– Bizdiń úıdegi zamandasyńnyń pisirgen palaýy palaý ma táıiri, – dep ózeýredi áriptesim, – ánsheıin kúrish botqasy ǵoı. Al jazǵy dámhanadaǵy palaýdyń dámi til úıiretin kórinedi.
Jaqsyny kórmek úshin dep bardyq. Tús mezgili bolsa da adam kóp emes eken. Dámhananyń ıesi renjıtin jaǵdaıǵa biz qýanyp qaldyq. Maqtaýly palaýynan alyp bos ústeldiń bireýine jaıǵastyq. Asty aldymyzǵa endi ala bergende torǵaılardyń qaptap ketkeni. Endi baıqadym, qala ishinde aýyzdaryna iliger azyq tappaı úıir-úıir bolyp kóship júretin torǵaı bitken jazǵy dámhanany panalapty. Kórshi ústelde otyrǵan bozbala men boıjetken aldaryndaǵy nannyń qıqymyn úgitip, edenge shashyp otyr. Osy jerden adam qolynan azyq jep dánikken torǵaılar tipti úrketin emes. Kishkentaı bastaryn qyltyń-qyltyń etkizip ekeý-úsheýi bizdiń dastarqanǵa da qondy. Bizdi de el dep kelip tur ǵoı dep yrymyn jasadyq. As iship bolǵansha shydasaq netti. Álgindeı bolmaı qalyń torǵaı qaptady da ketti. Álde shıqyldap birin-biri shaqyrdy ma eken, shaqyrmady ma eken kim bilsin. Kórshi ústelde as iship otyrǵan áldebireý palaý basatyn kavkazdyqqa ókpesin bildirip jatyr.
– Myna torǵaılaryń adamǵa tamaq ishtirmeıdi ǵoı táıiri, – dedi ol, – budan bylaı tabaldyryqtaryńdy attamaspyn.
Qonaǵynyń qabaǵyna qaraǵan kavkazdyq barmaq basyndaı kishkentaı torǵaıǵa dáý ojaýyn ala umtyldy. Shyryldaı shıqyldap tamaq dámetken baıǵusty bir uryp japyryp tastamaq. Dál osy kezde 7-8 jasar bala aspazdyń bilegine jarmasty.
– Tımeńiz, torǵaıǵa! – dedi órikpigen únmen.
Áńgimeniń baıybyna bara almaı jaıbaraqat otyr edik, álgi balanyń álde ákesi, bálkim aǵasy ma eken, egde jigit kóldeneńnen kılige ketti. Barmaq basyndaı torǵaıdy taptap tastamaq bolǵan kavkazdyqtyń sybaǵasyn berip jatyr. Qarap otyra almaı, eki kózi jaınap turǵan balaqaıdy qasymyzǵa shaqyrdyq.
– Atyń kim, qulynym? – dedik biz.
– Talappyn, – dedi kishkentaı bala, – anaý aǵaı jazyqsyz torǵaıdy nege óltirmek? Bizdiń dalanyń torǵaıy ǵoı.
Sonda baryp balanyń shyn nıeti sanamyzǵa jetkeni. Shirkin-aı, bala bitkenniń bári óz eliniń, óz jeriniń torǵaı ekesh torǵaıyn qorǵaıtyn Talaptaı bolsa ǵoı, shirkin!
Kókshetaý
