Atom elektr stansasyn salýdaǵy basty qajettilik – elimizdegi elektr energııasyna tapshylyq máselesin sheshý. Sarapshylar atom energetıkasyn damytý jospary týraly jan-jaqty baıandap, onyń qaýipsizdigi, ekologııalyq tazalyǵy jáne ekonomıkalyq tıimdiligine basa nazar aýdardy.
Qoǵamdyq talqylaýǵa qatysqan óńirdiń jáne AES salynatyn Úlken aýylynyń turǵyndary pikirtalasqa belsendi qatysyp, ózderin tolǵandyrǵan qaýipsizdik, ekonomıka, ekologııa máselelerine qatysty suraqtaryn qoıdy.
«О́rkenıettiń jetistikterin tıimdi paıdalanatyn memleket qana damyp, alǵa jyljıdy. Eger qýatty elektr kózimen qamtamasyz etilmese, el damýdyń joǵary deńgeıine jete almaıdy. Ekonomıkany órkendetý, óndirister men jańa kásiporyndardy iske qosý úshin bizge AES salý qajet. Qaýipsizdik máselelerine erekshe nazar aýdara otyryp, zamanaýı tehnologııalardy durys paıdalanǵan jaǵdaıda ǵana jetistikke jetemiz», dep túsindirdi Almaty oblysy Semeı polıgony múgedekteri men ardagerleri qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Nurlybaı Musapırov.
Sarapshylar elimizdegi atom elektr stansalarynda MAGATE-niń qatań standarttaryna sáıkes keletin III jáne III+ býyn reaktorlary qoldanylatynyn alǵa tartty. Eń bastysy, atom elektr stansalarynyń ekologııalyq qaýipsizdigi jáne SO2 shyǵaryndylarynyń aýaǵa taramaýy ekenin basa aıtty. Sondaı-aq mamandar qazir búkil álemde qoldanylatyn radıoaktıvti qaldyqtardy qaıta óńdeýdiń ozyq tehnologııalary týraly jan-jaqty aqparat berdi.
«Úlken Sý» О́K bas ınjeneri Sergeı Tretıakov atap ótkendeı, bul sharalardyń barlyǵy atom energetıkasyn barynsha qaýipsiz jáne ekologııalyq taza etý úshin qabyldanyp jatyr.
«Qazir álem ózgerip jatyr, soǵan saı elektr energııasyn tutyný mólsheri de artyp keledi. Al elimizde 70-jyldary salynǵan elektr stansalary eskirgen. Bizge turaqty qýat qajet, al atom energetıkasy – bul qıyndyqtan alyp shyǵatyn jalǵyz sheshim. Ras, alańdaýshylyq bar, biraq qazirgi reaktorlar qaýipsiz, al elimizdiń aýyr apattarsyz atom tehnologııalarymen jumys isteýde 57 jyldyq tájirıbesi bar. AES arqyly taza energııa óndirip, syrtqy shyǵyndardan arylamyz jáne qosymsha jumys oryndary ashylyp, halyqtyń turmysy jaqsarýyna jol ashylady. Úlken aýylynda AES salý elimizdiń ǵylymı áleýetin paıdalanýǵa jáne tolyqqandy atom salasyn qurýǵa múmkindik beredi. Men 1985 jyldan beri bul qurylysty kútip júrmin. Atom stansasy balalarymyz jáne bolashaǵymyz úshin kerek. Eger kórshi el bizge elektr energııasyn berýden bas tartsa, onda jaryqsyz qalý qaýpi bar. Bul – elimizdiń bedelin arttyratyn úlken múmkindik. Qytaıda AES bar, О́zbekstan qurylysyn júrgizip jatyr. Men de urpaǵymnyń jarqyn bolashaǵyn oılaı otyryp, AES salý isin qoldaımyn», dedi ol.
Qoǵamdyq talqylaý barysynda AES salýy arqyly elimizdiń energetıkalyq táýelsizdigin qalyptastyryp, jańa jumys oryndary ashylyp, aralas salalardyń damýyna múmkindik bary aıtyldy.
Qazir atom elektr stansalaryna qyzmet kórsetý úshin joǵary bilikti mamandardy daıarlaýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyr. Bul týraly da sarapshylar jan-jaqty aıtyp berdi.
Almaty oblysynyń turǵyndary qoǵamdyq talqylaýda beıbit atom energetıkasyna qarsy emestigin bildirdi. AES salý ıdeıasyn energetıka salasynyń ardagerleri de qoldap, energetıkalyq daǵdarystan shyǵýdyń jalǵyz sheshimi osy ekenin senimdilikpen jetkizdi. Qoǵam qaıratkerleri AES otandastarymyzdyń ómir súrý sapasyn arttyratynyn, al jastar jańa tehnologııalardyń damýyn atom energetıkasymen baılanystyratynyn atap ótti.
Qonaevtaǵy jarııa talqylaý qoǵamnyń atom energetıkasyn odan ári damytýǵa daıyn ekenin kórsetti. Jınalǵandar elimizdiń jańa zamannyń, ıaǵnı atam energetıkasy dáýiriniń tabaldyryǵynda turǵanyn, ony bolashaq urpaq úshin engizip, damytý asa qajet ekenin alǵa tartyp, jobany biraýyzdan qoldady.
Almaty oblysy
