Qasym-Jomart Toqaev: Birligimiz – áralýandyqta

Joǵary deńgeıdegi kezdesý

– Sizdiń dúnıejúzi halqyna beıbitshilik tilegen duǵalary­ńyz myńdaǵan katolıktiń ǵana emes, basqa dinderdi ustanatyn kóp­tegen otandasymyzdyń júre­ginen oryn alyp, sanalaryna senim men úmit uıalatty. Bú­ginde órkenıet­ter toǵysyndaǵy kópetnosty jáne kópkonfessııaly Qazaqstan Ortalyq Azııadaǵy eń iri katolık qaýymynyń óz úıine aınaldy, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysynyń aıtýynsha, barlyq din ókilderi Ádiletti Qazaqstandy qurýǵa eleýli úles qosyp keledi.

– Biz «birligimiz – áralýan­dyqta» qaǵıdatyna negizdel­gen beıbitshilik pen ulttyq dıalogtiń ózimizge tán modelin qalyptastyra aldyq. Elimizde túrli dinniń ókilderi ózderiniń ǵıbadathanalarynda qulshylyq ete alady. Dinı senim bostandyǵy quqyǵyn qorǵaý – meniń saıası baǵdarymnyń ajyramas bóligi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Qazaqstan Prezıdenti Rım Papasy Fransısktiń «Qalaǵa jáne álemge» atty dástúrli Joldaýyn eske sala otyryp, onyń «Beıbitshilik – eń aldymen Qudaıdyń syıy. Biraq bul – bárimizge júktelgen úlken jaýapkershilik» degen sózderin tolyq qoldaıtynyn jetkizdi.

– Sizdiń ustanymyńyzdy toly­ǵy­men quptaı otyryp, biz kóp­tegen aıyrmashylyǵymyzǵa qara­mastan, beıbitshilik ıdeıalaryn, mádenıetter men dinder arasyndaǵy turaqty dıalog­ti, ártúrli dindi ustana­tyn adamdardyń ıgiligi jolyn­daǵy damýdy ilgeriletý úshin barshamyzǵa birlik kerek ekenine senimdimin. Izgi nıet bildirýge ýaqyt jetkilikti, kelissózder júr­gizýge keńistik te bar, danalyq tany­týǵa áli de múmkindik mol, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev ekijaq­ty qatynastar aıasynda Qazaq­stan shynaıy dostyqqa, kelisim men ózara qurmetke negiz­delgen Qasıetti Taqpen ara­daǵy burynnan kele jatqan serik­testik baılanys­tardy joǵa­ry baǵalaıtynyn atap ótti. Sondaı-aq belsendi saıası dıa­log júrgizilip otyrǵanyn, qu­qyq­tyq bazany retke keltirý, keńeıtý úshin dáıekti jumystar atqarylyp jatqanyn jetkizdi.

Qazaqstan Prezıdenti álem­degi teke-tirester men alaýyz­dyq oshaqtaryn toqtatýǵa baǵyt­talǵan belsendi kúsh-jigeri úshin Rım Papasy Fransıskke rızashylyǵyn bildirdi.

– Shyn máninde, qazirgi geosaıası turaqsyzdyq búkil jahan­dyq qaýipsizdik arhıtektýra­syna nuqsan keltirýde, son­daı-aq halyqtardy úlken qaı­ǵy-qasiretke ushy­ratyp, eko­no­mıkalyq qıyn­dyqtar týdyryp otyr. Qazaqstan izgilikti jaq­taıtyn memleket retinde ja­handyq beıbitshilik pen qaýip­sizdikti qoldaýǵa is júzin­de eleýli úles qosyp keledi. Biz álem­niń túrli qaqtyǵys oshaq­­taryn­daǵy BUU-nyń bitimgershilik mıssııalaryna atsalysamyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

О́z kezeginde Pontıfık beıbit­sh­ilik pen kelisimdi qamta­masyz etý isindegi kúsh-jigeri úshin Qazaqstan Prezıdentine alǵys aıtty.

Kezdesý sońynda Memleket basshysy mazmundy kezdesý úshin Rım Papasyna rızashylyǵyn jetkizip, Qazaqstan aldaǵy ýaqytta toleranttylyq, úılesimdi­lik, ba­ýyr­lastyq ıdeıalaryn dáripteý isin­de Qasıetti Taqpen ynty­maq­tas­tyqqa nıetti ekenin rastady.

Túsinistikti nyǵaıtatyn alań

Rım Papasy Fransısktiń resmı qabyldaýynan keıin Pre­zı­dent Qasıetti Taqtyń Mem­le­ket­termen baılanys jónin­degi hatshysy Pol Rıchard Gal­lahermen kezdesti.

