Basylym • 30 Qańtar, 2024

Qalamger qarymy

241 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Lev Tolstoı atyn­daǵy oblystyq kitaphanada bel­gili aqyn, sóz zer­geri Aqylbek Shaıah­mettiń tórt bir­deı kitabynyń tu­saýy kesildi. Is-sha­raǵa óńir zııaly­lary, oblystyq ákim­diktiń ókilderi, stý­dent jastar men mek­tep oqýshylary qatysty.

Qalamger qarymy

Kesh barysynda qalamger shy­ǵarmashylyǵynyń kóp qyrly­ly­ǵymen erekshelenetini, aqyn­nyń poezııasyn aıtpaǵanda, Tobyl to­py­raǵynan shyqqan birtýar tul­ǵalardyń kórkem beınesin som­daǵan, búgingi qoǵamdaǵy quby­lystardy, adam sanasynda bolyp jatqan ózgeristerdi, tir­shi­lik tynysyn arqaý etken dra­matýrgııalyq shyǵarmalary men óńir tarıhyn zerdelegen ǵylymı-tanymdyq kósemsózderi, tulǵataný salasyndaǵy kóptegen eńbektiń rýhanııat keńistiginen ózindik oryn alatyny aıtyldy.

Máselen, kesh qonaqtaryna tuń­ǵysh tanystyrylǵan «Jitiqara» kitaby aqynnyń kindik qany tamǵan Jitiqara óńiriniń kópshilik bilmeı jatqan beımálim tarıhy, tanymal tulǵalary, el úshin eńbek etken eleýli azamattary, tabıǵı ereksheligi men jerasty baılyǵy týraly qundy málimetterge toly.

«Jitiqara Reseıdiń shekarasynda ornalasqan. Arǵy bette Orynbor oblysynyń Bredy, Adam aýdandary jatyr. Sol arada kezinde Aqjan Mashanı jaz­ǵan tabıǵattyń keremet kórini­si, úlken jádiger Túıetas jatyr. Bul túıetasty kóp adam kórgen joq. Tabıǵattyń jaratqan bir ja­ratylysy, baýyrynan bulaq aǵyp jatyr. Sol bizdiń kózimizge shekarany kúzetip jatqan úlken qara býra sııaqty bolyp kórinetin. Kezinde eki birdeı órkeshi bolǵan eken, ken izdegen geologter astyna jarylǵysh zat qoıyp, qoparyp tastaǵan. Jitiqara óńirinde osy sııaqty tabıǵattyń ǵajaıyp týyndylary az emes. Onyń syrtynda Jitiqaradan on akademık, bes-alty qalamger, kóptegen qaıratker, eńbek adamdary shyqqan. Biraq olardyń esimderin eshkim bile bermeıdi. О́ıtkeni izdeýshisi joq. Aıtatyn adamdary joq. Men sol joqtyń ornyn toltyrýǵa tyrys­tym», deıdi avtor jańa kitap týraly.

Aqylbek Shaıahmettiń «Kó­leń­ke» atty jınaǵyna ár jyldary ja­zylǵan 12 pesasy engen. «Men ózimdi keremet bir dra­ma­týrg­pin dep eseptemeımin. Biraq 5-6 dramam Taldyqorǵandaǵy Beken Rımova atyndaǵy teatrda, Oralda, Shym­kentte, Qostanaı­dyń qazaq jáne orys teatrlarynda sah­na­lan­­dy», deıdi avtor. Aqylbek Shaıah­­mettiń «Ybyraıdyń ósıeti» at­ty dramalyq týyndysy «Altyn qalam» júldesine ıe bolǵan.

Al «Úmitim úzilmesin, senimge selkeý túspesin, armanym alasarmasyn degen nıetpen jazylǵan «Úmit. Senim. Arman» jınaǵyna aqynnyń sońǵy bes-alty jyl ishin­de jazylǵan óleńderi men poemalary toptastyrylǵan.

Qalamgerdiń «Sóz jazdym qa­lam alyp» degen kitabyna el aýzy­nan jınalǵan materıaldar, Tobyl óńirinde ómir súrgen, biraq osy ýaqytqa deıin esimderi bel­gisiz bolyp kelgen dindar dáýir ádebıeti ókilderiniń arap árpi­nen krıllısaǵa aýdarylǵan shyǵar­malary, ǵazaldary men nazymdary, dinı dastandary, aıtystary enip otyr.

Kesh barysynda kitaphana ja­nyndaǵy «Aq qaýyrsyn» klý­by­nyń músheleri avtordyń «Qash­qyn» pesasynyń bir úzigin sahnalap, óleńderin jatqa oqydy.

Aqylbek Shaıahmettiń osy ýaqytqa deıin jazǵan dúnıeleri 80-ge tarta kitapqa júk bolady. Aqynnyń tyrnaqaldy jınaǵy 1977 jyly jaryqqa shyqqan. Kesh barysynda qalamger shy­ǵar­mashylyǵynyń hronologııa­syn, taqyryptyq, janrlyq erek­sheliginen maǵlumat beretin úlken kitap kórmesi ashyldy.

 

Qostanaı oblysy