Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti azamattyq qorǵanys basqarmasynyń bastyǵy Baqyt Ablanovtyń aıtýynsha, Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń tapsyrmasyna sáıkes Atyraý oblysyndaǵy sý aıdyndarynda oqys oqıǵalardy boldyrmaý úshin shomylý maýsymyna daıyndyq is-sharasy uıymdastyrylǵan. Al oblys ákimi 20 mamyrda sýǵa shomylý maýsymynda qaýipsizdikti qamtamasyz etý josparyn bekitken.
«Qazir oblysta sýǵa túsýge tyıym salynǵan 70 qaýipti ýchaske anyqtalyp otyr. Onyń ishinde Atyraý qalasynyń aýmaǵynda – 17, Inder aýdanynda – 10, Mahambette – 19, Qyzylqoǵada – 15, Jylyoıda – 7, Qurmanǵazy aýdanynda osyndaı 2 ýchaske bar. Bul ýchaskelerde 238 tyıym salynǵan belgi men 9 aqparattyq stend ornatyldy», deıdi B.Ablanov.
Onyń aıtýyna qaraǵanda, bul jóninde oblys turǵyndaryna birneshe ret eskertý berilipti. Sý aıdyndaryna kúndelikti reıd júrgizilip keledi. «Biz barsha kópshilikti shekteý sharalaryna túsinistikpen qaraýdy suraımyz. Bul turǵyndardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin jasaldy. О́ńirdegi sý aıdyndarynyń tereńdigine baılanysty qaýip áli de joǵary kúıde qalyp otyr. Alaıda soǵan qaramastan ruqsat etilmegen ári arnaıy jabdyqtalmaǵan tusta sýǵa túsý azaıar emes. Tipti sýǵa batyp jatqandar bar. О́kinishke qaraı, sýdyń qurbany bolǵandardyń arasynda jasóspirimder bar», dep málim etti B.Ablanov.
Tótenshelikter sýǵa batýdyń sebebine taldaý júrgizipti. Statıstıkalyq málimetterge súıensek, sýdaǵy jazataıym oqıǵanyń 95 paıyzy mas kúıinde shomylý, óz kúshin asyra baǵalaý, balalar arasyndaǵy erkelik saldarynan bolatyny anyqtalǵan. Al 5 paıyzy – densaýlyqtyń kúrt nasharlaýynan jáne qurysý saldary.
«Atyraý oblysynda sýǵa túsýge ruqsat etilgen 46 oryn belgilendi. Onyń beseýi Atyraý qalasynda ornalasqan. Al Qurmanǵazy aýdanynda – 11, Qyzylqoǵada – 19, Mahambette – 9, Jylyoı men Inder aýdanynda bir-birden sýǵa túsý orny bar. Biraq shomylý maýsymyna ruqsat berilmese de sýǵa túsetinder kezdesip otyr. Máselen, 1 maýsymnan beri 193 reıd júrgizilip, 67 adam jaýapqa tartyldy», dedi B.Ablanov.
Onyń málimetinshe, sý aıdyndaryndaǵy qaýipsizdik kún saıyn baqylaýǵa alynǵan. Qazir Atyraý qalasy men Qurmanǵazy, Mahambet, Inder aýdandarynda qutqarý stansasy bar. Bul stansalardyń árqaısysynda 9 qutqarýshy jumys isteıdi. Ár stansadaǵy qutqarýshylarǵa 4 qaıyqtan bólingen. Buǵan qosa qazir 80-ge jýyq qutqarýshy sý aıdyndaryndaǵy qaýipti sanalatyn 24 aýmaqta kezekshilik atqaryp júr.
Atyraý oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti jedel qutqarý jasaǵynyń basshysy Ádilhan Jumalıevtiń málimetinshe, keıingi úsh jylda sýǵa batqan 43 adam qaıtys bolǵan. Sý aıdyndarynda jantásilim etkenderdiń 15-i – kámeletke tolmaǵan jasóspirimder.
«Bıyl jaz mezgili bastalǵaly beri oblystyń sý aıdyndarynda qaýipsizdik is-sharalary kúsheıtildi. Qazir óńirdegi sý aıdyndarynda «Balalardy sýdan qorǵańyzdar» aksııasy ótip jatyr. Jergilikti qutqarýshylar 8 adamdy, onyń ishinde 4 balany qutqaryp qaldy. Soǵan qaramastan bıyl sýǵa batyp, qaıtys bolǵandar az emes», deıdi Á.Jumalıev.
