Qazandyqtardy jańǵyrtý qalaı júrip jatyr?
Kókshetaý qalasynyń ákimi Baýyrjan Ǵaısa energetıka kesheni ınfraqurylymynyń jaǵdaıy týraly baıandady. Qazir qaladaǵy jylý jelileriniń tozý deńgeıi 43%-dy quraıdy. Jylytý maýsymyna deıin 6 km kommýnıkasııany jóndeý josparlanǵan. Bul jyl qorytyndysy boıynsha tozý kórsetkishin 41%-ǵa deıin tómendetedi. Qalany «Kókshetaý jylý» memlekettik kommýnaldyq kásiporny jylýmen qamtamasyz etip otyr. Uıym balansynda 4 qazandyq bar.
Bıyl Úkimet qaýlysyna sáıkes eki jylý kózin – №1 jáne №2 aýdandyq qazandyqtardy jóndeýge rezervten 816 mln teńge bólindi. Endi nysandarda qazandyq agregattarynyń, konvektıvtik bólik paketteriniń, qyzdyrý betteriniń, shıki kómir býnkerleriniń aqaýlary jóndeledi.
O.Bektenov №2 qazandyqtyń jaǵdaıyn tekserdi. Nysan 1998 jyly paıdalanýǵa berilgen, qazirgi ýaqytta 56 myń abonentti jylýmen qamtamasyz etip otyr. Qazandyqtyń óndiristik shekti qýaty saǵatyna 300 Gkal-ǵa jetedi. Jóndeý jumysy apattyq jaǵdaıdy azaıtýǵa, jylytý maýsymynda halyqty jylýmen úzdiksiz qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
«Osyǵan deıin atap ótkenimdeı, qystyń kózi qyraýda qıyndyqty boldyrmaý úshin jaz aılarynda barlyq kúsh-jigerdi jumsaý kerek. Memleket basshysy kommýnaldyq-energetıkalyq sektordy jańǵyrtý jumystaryn jedeldetýdi tapsyrdy. Sapaly ári úzdiksiz jylý berýdi qamtamasyz etý – basty mindetterimizdiń biri. Qarajat bólindi. Júktelgen jumysqa barynsha jaýapkershilikpen qaraý kerek. Biz ótken tájirıbeni eskerip, jiberilgen qatelikterden sabaq alyp, erte bastan belsendi áreket etýimiz kerek», dedi ol.
Kókshetaýda qalanyń jylý jáne elektr energııasyna degen suranys ósip kele jatqany eskerilip, qajetin tolyq qamtamasyz etetin JEO salý jobasy pysyqtalyp jatyr. Onyń jylý qýaty saǵatyna 520 Gkal, elektr qýaty 240 MVt-ty quraıdy.
Úkimet kásiporyn ashýǵa basymdyq beredi
Úkimet basshysy «Jýravlevka-1» JShS-daǵy egis naýqanyn kórdi. Qazir sharýashylyqqa egis keshenine tuqym ákelinip, maıly daqyldardy egý jumysy bastalǵan. Seriktestik – Bulandy aýdanyndaǵy jetekshi aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń biri. Sharýashylyq tuqymmen, janar-jaǵarmaımen tolyq qamtamasyz etilgen. Bıylǵy jazdyq egis alqaby 88 771 gk quraıdy. Bıyl kúnbaǵysqa basa kóńil bólinip otyr. Bul daqylǵa shamamen 16 myń gektarǵa jýyq jer bólindi. Onyń 4 myńǵa jýyq gektaryna tuqym sebildi. Sonymen qatar bıyl egistikterde suly, burshaq, zyǵyr jáne raps ósiriledi. Jalpy alǵanda, óńirde kóktemgi dala jumystary bastalyp ketti. Qazir 510 myń ga alqapqa egin egildi.
Aleksandr Baraev atyndaǵy astyq sharýashylyǵy ǵylymı-óndiristik ortalyǵy Premer-mınıstrge seleksııa nátıjesinde alynǵan, mal azyǵy retinde daıyndalatyn maıly, burshaqty daqyldardyń suryptaryn kórsetti. Onda jalpy 105 suryp daıyndalyp, memlekettik tizilimge engizilgen. Qazir túpnusqa tuqym óndirisi 18 daqyl, 50 suryp óndirip jatyr. Úkimet basshysy ǵylymdy damytýdy, aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jetistikterdi qoldaný qajet ekenin aıtty.
Úkimet basshysy issaparda óńirdegi iri aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń basshylarymen kezdesip, salany damytýdyń ózekti máselelerin talqylady. Onda kóterilgen máselelerge nazar aýdaryp, ákimdikke, tıisti mınıstrlikterge atalǵan prolemalardy erekshe baqylaýda ustaýdy tapsyrdy.
Máselen, bıyl oblysqa arzandatylǵan baǵamen barlyǵy 83 myń tonna dızel otyny bólinip, egin egý naýqany kezinde dıqandardyń qajettilikterin tolyq qamtamasyz etedi. Bıyl oblysta 258 myń tonna mıneraldy tyńaıtqysh ákelý josparlanǵan. Bul ótken jylǵy kórsetkishpen salystyrǵanda 57%-ǵa artyq. Premer-mınıstr otandyq tyńaıtqyshtardy satýdyń basym baǵyty ishki naryq ekenin eskertti.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna oraı bıyl agroónerkásip keshenin qarjylandyrý kólemin ulǵaıttyq. Endigi ortaq mindetimiz – kóktemgi egisti óz merziminde sapaly ótkizý. Azyq-túlik qaýipsizdigi men eksporttyq áleýet osyǵan tikeleı baılanysty. Úkimet tarapynan barlyq qoldaý sharalary kórsetilip jatyr. Problemalyq máseleler boıynsha ákimdik pen jaýapty mınıstrlikti jedel habardar etý qajet», dedi O.Bektenov.
Premer-mınıstr Makınsk qus fabrıkasynyń óndiristik úderisimen jáne aldaǵy josparymen tanysty. Jyl basynan beri qus fabrıkasy 18,6 mlrd teńgege 18,7 myń tonna et óndirdi. Fabrıka qus etin ishki naryqqa shyǵarýmen qatar, ónimin Qyrǵyzstan, О́zbekstan men Reseıge eksporttaıdy.
«Memleket basshysynyń alǵa qoıǵan AО́K-tegi qaıta óńdelgen ónimniń úlesin ulǵaıtý, ony 70%-ǵa deıin jetkizý úshin jumys istep jatyrmyz. Tereń óńdeýdi damytý, jumys istep turǵan óndiris oryndaryn qoldaý jáne jańa kásiporyndar ashýǵa jaǵdaı jasaýǵa basymdyq beriledi. Otandyq ónimder bizdiń naryq suranysyn qanaǵattandyryp qana qoımaı, shetelde de laıyqty básekege túse alýy kerek. Jańa tehnologııalardy ıntegrasııalaý mańyzdy, bul ónimdilikti arttyryp, sapaǵa áser etedi», dedi Úkimet basshysy.
Bıyl óńirdiń azyq-túlik ónerkásibi kásiporyndary 52,6 mlrd teńgeniń ónimin óndirdi. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 104,3%-dy qurady. 2024-2026 jyldary jalpy quny 123,6 mlrd teńgeni quraıtyn 74 iri ınvestısııalyq jobany iske qosý kózdelip otyr. Premer-mınıstr jobalardyń ýaqtyly iske asyrylýyn erekshe baqylaýda ustaýdy tapsyrdy.
