Birinen keıin ekinshisi bastalǵan jobalar qurylysynyń aıaqtalatyn sáti bolady. Sondaı jobanyń qatarynda «Teńiz» ken ornyndaǵy «Keleshek keńeıý jáne uńǵy erneýindegi qysymdy basqarý» jobasy oıǵa oralady. Keıingi eki jyldan beri atalǵan jobaǵa tartylǵan el azamattary jumystan lek-legimen bosatylyp jatyr. Osyndaı joba jumysynan bosatylǵandar ne isteıdi? Olar qaıda jumysqa ornalasady?
Osyǵan oraı Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi 2022 jyly shildede «Teńizdegi» jobadan bosaıtyndardy jumysqa ornalastyrý jóninde Jol kartasyn ázirledi. Jol kartasyna sol kezdegi mınıstr Tamara Dúısenova, Atyraý oblysynyń ákimi Serik Shápkenov pen «Teńizshevroıl» JShS bas dırektory Kevın Laıon qol qoıǵan edi. Jol kartasynda qyzmetkerlerdi jumysqa ornalastyrýdyń negizgi tásilderi aıqyndaldy. Onda mınıstrliktiń, óńirler ákimdikteriniń TShO-men, qosalqy merdiger mekemelermen ózara is-qımylynyń naqty algorıtmi kózdelgen.
Atyraý oblysynyń ákimi S.Shápkenovtiń aıtýynsha, Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes «Teńizshevroıl» men onyń merdiger kompanııalarynan josparly túrde bosatylǵan qyzmetkerlerdi jańa jumyspen qamtý baǵytynda tıisti is-shara jasaqtalǵan. Osyǵan oraı óńirdiń keshendi damý jospary aıasynda naqty jobalar qolǵa alynyp otyr.
«Teńizshevroıl» JShS bas dırektory Kevın Laıonnyń pikirinshe, kompanııa jol kartasy boıynsha memlekettik organdarmen birlesip jumys isteýge kirisken. Qazaqstan «Keleshek keńeıtý» jobasy men «Uńǵy erneýiniń qysymyn basqarý» jobasyn iske asyrý kezeńinde mýltıplıkatıvti áser alǵan.
«Bizdiń kompanııa Atyraý oblysynyń ákimdigimen, Energetıka, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrlikterimen birlesken jumysty oń baǵalaıdy. Biz túrli jumystardyń aıaqtalýyna oraı «Keleshek keńeıtý» jobasy men «Uńǵy erneýiniń qysymyn basqarý» jobasyn júzege asyrý barysyna birlese monıtorıng júrgizemiz. Qazir joba aıaqtalýǵa jaqyndady. Joba bastalǵaly beri kompanııa jergilikti mamandardy oqytyp, biliktiligin arttyrdy. Bul – bolashaqta eldegi jáne sheteldegi ónerkásip jobalarynda tájirıbesi men bilimin qoldana alatyn otandyq 25 myńnan asa maman. Sondaı-aq joba halyqaralyq kompanııalarmen seriktestik arqyly tehnologııalardy taratýǵa jáne óńirdegi jańǵyrtylǵan ınfraqurylym túrinde mura qalyptastyrýǵa yqpal etti», deıdi Kevın Laıon.
Atyraý oblysynyń ákimdigi men «Teńizshevroıl» JShS arasynda 2019 jyly jumyssyzdardy halyqaralyq standarttarǵa sáıkes oqytý kýrsynan ótkizý úshin arnaıy kelisim jasalǵan. Sodan beri 2,5 myńnan asa adam eńbek naryǵynda suranysqa ıe mamandyqty ıgergen. Atyraýdaǵy APEC joǵary kolledjiniń oqý ortalyǵynda, Aqtaý oqý ortalyǵynda, West Way Services-te jáne óndiristik-zerthanalyq-oqý ortalyǵyndaǵy oqytý kýrsynan ótken 1 973 adamnyń 80 paıyzǵa jýyǵy turaqty jumysqa ornalasypty.
Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bólim basshysy Gúlbolat Amanǵalıevanyń aıtýynsha, arnaıy qurylǵan mamandar toby jumyssyzdardy oqytý kýrsyna qabyldaý úshin Atyraý qalasynda jáne aýdandarda irikteý júrgizedi. Testileýden ótken adamdar 3 jáne 4 aılyq kýrsta oqytylady.
Tájirıbelik sabaqtar arnaıy jabdyqtalǵan sheberhanalarda ótedi. Olarǵa arnaıy kıim beriledi. «Teńiz» ken ornynda merdigerler men qosalqy merdigerler paıdalanatyn tehnıkamen tanysady. «Teńizshevroıl» kompanııasy oqý men jolaqysyn tóleıdi. Kýrsqa shaqyrylǵandar jataqhanada turady. Kúnine úsh mezgil tamaqpen qamtamasyz etiledi.
