyǵaryp, ony klıentke jiberedi de, taksı qyzmetin kórsetýdi jalǵastyra beredi», dep túsindirdi.
Mamandar qolma-qol aqshasyz tólemderdi qabyldaýdan bas tartý faktileri týraly Memlekettik kiris organdaryna habarlaý qajettigin de eskertedi. Al órkenıetti qoǵamda ómir súrgisi kelgen árbir eljandy adam saıasatty sóger, óz memleketin ǵaıbattar aldynda «men qanshalyqty ádilettimin» degen saýaldy ózine qoıary anyq.
ALMATY
