Sapar barysynda Belarýs Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Roman Golovchenkomen eki memleket basshylary deńgeıinde qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy iske asyrý máseleleri boıynsha kezdesý ótti. Saýda-ekonomıkalyq, ónerkásip, AО́K, sıfrlandyrý salalaryndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý, sondaı-aq mádenı-gýmanıtarlyq ózara is-qımyl máseleleri talqylandy. Ekijaqty taýar aınalymy byltyr 912 mln dollardy qurady. Saýda aǵyndaryn ártaraptandyrý jáne jetkiziletin taýarlar nomenklatýrasyn keńeıtý sharalary qaraldy. Qazaqstan shamamen 265 mln dollar somasyna 105 taýar pozısııasy boıynsha eksportty ulǵaıtýǵa daıyn.
Aýyl sharýashylyǵy mashınalaryn jasaý salasyndaǵy birlesken jobalar — ekijaqty yntymaqtastyqtyń mańyzdy baǵyty. Búgingi tańda jalpy quny 200 mln dollardan asatyn traktorlar men kombaındardy jáne ózge de tehnıkany qurastyrý boıynsha 11 joba iske asyryldy, 1,6 myń jumys orny ashylǵan. Taraptar qazaq-belarýs áriptestiginiń qarqyndy damýyn qamtamasyz etý úshin kópjosparly jumysty jalǵastyrý nıetin rastady.
Oljas Bektenov «Belagro-2024» halyqaralyq kórmesine qatysyp, «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń azyq-túlik qaýipsizdigi» plenarlyq sessııasynda sóz sóıledi. Sessııaǵa Reseı, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Belarýs, Ázerbaıjan úkimetteriniń basshylary, Armenııa vıse-premeri, sondaı-aq Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa alqasynyń tóraǵasy qatysty.
Premer-mınıstr atap ótkendeı, halyqty sapaly ári qaýipsiz azyq-túlikpen qamtamasyz etý basty mindet bolyp qala bermek. Qazaqstan Ortalyq Azııadaǵy astyq pen unnyń negizgi óndirýshisi bola otyryp, óziniń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy áleýetin jahandyq azyq-túlik turaqtylyǵyn qamtamasyz etý úshin paıdalanady. Qazaqstan álemdik azyq-túlik eksporttaýshylarynyń TOP-25 qataryna kiredi. Otandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderi álemniń 80 eline, sonyń ishinde Ortalyq Azııa men EAEO elderine jetkiziledi. Onyń eksporty sońǵy 5 jylda eki esege ósip, 5,4 mlrd dollarǵa jetti.
«Elimizdi damytýdyń strategııalyq basymdyqtarynyń biri – agroónerkásip kesheni. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Úkimetiniń aldyna ishki qajettilikti tolyq qamtamasyz etip, eksport kólemin odan ári arttyra otyryp aýyl sharýashylyǵy salasyn tereń óńdeý deńgeıine jetkizý mindetin qoıdy. Elimiz 2026 jylǵa qaraı aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń eksportyn eki esege ulǵaıtýdy maqsat etip otyr. Bul rette bizdegi eksporttyń qurylymy belsendi túrde ózgertilip, tereń óńdeý ónimderine basymdyq beriledi. Biz Qazaqstanda lokalızasııalaýmen birlesken qaıta óńdeý óndiristerin ashýǵa múddelimiz», dep atap ótti Oljas Bektenov.
Qazaqstan Premer-mınıstri EAEO-ǵa qatysýshy elderdiń 600 mln-ǵa jýyq adamnyń azyq-túlikke degen qajettiligin qamtamasyz etý jónindegi áleýetine nazar aýdardy. Ol úshin Odaqqa qatysýshy barlyq memlekettiń qajettilikteri men múddelerin eskere otyryp, ulttyq deńgeılerde azyq-túlik jetkizý tásilderin úılestirý qajet.
«Ozyq halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin básekege qabiletti, ekologııalyq jáne eksportqa baǵdarlanǵan ónim shyǵarý úshin tyǵyz kooperasııalyq baılanys ornatý bizdiń negizgi mindetterimizdiń biri bolýǵa tıis. Ortalyq Azııa arqyly jańa logıstıkalyq baǵyttardy odan ári damytý jáne Qytaıǵa jetkizetin qoldanystaǵy baǵyttardyń ótkizý qabiletin arttyrý perspektıvalardy keńeıte túspek», dep atap ótti Úkimet basshysy.
Oljas Bektenov logıstıka men saqtaý jaǵdaılaryna baılanysty aýyl sharýashylyǵy ónimin joǵaltý máselesin sheshý, sondaı-aq jahandyq jylyný, sý tasqyny men qurǵaqshylyq sekildi maýsymdyq syn-tegeýrinderdi saraptamalyq baǵalaý jumystaryn eskere otyryp, agroazyq-túlik júıeleriniń turaqtylyǵyn nyǵaıtý úshin qajetti sharalarǵa toqtaldy. Sonymen qatar qazirgi zamanǵy agrarlyq ǵylymdy damytý jáne AО́K-te ınnovasııalardy belsendi túrde engizý máselesi erekshe atap ótildi.
Sondaı-aq «Belagro-2024» kórmesinde Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq ekspozısııasy da qaraldy. Onda kombaındar, traktorlar, jańbyrlatyp sýarý apparattary sekildi otandyq aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary men AО́K tereń óńdeý ónimderi usynylǵan. Buǵan qosa qazaqstandyq agrarlyq ǵylymı zertteý ınstıtýttarynyń ǵylymı jetistikteri, máselen, egistikterdi óńdeý úshin qoldanylatyn dron, seleksııalyq jetistikterdiń patentteri, onyń ishinde almanyń 4 surpy kórsetildi.