«Bıyl Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi, oblys ákimdigi jáne TShO arasynda «Jol kartasy» jasaqtaldy. Sonyń aıasynda «О́ndiristik qýattardy bolashaqta keńeıtý» jobasy boıynsha bosatylǵan kadrlardy jáne mansap ortalyqtarynda tirkelgen jumyssyzdardy qaıta daıarlaý jumysy jalǵasady. TShO-nyń onynshy transhynda jumyspen qamtý bólimi 191 adamdy oqýǵa jiberdi. Olardyń keıbiri oqýyn merziminen buryn aıaqtady. Al 146 adam eńbek naryǵynda suranysqa ıe elektrmonter, qubyr jóndeýshi, baqylaý-ólsheý aspaptaryn ornatýshy, metall konstrýksııalaryn dánekerleýshi sekildi mamandyq boıynsha biliktilik jetildirdi», deıdi G.Amanǵalıeva.
Onyń deregine qaraǵanda, bastapqyda jumyssyzdardy oqytý 11 mamandyq boıynsha júrgizilgen. Keıin eńbek naryǵyndaǵy suranysqa ıe bes mamandyq tańdalypty. Bul – qubyr jóndeýshi, elektrık, qubyr dánekerleýshisi, aspap jasaý mamany jáne metall konstrýksııalaryn dánekerleýshi. Sońǵy eki mamandyqty meńgerýge nıet etkender tórt aı, al ózgeleri úsh aı oqıdy.
«Jumyssyzdardy oqytatyn sheberlerdiń aıtýynsha, kóp adamnyń tańdaǵan mamandyǵy týraly túsinigi bolmaǵanymen, keıin testileý kezinde óte jaqsy nátıje kórsetken. Oqytý aıaqtalǵannan keıin jumyspen qamtý bólimi «Teńizshevroıl» men qosalqy merdigerler bos jumys oryndarynyń jármeńkesin ótkizedi. Jármeńkede jumysqa qabyldaý úderisi júredi. Arnaıy kýrsty aıaqtaǵan 21-35 jas aralyǵyndaǵy jastardyń jeke kásipker retinde 2,5 paıyzdyq jeńildikpen nesıe alýǵa múmkindigi bar. Bul nesıe dánekerleý, qubyr montajdaý sehy sekildi óz kásibin ashý úshin beriledi», deıdi G.Amanǵalıeva.
Arnaıy kýrsqa kelgenderdiń arasynda arnaıy biliktiligi men tájirıbesi barlary az emes. Máselen, Saǵıdolla Qaısaǵalıev – baqylaý-ólsheý aspaptary jáne avtomatıka mamany.
«Meniń joǵary tehnıkalyq bilimim, baqylaý-ólsheý aspaptary jáne avtomatıka boıynsha sertıfıkatym, metall qurylymdary, dánekerleýshi jáne montajdaý salasynda daǵdym bar. Jaqynda jumystan qysqardym. Jumyssyzdardy oqytý kýrsy baryn estip, bul múmkindikti jibergim kelmedi. APEC joǵary kolledjinde teorııalyq synaqtan óttim. О́zime unaıtyn aspap jasaý jáne avtomatıka mamandyǵy boıynsha kóp nárseni úırendim. Ádette, adamdar kez kelgen jumysshy mamandyǵyn kolledjde nemese ýnıversıtette birneshe jyl oqıdy ǵoı. Al biz úsh aıda kýrsty oıdaǵydaı bitirip, mamandyqtyń qyr-syryn meńgerdik. Bizdiń jumysymyz úlken jaýapkershilik pen uqyptylyqty talap etedi. Endi jumys izdeımin», deıdi S.Qaısaǵalıev.
Al Jánibek Berdibaev 2023 jyldyń mamyr aıynda oqýyn bitirgen. Jasy – 52-de. Bes kúnnen keıin «Neftestroıservıs» JShS qubyr jóndeýshi bolyp turaqty jumysqa ornalasqan.
«Burynǵy mamandyǵym – qurylys ınjeneri. «Teńiz» ken ornynda, Atyraý munaı óńdeý zaýytynda metall qurylymdarynyń qubyryn jóndeýshi, aǵash ustasy, kúzetshi, betonshy, ýchaske brıgadıri bolyp jumys istedim. Al qubyr jóndeýshi mamandyǵyna jumyssyz retinde qujat tapsyrǵan edim. Synaqtan súrinbeı ótip, biliktilik jetildirdim. Endi alańsyz jumys istep júrmin», deıdi ol.
Atyraý oblysy
