Kól jaǵasy tazartyldy

Aksııa aıasynda demalys oryndary men qorshaýlar jańalanyp, kól mańaıy qo­qystan tazartyldy. Jı­nal­ǵan qatty qaldyqtar kólikke tıeldi. Sondaı-aq kól jaǵa­syndaǵy kólik turaǵyna kó­shetter otyrǵyzyldy.

Esik kóli Ile Alataýynyń Esik shat­qalynda teńiz deńgeıinen 1 800 metr bıiktikte, Almatydan shy­­ǵysqa qaraı 40 shaqyrym jerd­e ornalasqan. 1963 jylǵy 7 shildede bolǵan joıqyn tas­qyn­nan keıin bul jerde sel­den qor­ǵaı­tyn bógetter sa­lynǵan. Sodan bastap Esik kóli demalys aımaǵy emes, sel­den qorǵaıtyn bóget sanalady. Kózdiń qara­shyǵyndaı móldirep jatqan kóldi tama­shalaýǵa alys-ja­qynnan aǵy­latyndar az emes. Sol sebepti týrısterdiń qa­ýipsizdigi men jaı­lylyǵyn qam­tamasyz etý – basty mindet. Ak­sııaǵa ar­naıy qatysqan oblys ákimi Marat Sultanǵazıev sapar barysynda óńirdiń tý­rıs­tik áleýetin arttyratyn ári eko­logııalyq jaǵdaıdy jaq­sartýǵa múmkindik beretin ınvestısııalyq jobalarmen de tanysty.

Jalpy, Eńbekshiqazaq aýda­nynda taý týrızmin da­­mytýǵa múmkindik mol. О́ńir bas­shysymen kezdes­ken ká­sipkerler Esik kóli­niń aý­ma­ǵynda bıodáret­ha­nalardy, shaǵyn dámha­nalardy, telefon men ınternet jelilerin iske qosatyn jańa jobalardy tanystyrdy. Atalǵan jo­balardyń Ile Alataý ulttyq tabıǵı parkiniń ekologııasyna zııan tıgizbeıtini de tilge tıek boldy.

Oblys basshysy «Mól­dir bulaq» aptalyǵyna qaty­sýshylardy quttyqtaı kele, kórikti tabıǵatymen tamsantyp qana qoımaı, 100 myńnan asa adamdy aýyzsýmen qamtyp otyrǵan Esik kóliniń mańyzyn atap ótti.

– «Móldir bulaq» aksııa­syn osy kólden bastaǵandy jón kórdik. О́ıtkeni onyń mańyzy zor. Bul, birinshiden, aýyzsý bolsa, ekinshi ja­ǵy­nan, sýarmaly jerlerdi qam­tamasyz etedi. Úshinshiden, biraz kaskadty GES-terimiz bar. Esik kóliniń bógeti jeke kásipkerlerde senimgerlik bas­qarýda bolǵan, byltyr sot arqyly muny memleket menshigine qaıtardyq. En­di kóldiń jaǵdaıyn kórip turǵandaryńyzdaı, bira­z jerin qum basyp ketken. Osy aptalyqtyń aıasyn­da ob­lystaǵy ózen-kólder men ka­naldardy, sýarý stansala­rynyń aınalasyn qoqystan tazartýdy josparlap otyrmyz, – dedi M.Sultanǵazıev.

«Móldir bulaq» aksııa­sy – óńirdiń sý resýrsyna qamqorlyq. Almaty oblysynda 310 gıdrotehnıkalyq qurylys bolsa, onyń ishinde 72 sýqoımasy, 112 toǵan, 13 bóget pen damby, 14 aýyzsý toraby jáne 99 magıstraldy kanaldar bar. Dál osy sý jol­dary egis alqaptary men qalalarǵa nár berip, óńirdiń tynys-tirshiligin qamtamasyz etedi. Alǵashqy kúni oblystyń barlyq aýdanynda marafondar, jarystar jáne fleshmob formatynda 50-den asa senbilik ótti. Aksııaǵa qa­tysýshylar Uzyn-Qarǵaly, Talǵar, Qarqara, Sharyn, Qas­­keleń, Úlken Almaty syn­dy ózender arnasynyń ja­ǵalaýlaryn tazartty.

– Prezıdenttiń bastamasymen júrgizilip jatqan «Móldir bulaq» aksııasyna bir kisideı qatysýdy jón kór­dik. Bul qýana quptarlyq jaq­sy bastama boldy. О́ıt­keni úıimizge kelgen týys-týǵan, dos-jaran kóldi kórýge asy­ǵady. Aýdanymyzda or­nalasqan Esik kóli taza, ádemi bolyp jarqyrap turǵany biz úshin de mańyzdy. Sondyqtan mundaı isten aýyl azamattary qalys qalmady, – deıdi Túrgen aýylynyń turǵyny Esendos Asýbaı.

«Taza Qazaqstan» aksııa­sy bastalǵaly Almaty oblysynda birqatar aýqymdy jumys atqaryldy. Oblystyń 500 myńnan asa turǵyny aýmaq­tar men aýlalardy ta­­zalaýǵa, tarıhı, má­de­nı eskertkishterdi abat­tandyrýǵa, aǵash kóshet­terin otyrǵyzýǵa, olardy ákteýge qatysty. Ardagerler men qarttar úıiniń aýlala­ryn retke keltirýge kómektesý úshin eko brıgadalar uıym­dastyryldy.

Almaty oblysy