Ulttyq kıim tek Naýryz aıynyń aıshyǵy ma?

Qazaqtyń dili men mádenıetine, turmysyna, iship-jemine qatysty barlyq ulttyq ereksheligi jar­qy­rata kórinip, qaı tusqa qarasań da qazaqy qundylyqtarǵa qanyǵa túsesiń. Keń dala tósinde at shaptyryp, balýan kúrestirip, arqan tartysyp saıysqan qazaq, san túrli oıýy kózdiń jaýyn alǵan baý-basqurmen jasanǵan kıiz úı mańynda baýyrsaq usynyp, kóje pisirip, shashý shashqan qazaq, jyr-termesin tógiltip, aqyndaryn aıtystyryp, myń burala bılep, sábıiniń tusaýyn kesken qazaq... Sholpysy syldyrap, kúlkisi syń­ǵyr­lap, qos etek kóılekti bas­tyra kıgen qyzyl-jasyl qamzol, beshpet, kájekeı, kúmisi jarqyraǵan jadaǵaılarynan shattyqtyń lebi esken analar men qyz-kelinshekter, dóńgelek bórik, kórikti shapandarymen mańǵazdana top jarǵan úlken-kishi erler... Qazaqtyń qýanyshyna ún qosqandaı qorada mal tóldep, dalada jer gúldegen ádemi tabı­ǵı kórinis... Halqymyzdyń ult­tyq sán-saltanaty, rýhanı baılyq-mádenıeti aqtaryla kóri­netin­dik­ten Naýryzdy ázil-shy­ny aralas «ulttyq aı» dep ıem­de­ne­tinimiz bar.

Qazaqtyń joǵaryda aıtylǵan qundylyqtaryn, ásirese ulttyq kıimderin jyl on eki aı kıip júrýge, tutynýǵa ne kedergi? Qazir túrli sheberler men stılıst-dı­zaı­nerlerdiń qolymen ulttyq kıim­derimiz zamanaýı talapqa saı jańǵyra tigilýde. Birqatar she­berler alys-jaqyn shetelderge shyǵyp, túrli kórmeler men baıqaýlarǵa qatysyp, ult­tyq kıimimizdi ári tanytyp, ári damytyp, ári satyp, tutyný­shy­syn taýyp ta júr. Tipti Mań­ǵys­taýdaǵy keıbir tigin­shi­lerge sheteldikterden arnaıy tapsy­rys túsip, birneshe jadaǵaı, shapan shetel asty. Osy oraıda Aqtaý qalasyndaǵy №19 mektep-gımnazııasynyń bastamasy qýa­nar­lyq. Mektepte bastaýysh synyp oqý­­shy­lary arasynda tek naý­ryz aıyn­da emes, oqý jyly bas­tal­ǵaly sabaqqa biryńǵaı tústegi taqııa men zamanaýı úlgidegi keýdeshe kıip kelip júrgender bar. Kıim oqýshylarǵa unaıdy, ata-analar qoldaý kórsetip otyr, al ustazdar ulttyq ıdeologııany nasıhattaýdyń, búldir­shin­der­di otansúıgishtik sezimde tár­bıe­­leýdiń bir baǵyty sanap qýa­ný­da. Úsh myńnan asa oqý­shy oqıtyn mektepte basta­ýysh synyptardaǵy ul-qyzdardyń kıimi joǵary synyptaǵy aǵa-apa­larynyń qyzyǵýshylyǵyn týdyryp, olar da ulttyq kıim kııýge yqylas tanytqan. Mundaı jaǵdaıdyń ótken jyldary naý­ryz aıy qarsańynda elimizdiń ózge óńirlerinde de bastaý alǵanyn bilemiz.

Oqýshylardyń bastamasy eresekter tarapynan nege qol­daý tappaıdy? Ulttyq kıimdi tek toı-tomalaq, naýryz aıyn­da ǵana emes, únemi kıip júrýdiń nesi ábes? Daý-damaıy kóp, ashyq-sha­shyǵy kóp qazirgi qoǵamda ur­paqty adastyrmaı baba jo­lymen tárbıeleımin degen­der úshin ulttyq kıim – baǵa jetpes baılyq, tárbıeniń ózi. She­teldikter qy­zyqqan qazaq kıi­­mi­­niń qadirin ózi­miz bilip, ózi­miz qoldap, ózimiz tu­tyna júreıik...  

Mańǵystaý oblysy