Kollajdardy jasaǵan – Záýresh SMAǴUL ,«EQ»
Ippoterapııa emin alýshylardyń qatary jyl saıyn artyp keledi. Bas qalanyń ózinde 7 myńnan asa erekshe bala tirkeýde tur. Olardyń ishinde myńǵa jýyq balanyń dıagnozyna saı ıppoterapııamen emdeý qajet. Sıfrlandyrý baǵdarlamasyn iske qosý arqyly «Arǵymaq» at-sporttyq saýyqtyrý kesheni mamandary ıppoterapııa emin alatyn jandarǵa kórsetiler qyzmetti nyǵaıtpaq. Azamattar aldymen arnaıy platformaǵa erekshe balanyń jeke deregin engizip, ótinishin joldaıdy. Ortalyq qyzmetkerleri úsh kún ishinde jaýap qaıtarady.
Keshende jýas, miniske beıimdelgen 20-ǵa jýyq at bar. Ár kelgen balany 20 mınýt seıilge shyǵaryp ıppoterapevt-reabılıtolog mamandar tikeleı qadaǵalap, jattyǵý júrgizedi. Ippoterapııalyq em at ústinde júzege asatyndyqtan aldymen saqtyq talaptary qatań saqtalady. Serebraldy sal aýrýy, aýtızm, tirek-qımyl apparaty zaqymdanǵan, bas-mı jaraqatyn alǵan jandarǵa arnalǵan em-domdy júrgizýde ıppoterapevt-reabılıtolog mamandardyń eńbegi eren. Ár balanyń aınalasynda eki-úshten baqylaý jasap birge júredi.
Elimizde 2019 jyly erekshe jandarǵa laıyqtalyp at sportynan ıppoterapııa biryńǵaı júıesi ázirlendi. Nevrologııalyq, ózge de aqaýlyǵy bar balalar men eresekterdiń emine shıpa darytý baǵytynda júzege asyrylyp keledi.
Ippoterapııa emin alýshylar «Arǵymaq» at-sporttyq saýyqtyrý keshenine aptasyna eki márte qatynaıdy. Astana qalasynyń turǵyny Kámıla Raıymqulova ulynyń basyna jasalǵan operasııadan keıin aıaǵy jansyzdanyp sal bolyp qalǵanyn, em-dom alýda ıppoterapııanyń kóp paıdasy tıgenin aıtty.
«Biz Astana qalasyndaǵy «Jansaıa» áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵynan estip bildik. Ámirge birden unady. Shıpasy da daryp jatyr. At ústinde balanyń qurysqan dene múshesi túgel qozǵalady, tartylyp jansyzdanǵan bulshyq etteri de ıkemge keledi. Alǵashynda attan qorqyp jýymaı qoıa ma dep kúmándanyp edim, kerisinshe, ıppoterapevt-reabılıtolog dárigerlerdiń baǵyttaýymen tez beıimdelip aldy. Jol-kólik apatynan keıin balamyzdyń jansyzdanǵan aıaǵy da ıkemge kelip, jer basyp júretin boldy. Turaqty kelip em alyp júrgenimizge alty aıdan asty, nátıjesi kóńil qýantarlyq. At ústindegi serýen naýqastyń fızıkalyq áleýetin arttyryp qana qoımaıdy, moraldyq turǵydan da qanattandyrady. Mıyna jasalǵan operasııadan soń aıaǵy jansyzdanyp júre almaı qalǵan ulymdy ıppoterapııa emi qadam basa alatyn dárejege jetkizdi. Árıne, basqa da keshendi em alýdyń áserin joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Munda kóbinese tirek-qımyl apparaty zaqymdanǵan, týmysynan sal aýrýmen syrqattanatyn balalar keledi. Olardy reabılıtolog mamandar atqa mingizip serýendetip, túrli jattyǵý jasatý arqyly shıratady. Ámir arnaıy tirkeýde turǵandyqtan dárigerlerdiń de únemi baqylaýynda. Ippoterapııa emin alǵaly oń nátıje bolǵanyna aq jeleńdiler de tańdanyp otyr. Munda da bas reabılıtolog Aıgúl Haırollaqyzy ózi de únemi tekserip, qadaǵalaıdy. Balam jıi kelgendi, atqa uzaq ýaqyt mingendi qalaıdy. Tipti keıde tizgindi de óz qolyna alǵysy keletinin aıtady, biraq mamandardyń qatań baqylaýynda bolǵandyqtan, erkimen júrýine ázirge ruqsat joq. «Arǵymaq» at-sporttyq saýyqtyrý kesheniniń mamandary keleshekte jattyǵýdyń ýaqytyn ulǵaıtsa, tamasha bolar edi», deıdi K.Raıymqulova.
Ortalyqtaǵy mamandar ıppoterapııaǵa miniletin attardy arnaıy ázirlep, aldymen jýasytyp, minez-qulqyn baqylaıdy. Erekshe balalar minetindikten úrikpeıtin, ersi minez tanytpaıtyn jýas bolýy qatań talap etiledi. Jemshóbin beredi, kúndelikti jattyǵýǵa daıyndaıdy.
«Ippoterapııa emin alýǵa kelgen erekshe balalardy birden atqa mingizbeımiz. Bilikti reabılıtolog dáriger maman arnaıy tekserýden ótkizedi, medısınalyq dıagnozyn da saralaıdy», dedi ortalyqtyń ıppoterapııa emi boıynsha nusqaýshysy Ámına Esına.
«Arǵymaq» at-sporttyq saýyqtyrý keshenindegi minis attarynyń ózindik standarty bolady. Tym shoqtyqty, esik pen tórdeı asa iri bolmaýy kerek, arqaly arǵymaq ta ıppoterapııaǵa qolaıly emes. Erekshe balalardyń tirek-qımyl apparatyn nyǵaıtýǵa septesetin ıppoterapııa emin alýshylarǵa arnalǵan minis attary jattyǵýǵa úırengen.
Anımaloterapııanyń ıgilikti arnasy sanalatyn ıppoterapııa – jylqy janýarynan bólinetin bıoóristi naýqastyń emine darytýǵa baǵyttaıtyn dáneker sala. Ejelgi Ellada elinde Gıppokrat melanholııa aýrýyn atqa minip emdeýden asqan daýasy joq dep baılam salǵanyn tápsirleıdi ǵalymdar. Týǵanyna bıyl 103 jyl tolǵan danııalyq sportshy Lıs Harteldiń sal aýrýyn ıppoterapııamen eńserip, kásibı sportta eki Olımpıadanyń kúmis medalin jeńgen erligi ańyzdaı aıtylady. 23 jasynda polıomıelıt (julynnyń sal aýrýy) keseline shaldyǵyp, tósekke tańylǵan Harteldi aıaqqa turǵyzǵan da at ústinde alǵan emi edi. 1952 jyly Fınlıandııa astanasy Helsınkıde ótken jazǵy Olımpııa oıyndarynda dat qyzy Lıs Hartel at sportynan kúmis medal ıelendi. Osy erligin araǵa tórt jyl salyp taǵy qaıtalap, 1956 jyly Olımpııa oıyndarynyń kúmis júldegeri atandy.
Demek erekshe balalardyń aldynda da eshqandaı kedergi joq. Taǵdyrdyń talqysynda peshenesine jazylǵan synaqqa synbaıtyn rýhy bıik jandar atqa minip emdelip júr. Olar úshin jansyz aıaǵyn ıppoterapııa arqasynda apyl-tabyl basyp, qurysqan qolyn jazyp, astyndaǵy atyn ózi tizgindeýi de erlikke para-par is.