Qasıetti Taqtyń hatshysy­men kezdesý barysynda Qasym-Jomart Toqaev Rım Papasy Fran­­sıskpen óte mazmundy ári ná­tı­jeli júzdesý bolǵanyn atap ótti.

Memleket basshysynyń aıtýynsha, Vatıkannyń dáıekti qol­­daýynyń arqasynda Qazaq­­stan ótkizip jatqan Álem­dik jáne dástúrli dinder kóshbas­shylary­nyń sezderi dinı qaýym­dar ara­syn­­da ózara túsinistik pen qurmet­ti ny­ǵaıtatyn mańyzdy alańǵa aınaldy.

Prezıdent Katolık shirkeýi basshysynyń elimizge jasaǵan tarıhı saparynyń beıbitshilikti nası­hattaý, birlikke shaqyrý turǵysy­nan sımvoldyq máni bolǵanyn eske salyp, bul sapar tek Qazaqstandaǵy katolık qaýymynyń emes, óńirdegi basqa da din ókilderiniń arasynda keń qoldaý tapqanyn atap ótti.

Sonymen qatar Memleket basshysy elimizdiń Qasıetti Taqpen bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne klımattyń ózgerýine qarsy kúres salalary boıynsha ózara baılanysty nyǵaıtýǵa aıryqsha mán beretinin jetkizdi.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan ǵalymdarynyń Vatıkan kitaphanasy men Apostol arhıvindegi tarıhı materıaldardy tegin zertteýine múmkindik bergeni úshin arhıepıskop Pol Gallaherge rızashylyǵyn bildirdi. Sondaı-aq Prezıdent Ana men bala ulttyq ǵylymı ortalyǵy jáne Vatıkan Bambino Gesu pedıatrlyq gospıtali arasyndaǵy yntymaqtastyqty quptady.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń beıbitshilikti, ózara qurmetti nyǵaıtý úshin etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimge beıildi ekenin taǵy da rastady.

Kezdesý sońynda Prezıdent Qasıetti Taqtyń basshylyǵyn Astanadaǵy Álem­dik jáne dástúrli dinder kóshbas­shylary­nyń kezekti sezine qatysýǵa shaqyrdy.

Vatıkanǵa resmı sapary barysynda Qasym-Jomart Toqaev Sıkstın Kapellasyn, Áýlıe Petr men Paveldiń Kapellasyn (Paolına Kapellasy) jáne Apostol saraıyndaǵy Korol zalyn aralap kórdi. Prezıdent ekskýrsııa barysynda Mıkelandjelo men basqa da kórnekti sheberlerdiń óner týyndylaryn tamashalady, sondaı-aq Vatıkannyń baı tarıhymen tanysty.

Azyq-túlik tapshylyǵy – jahandyq másele

Italııaǵa resmı sapary barysynda Memleket basshysy BUU Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymynyń (FAO) Rımdegi shtab-páterine baryp, uıymnyń bas dırektory Sıýı Dýnıýı­men kezdesti.

Qasym-Jomart Toqaev Sıýı Dýnıýı­men kezdesýde jahandyq azyq-túlik qa­ýip­sizdigin qamtamasyz etýdiń jáne ag­roóner­kásip kesheniniń ornyqty dam­ýyn ilgeriletýdiń mańyzdylyǵyna nazar aýdaryp, Qazaqstannyń Uıymmen ynty­maq­tas­tyǵyn nyǵaıtýǵa múddeli ekenin jetkizdi.

– Azyq-túlik tapshylyǵy – jahandyq kún tártibindegi ózekti problemanyń biri. Qazaqstan bul máseleni sheshýge óz úlesin qosýǵa umtylady. Bizdiń eli­miz dándi da­qyl­dar ósirý jóninen al­dyń­­ǵy qatarda. Bı­daı eksportynyń kó­lemi shamamen 6 mıl­lıon tonnaǵa jete­di. Biz astyq jáne un óndiretin 10 iri mem­lekettiń qataryna kire­miz, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń Uıymmen aradaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýge múddeli ekenin rastady.

Memleket basshysynyń aıtýynsha, elimiz tuqym sharýashylyǵyn jetildirý, aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan jerler­diń tozýyna qarsy kúres, jasyl aýyl sharýashylyǵyn ilgeriletý, jer-sý resýrs­taryn ońtaıly jáne tıimdi paıda­laný máseleleri boıynsha BUU saraptamalyq qoldaý kórsetedi dep úmittenedi. Qazaqstan jergilikti biregeı aýyl sharýashylyǵy ónimderin ótkizý úshin turaqty óndiris jáne saýda tizbekterin jetildirýdi kózdeıtin FAO-nyń «Bir el – bir negizgi ónim» bastamasyna qatysady.

