Qarjy • 10 Sáýir, 2024

Ulttyq qorda shyǵyn kóp pe?

160 ret

kórsetildi

3 mın

oqý úshin

Jyl basynan beri Ulttyq qordan 1,4 trln teńgeden asa qarjy jumsalypty. Onyń ishinde 1 trln teńgesi – el bıýdjetine kepildendirilgen transfert. 411 mıllıard teńge nysanaly transfert bolsa, 1,6 mlrd teńge qordy basqarýǵa, sondaı-aq jyl saıynǵy syrtqy aýdıtti júrgizýge baılanysty shyǵystardy jabýǵa jumsalǵan shyǵyndy quraıdy.

Erjan QOJAS

Byltyr jyl sońynda Ulttyq qordan respýblıkalyq bıýdjetke 2024-20026 jyldarǵa arnalǵan kepildendirilgen transfert mólsheri belgilendi. Prezıdent qol qoıǵan zań bıyl 1 qańtardan bastap kúshine endi. Zańmen kepildendirilgen transfert mólsheri jyl saıyn 2 trln teńgeden keledi. Budan bólek, qordan jyl saıyn nysanaly transfertterge de qarajat bólinip turady. Bıyl buǵan bólinetin soma 1,6 trln teńge dep bekitilgen. Mundaı kólemdegi qarjy respýblıkalyq mańyzdaǵy ınfraqurylymdyq jobalardy qarjylandyrýǵa baǵyttalýǵa tıis.

Byltyr Ulttyq qordan 3,97 trln teńge alynǵan bolatyn. Onyń 2,2 trln teńgesi – bıýdjetke kepildik berilgen transfertter bolsa, 1,8 trln teńgesi – nysanaly transfert. Jyl basynda qorda 29,1 trln teńge jınalsa, sońǵy 1 sáýirdegi esep boıynsha qordaǵy qarjy 28,8 trln teńge dep kórsetilgen. Nátıjesinde, úsh aıda 280 mlrd teńgege azaıǵan. Al bıyl Úkimet úsh aıdyń ishinde kepildendirilgen transferttiń jartysynan astamyn jaratyp úlgerdi. Joǵaryda aıtylǵandaı, 1,4 trln teńge qor qazynasynan alyndy.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev byltyr sáýirdegi Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Ulttyq qorǵa jarmasa berýdi doǵarý keregin, onyń keleshek urpaq enshisi ekenin aıtqan bolatyn.

«Ulttyq qorǵa jarmasa berýdi doǵarý qajet. Men bul týraly osyǵan deıin de talaı ret aıttym. Ulttyq qor – bolashaq urpaqtyń qarjysy. Biz onyń resýrsyn qajet kezde, daǵdarys kezinde ǵana paıdalanýymyz kerek. Memlekettik-jekemenshik áriptestik ınstıtýtyn jáne jan basyna qarjylandyrýdy, ásirese áleýmettik ınfraqurylymǵa ınvestısııa tartýdy tolyq paıdalaný kerek», dedi Prezıdent.

Jyl bastalǵaly úsh aıda Ulttyq qorǵa 1,17 trln teńgedeı túsim túsken. Onyń ishinde munaı sektory uıymdarynan alynatyn tikeleı salyq (jergilikti bıýdjetterdiń esebine jatqyzylatyn salyqty qospaǵanda) 1,16 trln teńgeni quraǵan. Qalǵany – respýblıkalyq menshikti jekeshelendirýden (137 mln teńge), ulttyq kompanııalar men holdıngterdi básekeles ortaǵa berýden (47 mln teńge), aýyl sharýashylyǵy ýchaskelerin satýdan (10 mln teńge), ózge de túsimder men kiristerden (770 myń teńge) túsken qarajat bolyp otyr.

Aıta keteıik, 2030 jylǵa deıin qorǵa 100 mıllıard dollar jınaý maqsaty belgilengen.