О́kinishke qaraı, Almaty qalalyq Ádilet departamentiniń basshysy Balaıym Kesebaeva alımenttik boryshkerler óz balalaryn asyraýdan bas tartyp qana qoımaı, naqty qarjylyq múmkindikteri bola tura, tabystary men múlikterin jasyratynyn aıta kele, Ishki ister organdaryna boryshkerlerdi qylmystyq jaýapkershilikke tartý týraly 133 usynys joldanyp, 1 328 boryshkerge qaryzdaryna baılanysty respýblıkadan shyǵýǵa ýaqytsha tyıym salynǵanyn málimdedi. Degenmen departamentte jumyssyz boryshkerlerdi jumysqa ornalastyrý, kámeletke tolmaǵan balalardyń paıdasyna alıment óndirip alý jónindegi jumystar atqarylyp jatyr.
«Biraq boryshkerdiń turaqty tabysy men múlki bolmaǵandyqtan, alıment óndirip alýda týyndaıtyn qıyndyqtar bar. Sondyqtan biz jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar departamentimen birge bos oryndar jármeńkelerin ótkizip, nátıjesinde 780 boryshker jumysqa ornalastyryldy», deıdi B.Kesebaeva.
Sol sııaqty Almatyda alımentten de basqa áleýmettik mańyzy bar sanattaǵy ister boıynsha, ıaǵnı jalaqy, zeınetaqy, járdemaqy óndirip alýǵa baılanysty 23 615 atqarýshylyq is júrgizilgen. 2023 jyly departament 230 boryshkerge qatysty ákimshilik quqyq buzǵany týraly hattamalar toltyryp, boryshkerlerdi qylmystyq jaýapkershilikke tartý týraly 137 usynys joldaǵan. Qazirgi tańda Almatyda 24 memlekettik, 288 jeke sot oryndaýshysy qyzmet atqaryp otyrsa, olar jyl basynan beri 731 051 atqarýshylyq is júrgizgen.
Sonymen alıment tóleýden jaltarǵandar máselesi qalaı sheshilmek degen saýalǵa kelsek, Almaty qalalyq Ádilet departamentiniń basshysy: «Alıment óndirip alý – óte ózekti másele. Aldymen bul zań júzinde atqarylady jáne muny áleýmettik másele der edim. О́ıtkeni árbir ata-ana nekede tursa da, turmasa da, kámeletke tolmaǵan balalaryn baǵyp-qaǵyp, ósirý úshin birge áreket jasaýy kerek. О́kinishke qaraı, negizinen is júzinde kerisinshe bolyp jatady. Sot oryndaýshylary alıment óndirip alý úshin birqatar shara qabyldaýǵa májbúr. Birinshisi – alıment óndirip alýdy qamtamasyz etip, ony ári qaraı júzege asyrý úshin boryshkerlerdiń aqshalaı shottaryn buǵattap, jyljymaly jáne jyljymaıtyn múlikterin alyp qoıý. Alıment boıynsha óte úlken qaryzǵa batqan faktiler jetkilikti. Oǵan qosa kámeletke tolmaǵan balalaryn asyraý úshin alıment tólemeıtin boryshkerlerdi ákimshilik, qylmystyq jaýapkershilikke tartý da bar. Kez kelgen máseleni adamgershilik turǵyda sheshýge bolǵanymen, qylmystyq jaza taǵaıyndaý kezinde sýdıalar men zańgerler arasynda daý týyndaǵan jaǵdaıda, kámeletke tolmaǵan balalardyń múddeleri birinshi orynda turady. Al eresek adam qandaı jaǵdaıda bolsa da, jumysqa ornalasyp, tabys taýyp, balalaryn asyraýǵa mindetti», deıdi.
Sol sııaqty eńbekke qabiletti, kámelettik jasqa jetken balalary ózderiniń qaýqarsyz, muqtaj ata-analaryn asyraýǵa, qamqorlyq tanytýǵa mindetti. Eger balalar ózara kelisim boıynsha óz erikterimen eńbekke jaramsyz ata-analaryn kútip-baǵýdan bas tartsa, onda áke-sheshesi alıment talap etý úshin sotqa júgine alady. Almaty qalalyq zań keńesshileri palatasynyń tóraǵasy Gúlnar Berdibekova eseıip, áke-sheshelerine qaramaı ketken balalarynan alıment óndirýge májbúr bolatyn qarttarǵa qatysty jaǵdaılardy baıandady.
«Alıment alý balalar tek ata-analaryna ǵana emes, ata-analary balalarynyń ústinen (bir balaǵa da, ózinen týǵan barlyq balalaryna da) aryzdana alady. Biraq alıment tek osy balalardy ósirip, tárbıelegen jáne ata-ana quqyǵynan aıyrylmaǵan áke-sheshelerge ǵana berilýi múmkin. Al ata-ana quqyǵynan aıyrylǵandar qartaıǵan kezinde balalaryna aryzdaný múmkindiginen aıyrylady. Jýyrda bizde bir jaǵdaı boldy, atasy men ájesi nemeresine aryzdandy, óıtkeni olardyń qyzy uzaq ýaqyt habar-osharsyz ketkendikten, qartaıǵan atasy men ájesi nemeresinen alıment óndirýge shaǵymdandy. Bul da zańmen qarastyrylǵan. Eger olar mámilege kele almasa, onda sot organdary arqyly olar quzyrly oryndarǵa júgine alady jáne alıment tóleýge sheshim shyǵarylady. Al nemeresine ata-ájesin kútip-baǵýǵa alıment tóleýge týra keledi», dedi Almaty qalalyq zań keńesshileri palatasynyń tóraǵasy.
Qazaqstanda týǵan-týystardy asyraý jónindegi zańdyq mindeti eń aldymen otbasy múshelerine júktelgen.
ALMATY