Onyń aıtýynsha, oqys oqıǵaǵa sebepker bolatyn birneshe jaıt bar. Birinshiden, buǵan turǵyndardyń sý aıdyndaryndaǵy tyıym salynǵan tusta sýǵa túsýi áser etedi. Ekinshiden, ata-analar balalardy jaǵalaýda qaraýsyz qaldyrady. Úshinshiden, qutqarýshylardyń qaýipsizdikti saqtaý týraly eskertýin elemeıdi. Tórtinshiden, óz kúshin asyra baǵalaý da ókinishke uryndyrady. Besinshiden, keıbir turǵyndar júze almasa da sýǵa túsýge áýestigin tejeı almaıdy.
«Ruqsat etilmegen tusta shomylýdyń sońy qaıǵyly jaǵdaıǵa ákelip soqtyrýy múmkin. Sondyqtan, tótenshe jaǵdaılar departamentiniń qutqarýshylary turǵyndardyń qaýipsizdigi men ómirin saqtaý úshin reıdtik is-sharalardy jıi ótkizedi. Atyraý oblysynda tabıǵı sıpatta jarııalanǵan tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty sýǵa shomylý maýsymy áli ashylǵan joq. Biraq turǵyndar bul talapqa baǵynbaı júr. Jaqynda Kókarna jáne Besikti eldi mekeniniń tusynda 4 jasóspirim sýǵa batyp, qaıtys boldy. Osyǵan baılanysty oblys turǵyndary men qonaqtaryna qaýipsizdik talaptaryn saqtaýdy, belgilenbegen aýmaqta sýǵa túspeýdi eskertemiz», dep málim etti Á.Jumalıev.
Máselen, 1 tamyzda Atyraý qalasyna taıaý ornalasqan Qurmanǵazy aýylyndaǵy bir otbasynyń eki balasy sýǵa ketti. Ul men qyz kúndizgi mezgilde Jaıyq ózenine sýǵa túsken. О́kinishke qaraı, ekeýi de sýdan keri shyqpaı, batyp ketken.
«Sol kúni, 1 tamyzda saǵat 14.53-te eki balanyń sýǵa batqany týraly habar tústi. Qutqarýshylar oqıǵa ornyna baryp, jedel izdestirýge kiristi. Tús qaıta saǵat 16.20-da 2017 jylǵy uldyń múrdesi Jaıyq ózeninen tabylyp, jaǵalaýǵa shyǵaryldy», dep habarlady departamenttiń qoǵammen baılanys toby.
Jaıyq ózenine batqan qyzdy izdeý 1-3 tamyz aralyǵynda úzdiksiz júrgizilgen. Osy kúnderi súńgýirler Jaıyq ózenine 20 márte túsip, 12-15 metr tereńge boılaǵan. Sý astyndaǵy izdestirý aýmaǵy 6 myń sharshy metrden asqan.
«О́zende áli qatty aǵys bar. Sý astynda izdestirý jumysyna kedergi bolatyn bógde zattar da kóp. Munyń bári sý astyndaǵy kórý múmkindigin tómendetip, izdestirý jumysyna qıyndyq týǵyzdy. Osyndaı sebepterden sýǵa batqan adamdy tabý merzimi kesheýildeıdi. Eń mańyzdysy – qaýipsizdik erejesin saqtaý, ásirese balalardyń sý aıdyndaryna shomylýyna jol bermeý», dep málim etti departamenttiń qoǵammen baılanys tobynan.
Dál sol kúni Qurmanǵazy aýdanynyń H.Dospanova aýylynda bir jasóspirimniń Sharon ózenine batyp ketkeni týraly habarlandy. Sýǵa batqan 2010 jylǵy jasóspirim ekeni anyqtaldy.
Tilsiz jaý sanatyndaǵy sýǵa ketkender dereginiń jıi qaıtalanýy – ókinishti jaıt. Ásirese bir aıǵa jetpeıtin merzimde 6 jasóspirimniń Jaıyq ózenine batyp ketkeni alańdatady.
Atyraý oblysy
