Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Qyrýar qarjynyń 15 mlrd teńgesi – respýblıkalyq bıýdjetten, 46,4 mlrd teńgesi oblystyq bıýdjetten bólinip otyr. Aýdandyq bıýdjetten 4,7 mlrd teńge qarastyrylǵan. Osylaısha, tirshiliktiń kúretamyry – jol máselesi oń qyrynan sheshilip, sapasy kóp-kórim jaqsaryp qalmaq. Oıǵa alǵan sharýa tyńǵylyqty atqarylyp, ońynan ońǵarylsa, 500 shaqyrymnan asa jol salynyp, bar joldyń keıbir tusy ishinara jóndeýden ótkizilip, tap-tuınaqtaı etilmek.
– Qurylys-montaj jumystary aldyn ala ekshelip, túzilgen baǵdarlamalar arqyly júzege asyrylady dep kózdelip otyr. Sál taratyp aıtatyn bolsaq, «Oblystyq mańyzy bar avtomobıl joldaryn salý jáne jóndeý», «Astana qalasyna irgeles qonystanǵan eldi mekenderdi áleýmettik-ekonomıkalyq damytýdyń keshendi jospary», «Shetki aımaqtardy damytý», «Aýyl – el besigi», «Shýche-Býrabaı kýrortty aımaǵyn damytý», «Monoqalalardy damytý», «Kókshetaý, Stepnogor eldi mekenderi men qalalarynyń kóshe-jol jelisi», «Aýdandyq mańyzy bar joldardy salýǵa jáne jóndeýge transfertter», «Jaıly mektepterge kirme joldardy salý» baǵdarlamalary júzege asyrylmaq. «Oblystyq mańyzy bar avtomobıl joldaryn salý men jóndeý» baǵdarlamasy sheńberinde jalpy quny 20,4 mlrd teńge bolatyn 23 jobany júzege asyrý mejelenip otyr, – deıdi oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń basshysy Vladımır Kýlakov.
Osy sharýa tolyq atqarylǵan kezde 100 shaqyrym jol salynyp jáne jóndelip, el ıgiligine jaratylady. Kúrdeli jáne orta deńgeıdi jóndeý jumystaryna qatysty iri jobalar avtomobıl joldarynyń mańyzdy bólikterin qamtymaq. Máselen, Shýchınsk – Stepnıak – Ýálıhanov baǵytyndaǵy jol tozyǵy jetken bolatyn. Jolaýshylardyń aryz-shaǵymy da kópten beri týyndap keldi. Baǵdarlama júzege asqannan keıin bul baǵyttaǵy jol talapqa saı bolmaq. Astana mańyndaǵy, ásirese, onyń shyǵys bóligindegi Saryoba stansasy men Babataı – Volgodonovka – Bereke – Bulaqsaı, Novyı Kolýton – Aqkól – Azat – Mınskoe, Shýchınsk – Nıkolaevka – Býrabaı – Qatarkól, Qorǵaljyn – Aryqty – Sabyndy, Jaqsy – Derjavınsk, Esil – Svobodnoe – Razdolnoe, Jolymbet – Shortandy – Prıgorodnoe tárizdi baǵyttaǵy joldar jóndeýden ótkizilmek. Bul arada erekshe bir toqtala ketetin jaı – Astana mańyndaǵy eldi mekenderdiń joldaryna aıryqsha nazar aýdaryp, talapqa saı etý.
