Búginde bul – Aqtóbe oblysynyń agrarııleri úshin dándi, jarma, maıly, jemshóp daqyldarynyń elıtalyq jáne biregeı tuqymdaryn óndirýge ruqsaty bar aımaqtaǵy jalǵyz agrarlyq beıindegi ǵylymı zertteý mekemesi. Aqtóbe seleksııasynyń suryptary Qazaqstannyń basqa oblystarynda jáne Reseıdiń shekaralas aımaqtarynda da qoldanylady.
«О́ńir mal azyǵyn daıyndaýǵa jáne mal sharýashylyǵyna mamandanǵan. Bizdiń suryptardy jemge de, dándi daqyldarǵa da qoldanýǵa bolady, óıtkeni olar tórt túliktiń aýzyna túsken kezde kóp aqýyz ári jasyl massa bóledi. Bizdiń tary barlyq astyq egetin aımaqtarda ósedi. Memlekettik tizilimde tirkelgen 20 tary surpynyń jeteýin aqtóbelik ǵalymdar tańdady», dedi AShTS bas ekonomısi Galına Baranova.
Kásiporyn qazir qıyn jaǵdaıǵa tap bolyp, qaryzdyq mindetteme arqalap otyr. Osyǵan baılanysty ǵylymı ázirlemelerdi odan ári damytý, qarjylandyrý jáne kommersııalandyrý múmkin emes. Jaqyn arada kásiporyndy qalpyna keltirý úshin onyń bazasynda jylqy sharýashylyǵy jáne jemshóp óndirý ınstıtýty qurylady.
«Mal sharýashylyǵy – aýyl sharýashylyǵynyń negizgi baǵyttarynyń biri, biz qazir oǵan úlken mańyz berip otyrmyz. Jylqy sharýashylyǵy ınstıtýty qurylǵannan keıin Aqtóbe oblysy Qostanaı, Adaı jylqysy sııaqty asyl tuqymdy, sporttyq jylqylardy, sondaı-aq et baǵytyndaǵy jylqylardy zertteıtin ári damytatyn ortalyqqa aınalady», dep atap ótti Serik Jumanǵarın.
Búginde respýblıkada jylqynyń 14 tuqymy kezdesedi. Eń kóp taralǵandary – Jaby, Muǵaljar jáne Kóshim jylqysy sekildi qazaqy tuqym. Olar eldiń ártúrli aımaǵynda sátti ósirilip jatyr. Jalpy, jylqy ósirý jyl ótken saıyn suranysqa ıe kásipke aınalýda jáne jańa ǵylymı ázirlemeler men patentter atalǵan sharýashylyqtyń damýyna yqpal ete túseri anyq.
Sapar aıasynda Úkimet basshysynyń orynbasary Áıteke bı, Yrǵyz jáne Mártók aýdandarynda bolyp, kóktemgi egis barysy, shegirtkege qarsy kúres sharalary jáne agrarshylardyń ózekti máselelerimen tanysty.
Bıyl Aqtóbe oblysynda 747,3 myń ga alqapqa egin egý josparlanǵan. Negizgi kólem dándi daqyldar (430,3 myń ga), jemshóp (247 myń ga) jáne maıly daqyldarǵa (59 myń ga) arnalǵan. Qazir óńirde 283,1 myń ga egildi. Aýa raıy jaǵdaıyn eskere otyryp, egis naýqanyn maýsym aıynyń basynda aıaqtaý josparlanyp otyr.
Áıteke bı, Mártók aýdandarynda vıse-premermen kezdesýge sharýa qojalyqtarynyń basshylary men aýyl sharýashylyǵy kásipkerleri qatysty. Jıynǵa qatysýshylardyń biri, sharýa qojalyǵynyń basshysy Marlen Baımaǵambetov dıqandardyń máselesin kóterdi. Onyń aıtýynsha, 2021 jyly egis alqaptaryn sýarý úshin jańbyrlatqysh mashınalar satyp alynǵan. Alaıda «Qazsýshar» jergilikti fılıaly osy ýaqytqa deıin kanaldan sý berýge qajetti ınfraqurylymdy qamtamasyz etken joq. Al sharýalarǵa nesıe tóleý kerek.
Kelesi kúni barlyq múddeli taraptarmen keńes ótkizgen Serik Jumanǵarın «Agrarlyq nesıe korporasııasyna» jańbyrlatqysh mashınalar satyp alǵan sharýalardyń nesıelerin qaıta qurylymdaýdy, «Qazsýshar» jergilikti fılıalyna eki apta ishinde sharýalardy sýmen qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Egis alqaptarynda shegirtkege qarsy óńdeý jumystary júrip jatqan Yrǵyz aýdanynda vıse-premerge baqylaýshy dronnyń jumysy kórsetildi. Tekserýshi dronnyń ushqyshsyz ushatyn búrikkishten aıyrmashylyǵy – shegirtkelerdiń ornalasqan jerin, olardyń dári-dármekpen óńdelgennen keıingi jaǵdaıyn, dernásilderdiń jańa ınkýbasııalary jáne aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń vegetatıvti ahýaly týraly naqty málimetter alýǵa múmkindik beredi. Dál osy qurylǵylardy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi jaqyn arada respýblıkalyq fıtosanıtarlyq dıagnostıka jáne boljamdar ádistemelik ortalyǵynyń mamandary men aımaqtardaǵy fıtosanıtarlyq ınspektorlar úshin satyp alýdy josparlap otyr.
Jalpy, Aqtóbe oblysynda 784,4 myń gektar alqapty shegirtkege qarsy óńdeý josparlanǵan. Onyń 533,5 myń gektary jerden, 250,9 myń gektary aýa arqyly óńdeledi. Barlyq aýdanǵa hımııalyq óńdeýge qajetti preparattar jetkizildi. Kómekke Túrkistan oblysynan tehnıkalar ákelindi. Qazir Alǵa, Baıǵanın, Muǵaljar, Oıyl, Temir, Shalqar, Yrǵyz aýdandarynda hımııalyq óńdeý jumystary júrgizilip jatyr. Búginde oblys boıynsha 11 myń gektardan astam alqap óńdeldi.
