Bilim • 21 Mamyr, 2024

Bilim básekesi arta túsedi

200 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

El bolashaǵy – bilimde. О́zbekstan da osy qaǵıdany ustanady. Bul elde keıingi on jyl ishinde bilim salasynda aýqymdy reforma júrgizildi. Osy rette aldaǵy ýaqytta Qazaqstan joǵary oqý oryndary kórshi eldiń ýnıversıtetterimen Ortalyq Azııadaǵy kóshbasshylyq úshin básekege túsýi múmkin degen boljam bar.

Bilim básekesi arta túsedi

Foto: ortalyq.kz

Atalǵan reformalardyń biri re­tin­de oqýǵa túserde aǵylshyn tilin bilý mindettelgenin aıtýǵa bolady. Sebebi aǵylshyn tilin jetik meńgerý jastarǵa kóptegen múmkindik ashady.

2017 jyldan bastap О́zbekstanda ýnıversıtetter men bilim alýshylar qatary jaqsy qarqynmen ósip keledi. Sol kezdegi derekter boıynsha 79 ýnıversıtette 140 myń stýdent bilim alǵan. Al byltyr oqý oryndarynyń qatary 210-ǵa deıin jetip, stýdent sany mıllıon­nan asqan.

Sonymen qatar О́zbekstanda she­tel­dik ýnıversıtetterdiń fı­lıal­dary jumys isteıdi. Bul da óz kezeginde bilim berý deńgeıi men sapasyn kóterýge yqpal etýde. Máselen, Tashkenttegi Sıngapýr menedjmentti damytý ıns­tıtýty 2008 jyldan bastap jumys istese, koreıalyq Inha ýnıversıteti 2014 jyldan, Vestmınster halyqaralyq ýnıversıteti 2002 jyldan bastap О́zbekstan azamattaryna túrli sala bo­ıynsha bilim baǵdarlamalaryn usynady. Aıta keterligi, Vestmınster halyqaralyq ýnıversıtetinde stýdentter aǵylshyn tilinde bilim alyp, oqý bitirgende Londondaǵy Vestmınster ýnıversıtetiniń dıplomyn alady.

О́zbekstan munymen toqtaǵan joq. 2021 jyly Batystaǵy ýnıver­sı­­tet­terdiń úlgisinde New Uzbekistan University (NewUU) oqý ornyn ashty. Tashkentte orna­lasqan bul ýnıver­sı­tettiń maqsaty – О́zbekstandaǵy jáne Ortalyq Azııadaǵy bilim men ǵylymdy biriktire alǵan kósh­basshy oqý ornyna aınalý.

О́zbekstan Prezıdenti Shavkat Mır­zııoevtiń bastamasymen quryl­ǵan NewUU respýblıkadaǵy tuńǵysh avtonomııalyq ýnıversıtet bolyp otyr. Bilim berý jáne zertteý ju­mys­taryn júrgizý júıesin retteýge ýnıversıtettiń eń basty seriktesteri – Massachýsets tehnologııalyq ýnı­ver­sıteti (MIT) men Mıýnhen tehnı­kalyq ýnı­ver­sı­teti kómek kórsetip jatyr. Ýnı­ver­sı­tet­te toly­ǵy­men aǵylshyn tilinde bilim beri­ledi, ol úshin shetelden oqytýshylar shaqy­rylǵan.

Munyń bári beker emes – NewUU óziniń modelin otandyq NU-dyń negizinde quryp jatyr deýge bolady. Aıta ketý kerek, Qazaqstan JOO ótken kúzde Times Higher Education halyqaralyq reıtıngi boıynsha Ortalyq Azııanyń úzdigi ­atandy.

Buǵan qosa mamyrdyń basynda NU delegasııasy О́zbekstanǵa baryp, Tashkent pen Samarqannyń birneshe mektebi men ýnıversıtetin aralady. Olardyń qatarynda New Uzbekistan University de boldy, ótken jylǵy qazanda otandyq ýnıversıtet NewUU-men ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıǵan edi.

О́zbekstan úkimetiniń eldegi joǵary bilim deńgeıin kóterýge umtylysy – Ortalyq Azııanyń kóshbasshysy atanýǵa degen talpynysynyń dáleli. О́z kezeginde elimiz bilim básekesinde ozyq bolýy úshin atal­ǵan ózgeristerge muqııat mán berip oty­rýy kerek. О́zbekstan men Qa­zaq­­stan ýnıversıtetteri ara­syn­daǵy báse­kelestik bilim berý sala­syn­da­ǵy stan­darttardyń ósýi men jańa shyń­dar­dy baǵyndyrýyna yqpal etetin bolady.

Sońǵy jańalyqtar