– Aýdandyq jáne qalalyq ákimdikter 46,7 mlrd teńge qarajat bólip, 116 jobany júzege asyrýdy bastap ketti. Jol sapasy jol aktıvteriniń jaıyn qadaǵalaıtyn ulttyq ortalyqtyń baqylaýynda bolmaq. Sońǵy ýaqytta salynǵan joldyń sapasy týraly ókpe-renishtiń de aıtylyp qalatyny bar. Bólingen qarjynyń ár tıyny tıimdi jumsalyp, retimen atqarylýy, eń bastysy, jol sapasynyń talapqa saı bolýy basty nazarda bolmaq. Bul oraıda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jol salasyndaǵy jemqorlyqty joıý týraly tapsyrmasy múltiksiz júzege asyrylmaq. Kólik mınıstrligi men jergilikti atqarýshy organdar jemqorlyqqa jol bermeý jaıyn muqııat qadaǵalap, jol sapasynyń minsiz atqarylýyn basty nazarǵa alyp otyr. Búginde oblys ákimdigi men jemqorlyqqa qarsy kúres departamenti saraptamalyq taldaý jasaý baǵytynda birlesken buıryq shyǵarǵan. Barlyq jumys, ynta-jiger sapaly iske baǵyttalmaq. Qazirgi kúni bul jumys bastalyp ta ketti, – deıdi basqarma basshysy.
Jol jaıyn jaqsartý máselesi bilim oshaqtarynyń, onyń ishinde, ásirese «Jaıly mektep» ulttyq jobasyn júzege asyrýǵa da qatysty. 2024-2025 jyldary 15 bilim oshaǵy salynbaq. Osy jyly Kókshetaý qalasy men Selınograd aýdanynda 9 mektep, sondaı-aq Arshaly, Býrabaı, Selınograd, Shortandy aýdandarynda da 9 mektep paıdalanýǵa beriledi dep kútilip otyr. «Jaıly mektepterge» qatynaý joly da jaıly bolmaq.
Salaǵa serpin berý úshin asqaraly mindet júktelip otyrǵanymen, sheshimin kútken máseleler de bar. Respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjet qarajatynyń jetimsizdiginen keıbir jobalar jetkilikti deńgeıde qarjylandyrylmaı otyr. Búginde oblysta jalpy quny 200 mlrd teńge bolatyn jobalar daıyndalǵan. Bul jobalardyń aıaqtalýy birneshe jylǵa sozylýy múmkin. Mine, sondyqtan jańa jobalardy sál tejeı otyryp, qarapaıym tilmen aıtqanda, kórpege qaraı kósilý oılastyrylyp jatyr.
Kóktemgi qyzyl sý júrgen kezde óńirdiń birqatar joldary ishinara buzyldy. Onyń ishinde respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzdaǵy joldar da bar. Keıin máseleni egjeı-tegjeı tekserip, esepteı kelgen kezde qyryqqa jýyq avtomobıl joldarynyń keı tustary búlingendigi anyqtaldy. Naqtyraq aıtatyn bolsaq, sý shaıyp ketken joldardyń uzyndyǵy 20 shaqyrym shamasynda. Úsh kópir buzyldy. Jolboldy ózeniniń boıyndaǵy Jaltyr – Makınsk baǵytynyń jetpisinshi shaqyrymyndaǵy kópir, Qıma – Terisaqqan baǵytyndaǵy kópir jáne Kókshetaý qalasyndaǵy Báıken Áshimov kóshesiniń boıyndaǵy kópir búlindi. Aqmol – Nuresil – Talapker baǵytynda jańa kópir salynýy kerek. Kóktemgi sý tasqyny kezinde óńirdiń 38 eldi mekenmen jol qatynasy úzildi. Búginde barlyq eldi mekendegi kólik qatynasy qalpyna keltirildi. Áıtse de 20 jol ýchaskesin ishinara jóndeý qajet. Jol qatynasyn tolyq qalpyna keltirý úshin qosymsha qarjy qarastyrylmaq. Oblys ákimdigi Kólik mınıstrligine Úkimet qorynan 4,8 mlrd teńge bólý týraly bıýdjettik ótinim berip otyr. Bul qarjyǵa Astrahan, Atbasar, Birjan sal, Bulandy, Esil, Jarqaıyń, Jaqsy, Sandyqtaý jáne Selınograd aýdandarynda 18 joba júzege asyrylmaq.
Bar sharýa ýaqtyly jáne tyńǵylyqty júzege asyrylǵan kezde tirshiliktiń kúre tamyry qalpymen soqpaq.
Aqmola oblysy
