Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Árıne, týrızmdi tabys kózine aınaldyrýǵa kez kelgen aýyldyqtyń áleýeti jete bermeıdi. Memleket qazir kásipkerlerge, sonyń ishinde jas kásipkerlerge qoldaý kórsetip jatqanyn bilemiz. Tek bólingen qarjy barshaǵa birdeı buıyrmaıdy. Múmkindikti qoly jetkender ǵana paıdalanady. Oraıy kelgende týrızmdi damytýǵa septesetin taǵy bir sátti qadam jaıynda aıtalyq.
Bilseńizder, elimizdegi iri óndiris kompanııalary óziniń negizgi jumysynan tys áleýmettik baǵdarlamalarǵa qoldaý kórsetip otyrady. Mysaly, 2022 jyly Ortalyq Azııanyń Eýrazııa qory seriktes «Shevron» kompanııasymen birge «Baıtaq jer» jobasyn əzirlegen. Joba jetekshileri keńese kele ekotýrızm, etnotýrızmdi damytýǵa qolaıly aýyldardy kópshilikke tanytýdy josparlaǵan. Sonyń bir baǵyty bıznes jobasyn iske asyra almaı júrgen aýyl turǵyndaryn qoldaý arqyly ishki týrızmniń kókjıegin keńeıtý bolypty. Byltyr jazda qor men kompanııanyń ókilderi ólkeniń kórse kóz toımaıtyn tabıǵatyn odan ári tanyta túsý úshin BAQ quraldaryn Qorǵaljyn, Zerendi, Sandyqtaý baǵytyn qamtıtyn týrǵa shaqyrǵan edi. Sapar barysynda biz úsh aýdanda qarjylaı qoldaýdyń sharapatyn kórgen kásipkerlermen júzdesip, isine tabys tilegenbiz. Kóp uzamaı jobanyń ekinshi kezeńi qazanda bastalyp, 70-ten asa jergilikti kásipker ótinim qaldyrǵan eken. Árıne, bul tizimde joba jetekshileri uıymdastyrǵan arnaıy sabaqtan ótip, iriktelgender, ózine tıesili qarjylaı qoldaýdan qur qalmady.
Joba mamany Aıjan Jansultanovanyń aıtýynsha, bızneske qarastyrylǵan qarjynyń sharapaty mol. Onyń ústine Aqmolanyń tabıǵatyn týrıster jazda ǵana emes, qysta da qyzyqtaı alady.
– Agrotýrızm de – týrızmniń bir baǵyty. Ásirese, Kóksheniń kóz tartatyn tabıǵaty agrotýrızmge jaıly. Muny basqa-basqa kásipkerler jaqsy biledi. Olar qonaqúı, meıramhanalar salyp, týrıstik ınfraqurylymdar damysa, aımaqqa ınvestorlar qyzyǵa bastaıdy. Jańa jumys oryndary ashylady. Túptiń túbinde osynyń barlyǵy jergilikti turǵyndardyń týrısterge kózqarasyn ózgertedi. Jergilikti halyq týrısterdiń nege qyzyǵatynyn shyndap túsine bastaıdy. Aımaqtyń turaqty damýyna jol ashylady. Agrotýrızmmen kelgen týrıster ormanshylarmen birge ań-qus, ósimdikterdi tamashalap, aǵash dánderin jıyp, kóshet otyrǵyza alady. Osylaısha, tabıǵatty qorǵaýǵa tıtteı de bolsa úles qosady. Bul aýyldyń tynys-tirshiliginen habardar jandarǵa qyzyqsyz kórinýi múmkin. Degenmen týrısterge qyzyq, – deıdi A.Jansultanova.