Sýretti túsirgen – Jumabaı Mýsabekov
Eki qolǵa – bir kúrek ustaýdyń retin taba almaı, qol qýsyryp otyrǵan qarapaıym aýyl azamatynyń eńsesin tiktep, kásippen aınalysýyna qolǵabys etýde memlekettik baǵdarlamalardyń mańyzy zor. Osy rette, aýyl turǵyndarynyń tabysyn arttyrýǵa baǵyttalǵan «Aýyl amanaty» jobasynda taýarlyq nesıe berý tetikteri de qarastyrylǵan. О́z kásibin ashýǵa nıet bildirgenge jer, mal nemese qus beriledi. Nátıjesinde, turaqty tabys kózin qamtamasyz ete otyryp, daıyn ónimdi kepildendirilgen baǵamen satyp alýdyń joldary qarastyrylǵan.
Búginde mal ósirýge qolaıly óńirde kásipkerlerdiń qoldaýymen «Qunar» jobasy qolǵa alynǵan. Joba aıasynda bir otbasyǵa 30 qoı beriledi, sonymen qatar arnaıy mamandar mal baǵýdyń qyr-syryn úıretip, jyl boıyna qajetti keńes berýdi josparlaǵan. Jobaǵa alǵash ret Aqseńgir aýlynan úsh otbasy tańdaldy. Bastama avtory Jánibek Kenjebaev jobanyń basty maqsaty – aýyl turǵyndaryna turaqty tabys kózin usyný ekenin alǵa tartyp otyr.
«Bizdiń bastamamyzdy «Kusto group» kompanııasy men «Qunar creative» qoǵamdyq qory qoldap otyr. Biz qoılardy berip qana qoımaımyz. Sonymen qatar veterınarlyq qoldaý kórsetilip, jaıylym men mal kútimi úıretiledi. Turaqty túrde sharýanyń barysy qadaǵalanyp otyrady. Jobaǵa qatysýshylar kásibı mamandardyń kómegimen mal basyn kóbeıtip, óz kásibin dóńgeleterine senimdimiz», deıdi joba jetekshisi.
Jobaǵa qatysýshylardyń biri – Dáýit Ábdirahymov. Jubaıymen alty bala ósirip otyrǵan azamattyń sózinshe, ata kásippen aınalysýǵa nıetti jandar kóp, alaıda bári birdeı maldyń jaıyn bile bermeıdi. Sondyqtan qoı ósirýde mamandardyń kómek berýi tıimdi ekenin atap ótti. Qanatqaqty baǵdarlama boıynsha aldyna salǵan 30 qoıdy baǵyp, ósirýmen aınalysýdy bastap ketken Ábdirahymovtar otbasynyń bul kúngi qýanyshynda shek bolmady.
«Úkimet túrli qoldaý baǵdarlamalaryn júzege asyra otyryp, aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa kóp kóńil bólip keledi. Bul rette jeke kásipkerlerdiń bastamalary da mańyzdy ról atqarady. Azamattarǵa óz kásibin bastaýda alǵashqy qadam jasaýǵa kómek berý mańyzdy. Jobaǵa qatysyp jatqandarǵa sáttilik tileımin», dedi T.Dúısenova.
Budan ári Talǵar aýdany men Eńbekshiqazaq aýdandaryna at basyn burǵan Premer-mınıstrdiń orynbasary Tamara Dúısenova «Green Eco» JShS jylyjaı kesheniniń eńbek ujymymen kezdesti. Elimizde jetekshi orynǵa ıe kompanııa bul kúnde 30 túrli salat túrlerin ósirýmen aınalysyp keledi.
«Jyl boıy kidirissiz jumys isteıtin kásipornymyzda 10 túrli salat, 9 túrli salat mıksterin jáne 10 túrli oralǵan kóksók túrlerin ósirýmen aınalysamyz. 100-den asa adam eńbek etetin jylyjaıdyń jalpy aýmaǵy 1,3 gektar aýmaqty alyp jatyr. Jylyjaıda aıyna 65 tonna nemese 400 myń birlik balǵyn ónim óndirilip, ol elimizdiń eń úlken qalalaryndaǵy 350-den asa iri saýda ortalyqtaryna jóneltiledi», – degen kompanııa dırektory Roman Shnaıderman usaq jylyjaı keshenderi úshin aýylsharýashylyq ónimderiniń agregatory bolýǵa jáne osy baǵyttaǵy seriktestikke árqashan daıyn ekendigin atap aıtty.
