Tarıh • 11 Shilde, 2024

Jartastaǵy sýretter búgingi kúnge deıin qalaı saqtalǵan

341 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda «Tańbaly» memlekettik tarıhı-mádenı jáne tabıǵı mýzeı-qoryǵynyń dırektory Bıbigúl Dandyǵaraevanyń «Tańbalydan bastalǵan tańǵajaıyp» atty  maqalasy jarııalandy.

Jartastaǵy sýretter búgingi kúnge deıin qalaı saqtalǵan

B.Dandyǵarevanyń jazýynsha, búginde «Tańbaly» mýzeı-qoryǵy – elimizdegi ǵana emes, Ortalyq Azııadaǵy jalǵyz ma­mandandyrylǵan mekeme. IýNESKO-nyń Dúnıejúzilik mádenı murasy jartas óneriniń kórnekti eskertkishin saqtaýdy qamtamasyz etedi. Mýzeı-qoryq ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizedi. Tańbaly kesheni eskertkishteriniń jaı-kúıine monıtorıng jasaıdy, petroglıfterdi saqtaý boıynsha jobalardy júzege asyrady.

Avtor kólemdi maqalasynda: «Tańbalydaǵy restavratorlardyń jemisti jumys tájirıbesi – Ortalyq Azııanyń ózge de elderiniń mamandaryna úlgi. Osynyń negizinde jartastaǵy sýret ónerin saqtaýdyń otandyq mektebi qalyptasty desek bolady. Qazaqstan ǵalymdary júrgizgen zertteý jumystarynyń nátıjesi Tań­baly petroglıfteriniń biregeı álemdik qundylyǵyna negizdeme boldy, ol 2004 jyly «Tańbaly arheologııalyq landshafynyń petroglıfterin» IýNESKO tizimine engizý kezinde tanyldy», dep jazady.

Maqalada jazylǵandaı, keıingi jyldary Tańbalyǵa jaqyn ornalasqan Qoǵaly men Almaly shat­qaldary arheologııalyq turǵyda zerttele bastaǵan. Qoǵalydan ejelgi túrik mıfologııasy men kýlttik ǵuryptyq tájirıbedegi keıipkerler men tutas kó­rinisterdi beıneleıtin úsh múıizdi táj kıgen áıel keıipkeriniń beınesi (Umaı), túrki kósemine tabyný (qaǵan), taǵy basqa biregeı jartas sýretteriniń shoǵyry tabylǵan. Al Almaly shatqalynan kóptegen ejelgi jáne ortaǵasyrlyq turaq tabyldy, olardyń mańynda Batys Túrik, Túrgesh, Qarluq qaǵanattarynyń tańbalary kezdesedi.

Qazirgi kezde Almaly men Qoǵalyda keshendi zertteý maqsatynda «Tańbaly» mýzeı-qoryǵynyń ǵylymı tarıhı-arheologııalyq ekspedısııasy qurylyp jatyr. Aýqymdy baǵ­darlamany iske asyrýǵa belgili otan­dyq jáne sheteldik maman-túrko­logter – arheologter, tarıhshylar, fılolog­ter qatysady. Bul «Tań­baly» tarı­hı-arheo­logııalyq ekspedısııa­syna halyqaralyq sıpat beredi.

Maqalanyń tolyq nusqasyn myna silteme arqyly oqı alasyz.

Sońǵy jańalyqtar