Syr kúrishi – el yrysy

Oblys ákimi Nurlybek Náli­baev elimizde «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy, «Aýyl – el besigi», «Aýyl amanaty», «Dıplommen – aýylǵa» memlekettik baǵdarlamalary sátti júzege asyp kele jatqanyn atap ótti. О́ńirde de qarqyn alǵan jobalar qatary kóp. Eki jyl buryn oblys bıýdjeti 364 mlrd teńge bolsa, qazir eki esege ósti. Kásipkerlikti qoldaýǵa keıingi 2 jylda 127 mlrd 500 mln teńge jumsalyp, 12 myńnan astam joba qarjylandyrylǵan. Osy ýaqyt aralyǵynda aýyl sharýashylyǵy salasyna 20 mlrd 300 mln teńgeden astam ınvestısııa tartyldy. 

Memleket basshysynyń bastamasymen eldi mekenderdi sapa­ly ınfraqurylymmen qamta­mas­yz etý maqsatynda qolǵa alyn­ǵan jobalar da jemissiz emes. Eldi mekenderdiń áleýetin kóterýge baǵyttalǵan «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda tirek jáne spýtnık eldi mekender aıqyn­dalyp, 5 jylda aımaqta 31 mlrd 200 mln teńgeden astam qarjyǵa 435 joba júzege asty. Bul qarjy eldi mekenderdiń ın­­jenerlik ınfraqurylymyn jańǵyrtýǵa, áleýmettik nysan­dar salý men jóndeýge, maman­dardy áleýmettik qoldaýǵa, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti damytýǵa baǵyttalǵan. 2027 jylǵa deıin jalǵasatyn joba aıasynda jyl saıyn qarjy kólemi ulǵaıa túsedi.

Turǵyndar qolaıly ortada ómir súrýi úshin salynyp jatqan qurylystarǵa mesenattar da úlken úles qosyp otyr. Búginde óńirde demeýshilik aıasynda 45 mlrd 200 mln teńgeniń jobasy júzege asyp keledi. О́ńirdegi iri aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń biri «Naı-Mır» kásiporny «Anaǵa taǵzym» ortalyǵyn salyp, «Abzal jáne K» kásiporny «Eńbekkerler alleıa­syn», «Tań LTD» sharýashylyǵy aýyldy kórkeıtý jobasyn, «Jańa­jol» sharýashylyǵy or­ta­lyq alańdy abattandyrý­­dy qolǵa aldy. Semınarda Aýyl sha­rýashylyǵy mınıstri Aıdar­bek Saparov agrarlyq salanyń negizgi máseleleri men josparlar týraly aıtty, respýblıkalyq ardagerler uıymy tóraǵasynyń birinshi orynbasary О́mirzaq Ozǵanbaev, Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Baýyrjan Omarbekov, AО́K-ni damytý jónindegi qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy Gennadıı Zenchenko, Qyzylorda oblysy ákiminiń orynbasary Bahyt Jahanov baıan­dama jasady. Aqtóbe oblysy «Stepnoe» JShS basshysy Amanqos Tóleýov, Abaı oblysy «О́rnek» JShS basshysy Erjan Qoıgeldın óz tájirıbelerin ortaǵa saldy.

Syr dıqandarynyń basty alańy – jyldan-jylǵa arnasy tarylyp kele jatqan darııanyń jaıy. Bıyl  saǵadaǵy memlekettermen der ýaqytynda júrgizilgen kelisimder arqasynda Syrdaǵy sýmen tolyq qamtamasyz etildi. Sol eńbektiń nátıjesin kóretin de sát týyp otyr. Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov pen oblys ákimi Nurlybek Nálibaev Jalaǵash aýdany Tań aýylynyń egis alqabyna alǵashqy oraq salý rásimine qatysty.

О́ńir basshysy óńir agrosalasynda atqarylǵan jumystarǵa toqtaldy.

«Jyl saıyn agrarlyq salany qoldaý aıasy artyp kele jatqany belgili. Memleket basshysynyń aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemin 5 jylda eki ese ulǵaıtý jóninde tapsyrmasyna sáıkes egistikti ártaraptandyrýǵa, sý únemdeý tehnologııalaryn qoldanyp, egis kólemin arttyrýǵa den qoıdyq.  Ár tamshy sýdy ysyrap qylmaı, jaýapty kezeńdi sátti aıaqtaǵan dıqandar eńbegine tabys tileımiz», dedi oblys ákimi.

Aýyl sharýashylyǵy mı­nıstri jınalǵan jurtshylyqty quttyqtap, atqarylǵan jumys­tarǵa oń baǵasyn berdi, memleket tarapynan tıisti qoldaý kórsetiletinin aıtty. Eginge oraq túser aldynda respýblıkanyń ár óńirinen kelgen kásiporyndar azyq-túlik qaýipsizdigin qamta­masyz etý kelisimine qol qoıdy. «Shymkent» ÁKK AQ men «Jan-Araı» JShS, «Pavlodar» ÁKK AQ men «Abaı-Dáýlet» JShS, «Almaty» ÁKK AQ men «Altyn Orda» seriktestigi arasynda osyndaı kelisim jasaldy.

Keıingi 10 jyl kóleminde kúrish  alqabynyń 55 myń gektary lazermen tegistelgen. Aldaǵy 5 jylda onyń kólemi 72 myń gektarǵa jetkiziledi. Osy jyly 4,4 myń gektar alqapta sý únemdeý tehnologııasy paıdalanyldy. Alda ony 24,2 myń gektarǵa ul­ǵaıtý josparlanyp otyr. Bıyl «Tań LTD» seriktestigi Shıeli aýdanynda 800 gektarǵa tamshylatyp sýarý ádisimen júgeri ekti. 

Sýdy únemdeý sharalarynan Qazaly men Aral aýdandary sharýalary da qalys qalyp jatqan joq. Araldaǵy «Kemel Pro» sharýa qojalyǵynda 830 gektar jońyshqany, Qaza­ly aýdanyndaǵy «RZA Agro» seriktestiginde 184 gektar mal azyq­tyq daqyldardy jańbyr­latyp sýarý jobalary bar.

Qyzylorda