Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Sózimiz dáleldi bolsyn, másele etip kótergen birqatar mektepterdi ataıyq. Rıdderdegi toz-tozy shyǵyp turǵan «Shańyraq» bilim oshaǵynyń máselesi ıtis-tartys bolyp júrip sheshilgendeı bolǵan, alaıda núktesi áli qoıylǵan joq sekildi. Ǵımaraty eski qazaq mektep-gımnazııasynyń oqýshylaryn sýdaı jańa orys mektebine aparyp aralastyrǵan. Ol tóńirekte de azdy-kópti narazylyq týyndaǵan. Al Altaı aýdanyna qarasty Jańa Buqtyrma kentiniń oqýshylary balabaqshanyń eski ǵımaratynda áli bilim alyp jatyr. Ol mektep birneshe jyldan beri sanıtarlyq talapty umytqan. Tazalyq talabyn saqtaý múmkin emes-ti. Iá, kentte jańa mekteptiń qurylysy bastalǵan. Qashan aıaqtalady, bizge beımálim... Sonymen qatar О́skemendegi fızıka-matematıka lıseıiniń de máselesin joǵaryǵa jetkizgendeı bolǵanbyz. Bul mekteptiń tóbesinen tamshy tamyp, ishi-syrty eskirgeni óz aldyna, ınternattyń oqýshylary sýdy batareıaǵa jylytyp jýynady. Sodan-aq jaǵdaıdyń qanshalyqty kúrdeli ekenin baıqaýǵa bolady. Ol týraly da Bilim basqarmasy ókilderi jaýap bergen. Qurylysy qańyrap qalǵan kolledj ǵımaratyn osy fızıka-matematıka lıseıine beriledi desken. Taǵy da qashan ekenin dóp basyp aıtqan bireý bolmady. Internat degennen shyǵady, Marqakól aýdany, Tósqaıyń aýylyndaǵy mektep janyndaǵy ınternattyń jaǵdaıyn kórip jaǵa ustaǵanbyz. 1948 jyly salynǵan jalqy qabatty jadaý úı. Tym eski. Dárethanasy da dalada. Ol jaqqa Oqý-aǵartý mınıstrligi ókilderin qoıyp, basqarma basshysy aıaq baspaǵan. Joǵaryda atalǵan mektep máseleleri bir emes, birneshe ret «Egemen Qazaqstan» gazetiniń betinde kóterilgen. Kóterip qana qoımaı, redaksııa nazarynda.
О́ńirde «Jaıly mektep» ulttyq jobasy jospardaǵydaı júzege assa, kóptegen oqýshy sapaly bilim alyp, bolashaqtaryna senimmen attanar edi. Jo-joq, bul degenim Rıdder, Jańa Buqtyrma sekildi mektepterdiń bilimi sapasyz degenimiz emes. Ol mektepterdegi múmkindiktiń joqtyǵyna qaramastan, oqýshylary senim údesinen shyǵyp júr. Eger shynaıy janashyrlyq tanytyp, jaǵdaı jasalsa, odan da bıikterdi baǵyndyrar ma edi?
Aıtqandaı, oblys ortalyǵynda «Jaıly mektep» jobasymen úsh birdeı bilim oshaǵynyń irgetasy qalanyp jatyr. Aldaǵy oqý jylynda Esenberlın dańǵyly men Ýálıev kóshesinde jáne Babkına melnısa aýdanynda jańa mektep boı kóteredi. Esterińizge salsaq, 2025 jyldyń aıaǵyna deıin óńirde «Samruk-Kazyna Construction» AQ tapsyrysymen jalpy quny 34,7 mlrd teńge bolatyn 4 200 oryndyq 10 mektep qoldanysqa berilýi kerek.
– Bıyl oblys boıynsha jeti mekteptiń qurylysyn aıaqtaýdy josparlap otyrmyz. Onyń úsheýi jańa oqý jylynda paıdalanýǵa beriledi. Olar – О́skemendegi Ýálıev, Tımofeev kóshelerinde jáne Rıdder qalasynda salynyp jatqan mektepter. Qazirgi ýaqytta dırektorlary taǵaıyndalyp, qajetti qujattar rásimdelip jatyr, – dedi oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Innesa Chernysheva.
Atalǵan qurylys nysandaryn aralap shyqqan oblys ákimi Ermek Kósherbaev ta jumystardy sapaly júrgizip, der kezinde aıaqtaý kerektigin qadap aıtty. Aıtsa, aıtqandaı-aq. Oblysta saqaldy qurylysqa aınalǵan nysandar az emes. Sondyqtan da kópshilik kútip otyrǵan bilim oshaqtary ýaqtyly aıaqtalyp, oqýshylar ıgiligine berilse jaqsy. Bul – kóptiń tilegi.
– Jumystardy kórdik. Qajet bolsa, zań aıasynda qosymsha jumys kúshin tartý kerek. Biz de óz tarapymyzdan kez kelgen ýaqytta kómektesýge daıynbyz. Bilim basqarmasy ókilderi aqparattyq, túsindirý jumystaryna basa nazar aýdarǵandary durys. Turǵyndarǵa barlyq aqparat qoljetimdi bolýy qajet, – dedi oblys ákimi Ermek Kósherbaev.
Birqatar jańa mektepterdiń salynyp jatqanyna ata-analar da alǵystaryn aıtyp jatyr. Máselen, О́skemenniń shetindegi Babkına melnısa shaǵyn aýdanynda búgingi kúnge deıin mektep bolmaǵan. Oqýshylar ortalyqtaǵy mektepterge qatynap júrdi. Ásirese bastaýysh synyp oqýshylary úshin qıyn edi. Jańa oqý jylynda turǵyndar asyǵa kútken 300 oryndyq bilim mekemesi esigin aıqara ashady. Al Ýálıev kóshesi men Esenberlın dańǵylynda oryn tepken ár mektepte bir aýysymda 600 oqýshy bilim ala alady. 19 shaǵyn aýdandaǵy eki mektepte de bala sany normadan áldeqaıda asyp ketken. Aldaǵy ýaqytta ol másele de sheshimin tappaq.
Sondaı-aq Rıdder qalasyndaǵy 600 oryndyq «Jaıly mektep» qurylysy qarqyndy júrip jatyr. Bıyl paıdalanýǵa berilýge tıis. Aıta keteıik, oblystyq bilim basqarmasy mamandary usynǵan aqparatqa súıensek, bul jańa mektep aralas bolady. Dál osy baǵdarlamamen Shemonaıha qalasynda, Glýbokoe aýdanynyń Beloýsovka, Opytnoe pole aýyldarynda da 300 oryndyq bilim ordasy salynyp jatyr. Olar da aralas mektep bolady dep josparlanǵan.
«Samruk-Kazyna Construction» AQ 1 qyrkúıekke deıin 3 mektep, 31 jeltoqsanǵa deıin qalǵan 4 mektep qurylysyn aıaqtaýdy josparlap otyr.
Shyǵys Qazaqstan oblysy
