Tanym • 14 Sáýir, 2024

Bos maqtannyń aqyry

70 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Tursynjan Shapaıdyń «Maqtanǵa madaq!» atty maqalasyn oqyp otyryp, myna bir úzindige kóńilim aýdy: «Jaqynda Ákim aǵa Tarazı bir jıynda: «Osy grýzınder nege uzaq jasaıdy, bilesińder me?» – dep surady. Biz qaıdan bileıik: bireýmiz – taýdyń, bireýmiz – sýdyń, endi birimiz sharaptyń kúshi dedik. Laǵyp ketippiz. Munyń biri de emes eken. Suraq qoıýshynyń aıtýynsha, onyń basty sebebi – grýzınderdiń bir-birin keremet maqtaı biletindiginde kórinedi...» Qyzyq.

Bos maqtannyń aqyry

Bizdiń ádebı jıyndar da maq­taýsyz ótpeıdi. Maqtaný da kóp. Avtordy da, shyǵarmasyn da jo­syq­syz maqtaý, shapalaq urý, shapan jabý... búgingi qazaqtan da qal­maı kele jatyr. Grýzınderdiń támsilimen tarqatsaq, aqyn-ja­zý­shylar da, bálkı, uzaq ómir súrgisi kele­tin shyǵar. Belgili jaı ǵoı, kim-kim de bolsyn, qartaıǵysy kelmeıdi, qar­taısa da myna ómirdi qıyp ket­kisi kelmeıdi. О́mir bolǵanda da, anaý-mynaý ómir emes, ataq-dańqy, tom-tom kitaby hám oqyrmany taǵy bar.

Rasynda, aıtaıyn degenimiz bul emes, bireýdiń abyroıyn as­pan­datyp maqtaý, jyly sózben shabysyna shabys qosý, talantyna jaryq túsirý, kóńiline medet bolý, árıne, jaqsy. Eger ol sol sózińizdiń salmaǵyna turatyn bolsa ǵana. Ágárákı, maqtaýyńyz sál-pál onyń deńgeıinen asyp ketse nemese madaq sózińizdi avtordyń maqtaýǵa qarsy ımmýnıteti tómen bolyp, rýhanı turǵyda kótere almaı, shalyqqa urynyp, endi eshqashan táýir shyǵarma jaza almaıtyndaı bolsa, ne kerek, obaly sizdiki. О́miriniń sońyna deıin siz maqtaǵan shyǵarmasyn betke ustap, siz aıtqan sózderdi medet tutyp, ónimdi eńbek etpeıdi, biraq ýaqyttyń aǵynymen maqtanshaqqa aınalyp bara jatady.

Keıin haltýrshıkke de aınalar, kim biledi... Bálkı, odan talantty qalamger shyǵar ma edi? Kim kináli: mezgilsiz aıtylǵan maqtaý sóz kináli. Pýshkın: «Hvalý ı klevetý prıemlı ravnodýshno» dese, al Abaı: «Senbe jurtqa tursa da qansha maqtap» degen. Sóz-aq.