«Ol úshin jylyjaılardyń kólemi 300 sharshy metrden kem bolmaýy, ónimder pestısıdtersiz jáne garmondarsyz ósirilgen, ıaǵnı ekologııalyq taza, tabıǵı ónim bolýǵa tıis. Bizben seriktes bolý tıimdi, óıtkeni usaq óndirýshilerdiń ónimin tolyqtaı satyp alýmen qatar, mamandardy oqytyp, agronomııalyq qyzmet kórsetemiz, kóshettermen qatamasyz etemiz», deıdi kompanııa basshysy.
Aýyldaǵy halyqtyń turmysyn jaqsartyp, tabysyn arttyrýda usaq kásip ıeleriniń osyndaı iri kásiporyndarmen birige jumys isteýdiń, aýyl sharýashylyǵynda óndiristik kooperatıvter qurýdyń mańyzdylyǵyn atap aıtqan Tamara Dúısenova jergilikti turyndardyń tolǵaqty saýaldaryn tyńdap, olarǵa tushymdy jaýaptar qaıyrdy.
«Memleket basshysynyń basty nazarynda turǵan máselelerdiń biri – halyqtyń tabysyn arttyrý, ómir sapasyn jaqsartý. Osy sebepti «Aýyl amanaty» baǵdarlamasynyń múmkindikteri men tıimdiligin túsingenderińiz durys. Kásip ashyp, tabys kózin tabýǵa nıetti azamattarǵa memleket tarapynan jeńildetilgen nesıe berip qana qoımaı, onyń júzege asyrylýy mańyzdy. Sol úshin usaq kásipkerlerdiń birigip, kooperatıvter qurý, iri kompanııalarmen birlese jumys isteýdiń áldeqaıda tıimdiligin tájirıbe kórsetip otyr», – degen Úkimet basshysynyń orynbasary T.Dúısenova keńdalalyq kásipkerlerdiń san saýalyna jaýap berdi.
Agrarly aımaqqa issapary barysynda Tamara Dúısenova Talǵar aýdanyndaǵy «Baıserke-Agro» JShS-nyń da ujymymen kezdesip, et-sút óndirý baǵytyndaǵy is-tájirıbesimen tanysty.
Jemis-jıdek, alma ósirýde adyńǵy orynǵa ıe Almaty oblysynyń Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy Qaınar aýlyndaǵy «Esik jemis konservi» zaýytynda qyzanaq konsentranty, qyzanaq pastasy, órik jáne alma ezbesi, djem, alma shyryndary daıarlanady. Eńbek naryǵynda 15 jylǵa jýyq jumys istep kele jatqan ódiris ornynda maýsymdyq kezeńde 200-ge jýyq adam eńbek etedi. Kúndelikti 600 tonna shıkizat óńdelip, 60 tonna daıyn ónim óndiriledi. Ony quıatyn shyny ydystar da osy zaýytta jasalady. Al shıkizat úshin 10 myń sharshy metrlik jylyjaı jumys isteıdi. Konservi zaýytynyń ónimderi elimizden ózge, Reseı men Belarýs memleketterine eksporttalady.
Otandyq ónim óndirýde aldyńǵy orynda atalatyn «FOOD Master» zaýyty da osy Eńbekshiqazaq aýdanynda ornalasqan. Zaýyttyń jyldyq qýattylyǵy – 54,7 myń tonna ónim. Sapaly sút ónimderin óndirýde tájirıbesi zor zaýyttyń jumys úderisimen tanysqan T.Dúısenova budan keıin Almaty oblysynyń aýylsharýashylyq salasynyń mamandarymen, «Aýyl amanaty» jobasy aıasynda nesıe alyp, jumys istep otyrǵan kásipkerlerdiń qatysýymen jıyn ótkizdi. Onda Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Erbol Tasjúrekov «Aýyl amanaty» baǵdarlamasynyń óńirde júzege asyrylýyn arqaý etti. Onyń sózinshe, ótken jyly atalǵan baǵdarlama boıynsha aımaqqa bólingen qarjynyń tolyqtaı ıgerilgeni, onyń negizgi bóligi mal shaýrashylyǵyna bólingenin tilge tıek etti.
Jıyn sońynda Tamara Dúısenova aýyl ákimine qajetti 5 qadam jaıynda túsindirip, jyl sońyna deıin ár ákim aýyldyń damý baǵdarlamasyn jasaý jáne sonyń negizinde tıimdi jumys atqarý qajettigin tapsyrdy.
Almaty oblysy
