Álem • 28 Naýryz, 2024

ǴALAM ǴAJAIYPTARY: Qum batareıasy

180 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Fınder búkil qalany jylytý úshin «qum batareıasyn» salyp jatyr.

ǴALAM ǴAJAIYPTARY: Qum batareıasy

«Polar Night Energy» kompanııasy orta­lyqtandyrylǵan jylý júıesin iske qos­paqshy. Kúlli qalany jylytýǵa shamasy jetetin «qumdy akkýmýlıator» qarjy jaǵynan da tıimdi kórinedi. Negizinen, óndiriletin energııany saqtaý qalpy – ártúrli. Mysaly: kádimgi lıtıı batareıalary, gıdravlıkalyq elektr stansasy, tuz balqymalaryndaǵy batareıalar, kómirqyshqyldy akkýmýlıatorlar, taǵy basqalary. Alaıda, bulardyń deni kóp shyǵyn ákeledi, ıdeologııalyq turǵydan da – sátsiz sheshim. Sondyqtan da fındikter energııany saqtaýdyń jańa tásilderin tabýdy maqsat tutqan. Ázirleýshilerdiń aıtýynsha, olardyń jańa ádisi óte jaqsy oqshaýlanǵan. Ol jınaqtalǵan energııany birneshe aı boıy saqtaı alady. Al jylý alýdyń jasampaz jolyn iske asyrý úshin mamandar qumdy ekologııalyq taza kózderden alady.

 

Úırenetin-aq ádis

vap

Tehas turǵyny Rendı Vagner sý tasqynynan qutylý úshin úıiniń aınalasyna plas­tıka­lyq tosqaýyl qoıyp, aıla tap­qan desedi.

Ol kóktem jaqyndaǵanda 120 metrlik plas­tıkalyq qubyrdy ákelip, úıin qor­shaıdy. Ony qum dorbalarymen nyǵaıtady. Bul qylyǵyn kórshileri túsinbeı, dabyra da qylady. Biraq qalany sý basqan kezde, Rendı tasqynnan zardap shekpegen jalǵyz adam bolady. Apattan qaladaǵy úıdiń bári zardap shegip, onyń úıi ǵana bútin qalǵanda, aınalasyndaǵylar qatty tańdanǵan. Plastıkalyq qubyrǵa 8 300 dollar jumsaǵan aqyldy jigit – 150 000 myń dollar shyǵynnan aman qalǵan.

Tosynnan keletin báleden úı ıesi osylaı qutylypty. Ras, úkimet ózegińdi taldyrmaıdy. Degenmenen ózimiz «birdeńe» qylmasaq, taǵy bolmas...

 

Meteorıt denesine túsken

apr

Tuńǵysh bolǵan keremet sezim shyǵar. Kolýmb Amerıkany ashty, Popov radıony oılap tapty, Nıl Armstrong aıǵa aıaq basty...al Enn Hod­jeske meteorıt soǵyldy.

30 qarasha. 1954 jyl. AQSh-tyń Ala­bama shtaty Talladega aýmaǵy Sýlakoga qala­sy. 34 jastaǵy Enn úıin­degi dıvanda uıyq­tap jatyr. Kenet salmaǵy 3,86 kılo bo­latyn meteorıt bóligi Hodjes úıiniń tóbe­sin tesip ótip, uıqydaǵy arýdyń jamba­syna tú­sedi. Qýanyshqa oraı, Enn aýyr jaraqat alǵan joq. Tek denesi kógeredi. Meteorıt qalanyń atymen «Sýlakog» dep ataldy, al balama ataýy «Hodjes» boldy.

Aldymen, erejege sáıkes, nysandy áýe kúshteri tekserip, resmı qorytyndy jasaldy. Sosyn Enn úshin kúres bastaldy. Ol «ǵaryshtyq oıynshyqqa» aınala jazady. Artynan adamdar túsip, ómirine qaýip tóngen. Osy turǵydan kóp qıyndyq kórgen ol, túptiń túbi meteorıtti Alabama murajaıǵa tabystap, tynyshtyq tapty. Ǵalam qyzyq qoı. 

Sońǵy jańalyqtar

Neke jasy nege ulǵaıyp barady?

Qoǵam • Búgin, 08:55

Zaman talabyna jaýap beredi

Pikir • Búgin, 08:53

Baıypty memleketshildik qadam

Ata zań • Búgin, 08:48

Maı zaýyty shıkizatqa zárý

Ekonomıka • Búgin, 08:45

Ultty uıystyrar faktor

Saıasat • Búgin, 08:43

Sheraǵańnyń qalamgerlik qazynasy

Tulǵa • Búgin, 08:40

Ornyqty joldyń zańdyq temirqazyǵy

Pikir • Búgin, 08:38

Balanyń bári birdeı

Bilim • Búgin, 08:35

Sáýlet qundylyqpen ushtassa...

Pikir • Búgin, 08:33

Atamekenge at basyn burǵandar

Qoǵam • Búgin, 08:28

Adamnan qoryqpaıtyn elikter

Talbesik • Búgin, 08:25