EUÝ janyndaǵy «Abaı akademııasy» ǴZI-diń zertteý jumystaryn belgili ǵalymdar men abaıtanýshylar daıyndady. Atap aıtsaq, E.Sydyqovtyń «Abaı áýletiniń tarıhy», T.Jurtbaıdyń «...Bir kemel», E.Qurmanǵalıevanyń «Batys elderindegi jáne Túrkııadaǵy abaıtaný», E.Tileshovtiń «Yntaly júrek sezgen sóz...», B.Tursynbaıulynyń «Abaıdan qalǵan arman», A.Salqynbaıdyń «Abaıdyń danalyq álemi», U.Úmitqalıevtiń «Abaı jáne onyń zamany tarıhı-etnografııalyq mura», J.Áýbákirdiń «Abaı jáne ulttyq bolmys», J.Dádebaevtyń «Abaı ilimi», D.Ysqaqulynyń «Abaı – dala danyshpany», Q.Kemeńgerdiń «Abaı murasy: 1891–1896», T.Qydyrdyń «Abaı murasy jáne ortaǵasyrlyq túrki jazba jádigerleri: ádebı komparatıvıstıkalyq taldaý» atty 12 jańa kitap toǵyz serııamen jaryq kórdi. Avtorlar óz zertteýlerinde qoǵamnyń, ǵylymnyń, ádebıettiń, tildiń ózekti máselelerin Abaıdyń dúnıetanymy men murasy arqyly qarastyrdy.
«EUÝ janyndaǵy «Abaı akademııasy» abaıtanýdyń kóp qyrly aspektisinde jan-jaqty ǵylymı, saraptamalyq jáne áleýmettanýlyq zertteýler júrgizedi. Uly oıshyldyń baı murasyn shetelde keńinen nasıhattaý belsendi júrgizilip jatyr. Keıingi tórt jylda aqynnyń rýhanı murasy men ómiriniń ár salasy boıynsha 80-nen astam kitap jaryq kórdi. Qazaq oıshylynyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna qatysty ǵylymı eńbekter Memleket basshysynyń tujyrymdamalyq ıdeıalarymen úılesedi. Abaıdyń oılary men tujyrymdarynyń tereń fılosofııasynda jalpyadamzattyq qundylyqtar sabaqtasqan. Olar qazirgi qoǵamnyń damýymen ózara baılanysty qarastyrylady», dep atap ótti EUÝ rektory Erlan Sydyqov.
«Abaı ilimi» kitabynyń 3-tomynyń avtory, professor Janǵara Dádebaev Abaı iliminiń ózekti máselelerin jan-jaqty qyrynan taldady. «Abaıdyń «Tolyq adam» ilimi týraly tujyrymdamasy», «Abaı iliminiń negizderi», «Abaı iliminiń toǵysýy» atty úsh bólimnen turatyn zertteý nátıjelerin oqý úrdisinde, oqýlyqtar men oqý-ádistemelik quraldardy daıyndaýda jáne Abaı ilimi salasynda ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizýde paıdalanýǵa bolady. Aıtýly eńbek «Abaıdyń «Tolyq adam» tujyrymdamasy jáne qoǵamdyq sanany jańǵyrtý» serııasymen jaryq kórdi.
Al «Abaıdyń danalyq álemi» kitabynyń avtory Anar Salqynbaı: «Abaıdy taný úshin álem ádebıetin bilý kerek. Muny Shekspır, Gete, Pýshkındi zerttegen qazaq ǵalymdary jaqsy biledi. Biz kitabymyzda Abaıdy tildik-fılosofııalyq baǵyt arqyly zerdeleýge tyrystyq, onyń árbir sózin muqııat taldap, aqynnyń árbir týyndysyndaǵy sózderdiń mán-maǵynasyn saraptadyq», dep zertteý eńbeginiń qyry-syryn baıandasa, EUÝ janyndaǵy «Abaı akademııasy» ǴZI dırektory Jandos Áýbákir: «Abaıdy zertteý – bir kún nemese bir jyldyń isi emes. Eń basty maqsat – Abaı murasyn jas urpaqqa jetkizý. «Abaı akademııasy» ǴZI tek ǵylymı-kópshilik zertteýlermen ǵana emes, sonymen qatar Abaıdy zertteýdiń jańa ádisin nasıhattaýmen de aınalysady. Biz «Abaı murasy jáne qazaqstandyq qoǵamnyń mádenı qundylyqtary», «Abaıdyń «Tolyq adam» tujyrymdamasy jáne qoǵamdyq sanany jańǵyrtý», «Abaı shyǵarmashylyǵy jáne qazirgi qazaq ádebıetiniń qalyptasýy», «Abaı shyǵarmalarynyń tili jáne qazirgi til biliminiń ózekti máseleleri», «Abaı murasy konteksinde qazaqstandyq patrıotızmdi qalyptastyrý» atty 9 arnaıy serııa boıynsha kitaptar shyǵardyq», dep atalǵan jobanyń mán-mańyzyna toqtaldy.
Sonymen qatar «Abaı Qunanbaıulynyń murasy áleýmettik-gýmanıtarlyq ǵylymdar aspektisinde» baǵytynda 50-ge jýyq tanymdyq maqala, 22 áleýmettik-tanymdyq keıs, zamanaýı mýltımedıalyq tehnologııalar kómegimen «Tolyq adam» ǵylymı-tanymdyq kesheni daıyndaldy.
Aıta ketý kerek, «Abaı akademııasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýty Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 2019 jyly L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti janynan aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵyn júıeli túrde tereńdetip zertteý maqsatynda ashyldy.