Memleket basshysy Sıýı Dýnıýıge Almatynyń áıgili aportyn tanystyrdy.

– Qazaqstan almanyń otany retinde keńinen tanymal. Aport surpy elimizdiń eń iri megopolısi – Almatynyń mańaıynda ósedi. Biz almanyń osy túrin ózderińizben kúsh biriktire otyryp, álem naryǵyna shyǵarýǵa nıettimiz. Osy bastamamyzdy iske asyrý barysynda Sizdiń jeke qoldaýyńyzǵa arqa súıeımiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Sonymen qatar Memleket basshysy Halyqaralyq Araldy qutqarý qory jáne Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam uıymynyń tóraǵasy retinde Qazaq­stannyń basymdyqtary týraly aıtty.

Qasym-Jomart Toqaev Uıymdy Aral basseınindegi jerlerdiń topyraǵyn melıo­rasııalaýǵa jáne sý resýrstaryn basqarýǵa qa­tysty jobalar ázirleý isine jan-jaqty qol­daý kórsetýge shaqyrdy. Sondaı-aq Pre­zı­dent elimizde FAO-nyń Ortalyq Azııa­daǵy óńirlik bólimshesin ashýdy usyndy.

Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymynyń bas dırektory jahandyq azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne gýmanıtarlyq kómek kórsetý isinde Qazaqstan aımaqta ǵana emes, búkil álemde eleýli ról atqaratynyn atap ótti.

Kezdesý sońynda Prezıdent maz­mundy áńgime-dúken qurǵany úshin FAO basshylyǵyna rızashylyǵyn bildirip, ony aldaǵy Halyqaralyq Astana forýmyna qatysýǵa shaqyrdy.

Qasym-Jomart Toqaev Qurmetti qonaqtar kitabyna qoltańba qaldyrdy.

Gýmanıtarlyq daǵdarysty toqtatý mańyzdy

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Rımge resmı sapary aıasynda BUU Dúnıe­júzilik azyq-túlik baǵdar­lamasy­nyń Atqarýshy dırektory Sındı Makkeın­men kezdesý ótkizdi.

Prezıdent búgingi kezdesý jahandyq azyq-túlik qaýipsizdigi máselesin sheshýge baǵyttalǵan Qazaqstan men atalǵan uıym arasyndaǵy seriktestikti talqylaýǵa zor múmkindik beretinin atap ótti.

Memleket basshysy elimizdiń jahan­dyq azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne BUU, Azyq-túlik qaýipsizdigi jónin­degi Islam uıymy sekildi basqa da ha­lyq­aralyq uıymdar aıasynda gýmanı­tar­lyq kómek kórsetý boıynsha júzege asyryp jatqan sharalary jaıynda aıtty.

2023 jyly Qazaqstan alty memleketke 9,2 mıllıon dollar kóleminde gýmanıtarlyq kómek kórsetti. Elimiz Gaza sektoryndaǵy kúrdeli ahýaldy eskere otyryp, Palestına halqyna qaıyrymdylyq sharasy retinde 1 mıllıon dollar bóldi jáne 2 ret gýmanıtarlyq kómek jetkizdi. Sondaı-aq tabıǵı apattan zardap shekken Aýǵanstan, Túrkııa, Pákistan jáne basqa da elderge qarjylaı kómek kórsetti.

Prezıdent Aýǵanstandaǵy jaǵdaıǵa basa nazar aýdardy. Memleket basshy­sy­­nyń pikirinshe, halyqaralyq qoǵam­das­tyq­tyń osy eldegi gýmanı­tar­lyq daǵ­darysty toqtatý isin jalǵastyrýy óte mańyzdy.

Qasym-Jomart Toqaev qazir Almatyda Ortalyq Azııa men Aýǵanstan úshin BUU-nyń Ornyqty damý jónindegi aımaqtyq ortalyǵyn ashý jumystary júrgizilip jatqa­nyn jetkizdi. Bul Ortalyqtyń qyz­meti aımaqtaǵy beıbitshilikti, qaýipsizdikti jáne ornyqty damýdy nyǵaıtýda BUU-nyń vedomstvoaralyq úılestirý jumysyn retteýge múmkindik beredi.

Kezdesý sońynda Qasym-Jomart Toqaev Sındı Makkeındi aldaǵy Astana ha­lyq­a­r­alyq forýmyna qatysýǵa shaqyrdy.