Qýyrshaq teatrynda – Bekzat beınesi

Jıyrma jasynda qyrshynynan qıyl­ǵan belgili bylǵary qolǵap sheberi Bekzatty qýyrshaq beınede keıiptegen rejısser maqsaty aıqyn. «Chempıon» spektakli armanǵa adaldyq, maqsatqa jetý jolyndaǵy tabandylyq, týǵan el men jerge degen mahabbatty jyrlaıdy. Bekzattyń aýylda asyr salyp oınap, «Ol kim? Bul ne?» dep bilmekke umtylyp júrgen shaǵynda butadan-butany qýalap, sońynan qalmaı, bilegine qonaqtaıtyn aq qus armanshyl balanyń dosy ári perishtesi ispetti. О́ndirdeı ul-qyzdardyń boıynda qaırat-jiger, batyldyq, tózimdilik sııaqty qurysh minezdi qalyptastyrýdy kózdeıtin qoıylymda jas kórermendi qyzyqtyratyn mundaı utymdy sahnalar kóp-aq. Jaly tógilgen appaq arǵymaq aýyzdyǵymen alysyp, aspanǵa sekirip sahnaǵa shyqqan sát qarsylasqa des bermeı, rıngte oınaq salar boks tarpańynyń bolashaqtaǵy tulpar turpatyna ıshara jasap ótkendeı.

Sıdneıdegi Olımpıadanyń ashylý sáti – balanyń aqyl-oı qabiletin ushtap, bilim kókjıegin keńeıtýge arnalǵan kórneki pánniń ózi dersiń. «Germanııa, Brazılııa, Fransııa, Qytaı, Reseı, О́zbekstan» dep tórtkúl dúnıeni dúr silkindirgen dúldúl jarysqa qatysýshy elderdi atap tanystyrǵan saıyn sol memleketter týynyń jarysa jelbirep ótýi – bala tanymyn bıiktetýge qajet taptyrmas tásil. Bokspen bes jyl ǵana shuǵyldanyp, qas-qaǵym ǵumyrynda 143 jekpe-jek ótkizip, Olımpıada chempıony atanǵan batyrdyń esimin búgingi urpaq bilsin degen muratpen qoıylǵan spektaklde jan sergiter utym­dy sátter kóp bolýy – rejısserlik izdenis nátıjesi. Bekzattyń batyl jekpe-jegin ártúrli sımvolıkalyq obrazdardy paıdalana otyryp, qazaq halqynyń ár dáýir tarıhyndaǵy jeńisteri men jeńilisterin shendestire baıandaǵan tusta kórermen spektakl emes, kıno tamashalaǵandaı kúı keshedi. Sıdneı sharshy alańyndaǵy aqtyq kezdesýde amerıkalyq tájirıbeli boksshy Rıkardý Hýarestiń soqqysynan qazaq ulynyń tizesi búgilgenimen, qaıraty, namysy búgilmeıdi. Kerisinshe, jasaq jınap, jaýǵa shapqan, elge qorǵan, urpaqqa uran bolǵan batyr babalarynyń jalǵasy ekeni esine túskendeı, jigerin janyp, qarsylasqa qarsy atoı salady. Sodan da bolsa kerek, Qazaq eli jıyrma jyl kútken jeńisti jıyrma jastaǵy jigit qarsylasynyń qolynan julyp alǵan sát almatylyq baldyrǵandardyń kishkentaı júregine kedergisiz ótip, atqaqtaǵan eń asqaq sezimin jasyra almaı, qolǵa ustaǵan kók jalaýshalaryn kókke kóterip, «Bekzat, Bekzat» dep shýlap ketti. Jan tolqytar aıaýly mezet «jasóspirimderge «elińdi súı, tilińdi súı» dep qurǵaq aqyldy kúnine on ret qaıtalap aıtqannan góri otanshyldyq sezimin oıatyp, otty jiger beretin «Chempıon» sııaqty qoıylymdy bir ret tamashalaǵan anaǵurlym paıdalyraq bolar ma edi» dep oı túıýge jeteleıdi.

B.Sattarhan týraly spektakldiń qoıýshy rejısseri, Qazaqstannyń eń­bek sińirgen qaıratkeri Orazaly Aqjarqyn – Sársenbek, pesanyń avtory Ha­lyq­ara­lyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laý­rea­ty, dramatýrg Álibek Baıbol naǵyz Qýyrshaq teatrynyń sahnasyna laıyq jaýyngerlik rýh, patrıottyq sezimge toly spektakl usyndy. Spek­takl­di mýzy­kamen kórkemdegen Baqbergen Baıshyǵashtyń eńbegi de ujymdyq týyn­­dynyń baǵasyn arttyra túsken. Sahna sýretshisi Iýlııa Chernova, Ánýar Búrkitbaev, horeograf Anna Soı qoıy­lym­nyń shynaıy qa­byl­danýy jolynda az jumys atqar­maǵan. Taısalmas tabandylyq pen qaıys­pas qaısarlyqty tý etetin qoıylym premerasyna Bekzattyń anasy Syrlykúl Túrkistan oblysynan arnaıy kelip qatysty. Almaty qa­la­sy Mádenıet basqarmasy basshysy orynbasarynyń mindetin atqarýshy Arman Halbekov, Qazaqstannyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, bokstan sport sheberi Tursynǵalı Edilov, qoıylym avtory, dramatýrg Álibek Baıbol spektakl sońynda oı-tolǵamdary, pikirimen bólisip, jyly lebizderin arnady.

«Biz búgin «Chempıon» degen ǵajaıyp týyndyny kórip, kóńilimiz kókke samǵady. «Men qazaq jerinde týǵanmyn, meniń elim – Qazaqstan, men Otanymmen maqtanamyn»,  dep, 2000 jyly kók baıraǵymyzdy álem kóginde jelbiretken, baýyryn endi kóterip, eńse tikteı bastaǵan, qaz-qaz qadamyn jasap, jańadan egemendik alyp jatqan jas memleketti, halqyn, elin, jerin dúnıe-shartarapqa tanystyrǵan Bekzat bolatyn. Men balammen maqtanamyn, maqtaı da beremin, maqtana da beremin. Árıne, anasy bolǵannan keıin «átteń...» dep ah uratyn armandy sát te bolmaı turmaıdy. Biraq «shúkir» deımin. «Chempıondy» jazǵan avtorǵa alǵysymdy aıtamyn. Spek­­takl­diń «ata-babalarymyzdy qur­met­­teıik, arýaqty syılaıyq, solardyń alǵysy men batasymen júreıik» degen sahnasy júregime kóbirek qonaqtady. Jastarymyzdyń júregine ıba, meıirim uıalap, elin súıip ósse, memleketimiz de kórkeıe bermek», dedi chempıonnyń anasy Syrlykúl.

Kúrmeýge kelmes qysqa ǵumyrynda jaı otyndaı jarqyldap ótken Bekzattyń máńgilikpen jalǵasqan jarqyn joly dúnıege keler talaı urpaqtyń ór rýhyn janyp, jańǵyrtyp otyrýy úshin dál osy ispetti qoıylymdar kezeń saıyn sahnalanyp otyrýy keregin kórsetti. Bul – ultyna uly jeńis syılaǵan qyran uldyń esimin umyttyrmaıtyn qadam.

ALMATY