Álgi keıipkerimizge ózimizdi tanystyryp, ózin de oqyrmandarǵa qysqasha tanystyrýyn, sodan soń jobasy jóninde túsindirip berýin suradyq. О́zin ázer tanystyrǵan ol jobasyn aıtýǵa kelgende tipti ejiktedi. Qazaqsha oıyn durys jetkize almaıtyn kóp spıkerdiń biri shyǵar degen oımen, oǵan qosa sarapshynyń sózi oqyrmanǵa da, jýrnalıske de qundy ekeni sanamyzǵa sart etip: «Qalasańyz, oryssha aıtyńyz», dedik. Bir-eki sóz aıtyp orysshany da ońdyrmaǵan soń ári qaıta-qaıta uıymdastyrýshyǵa qaraılaı bergendikten, shetelde 20 jyldap jumys istep kelgen keıipkerlerimizden aǵylshynsha pikir alǵanymyz eske túsip: «Tipti aǵylshyn tilinde túsindirseńiz de marhabat», dedik. Osy kezde keıipkerimiz kidirdi, úndemeı birer mınýt turdy da: «Sóılemeı-aq qoıaıyn, suhbat bergendi jaratpaımyn», dedi. Sózge joq, istiń adamy bolar dep, oıyn jınaqtap jazyp berýin ótindik, aqyr aıaǵy sıyrquıymshaqtanyp ketti.
Is-shara máresine jetip, keńsemizdi betke alyp, kólikte kele jatyrmyz. Jýrnalıspen áńgimege qulyq tanytpaǵan kóńilsiz keıipkerdiń qylyǵy qaıta esimizge tústi. Suraqtar jaýapsyz qaldy. Ǵylymı jobalardy (Ǵylym qory arqyly) qarjylandyrý tártibi boıynsha ǵalymdar barlyq somanyń 20 paıyzyn ınvestorlardan tartýǵa, ózi tabýǵa tıis. Mundaıda adam óz jobasynyń jemisti, tabysty bolatynyna demeýshini sendirýge aýzy-aýzyna juqpaı sóılep, túsindirip, qorǵap shyǵýy kerek shyǵar. Álde oıyn jóndi jetkizbeıtin qomaqty qarjyny tarta qoıa ma? Joq, ınvestor 150 mln teńgeni túk túsindirmegen jobanyń avtoryna bere sala ma? Múmkin emes qoı. Odan da buryn ǵylymı dárejesi bar keıipkerimiz bakalavrıattaǵy dıplomdyq jumysyn, odan keıingi ǵylymı dıssertasııasyn komıssııanyń aldynda qalaı qorǵady? Komıssııa músheleriniń qarsha boraǵan suraqtaryna qaıtip jaýap berdi? Osy deńgeıge shyqqan adam sózsiz jumysyn qorǵap shyqty ǵoı, óz jobasyn jasap, ınvestordy da tarta aldy. Demek, onyń jýrnalıst suraqtaryna jóndi jaýap bermeýin aqtaý qıyn.
Ǵylymnyń damýyna ǵylymdy jan-jaqty nasıhattaýdyń tıgizer yqpaly joǵary. Nasıhaty kúshti salaǵa jas býyn da qumar keledi. Al bizdiń oıymyzsha, ǵylymnyń keńinen nasıhattalýyna eń aldymen ǵalymdar múddeli bolýy qajet. Áıtpese qalamgerlerdiń qumartqany, jýrnalısterdiń júgirgeni jetkiliksiz. Álbette, buraqalyq aqparat quraldarynda ǵylym keńinen dáriptelýi kerek, árbir saıt, gazet, jýrnalda ǵylymǵa arnaıy aıdar, radıo men telearnalarda turaqty shyǵatyn habar bolýy qajet ekeni aıdan anyq. «Shoý bızneske bútin bir telearna men birneshe radıo bar, ǵylymǵa da arnalǵan sondaı arnalar bolýǵa tıis» degen oıdy reti kelgen saıyn aıtyp ta júrmiz. Biraq ǵylym taqyrybynda turaqty jazatyn sanaýly jýrnalısterden de, óz tájirıbemizden de baıqaǵanymyzdaı, zertteýshiler ǵylymı jumystary jóninde jurtqa jetkizýge sonshalyqty qulyqty emes. Keıbiri tipti onysyn ashyq bildiredi. «Ýaqytym joq, zerthanadaǵy jumystarym kútip tur» dep keri burylǵandardy da keziktirgenbiz. Alaıda solardyń kóbi – ǵylymı jumysyna grant alǵandar. Grant degenimiz – halyqtyń salyǵynan jınalǵan memlekettiń qarjysy. Túptep kelgende, halyqtyń qarajatyna júrgizilgen joba týraly buqaraǵa qarapaıym tilmen tátpishtep túsindirý – ǵalymnyń kásibı mindeti. Al ǵylymdy nasıhattaý – ǵalymnyń azamattyq mindeti. Ǵalymdarda osyndaı kózqaras qalyptasqanda ǵylym qazirgiden de qarqyndy damıtyndaı kórinedi.
Árıne, óz betinshe habarlasyp, ashyq bolyp, suraq qoısa qýanyp, jaýaptan jaltarmaıtyn, jalyqpaıtyn ǵalymdar da bar, biraq az. Solardyń qatary kóp bolǵanyn qalaımyz. О́ıtkeni qazir qoǵam, kóziqaraqty oqyrman tanymdyq kontentke qumar, alaıda tanymdyq, sonyń ishinde ǵylymı kontent keńistigi bos tur, ony kásibı sarapshylardyń kómegimen ǵana toltyrýǵa bolady.
