Biryńǵaı aqparattyq júıeniń mańyzy zor

Baǵdarlamalyq qujat kezekti kezeńde elimizdiń damý keleshegin aıqyndaıdy. Onda tek tapsyrmalar ǵana emes, Joldaýdyń naqty baǵyttaryn iske asyrý qadamdary men is-qımyl algorıtmderi de túsindirildi. Sonyń ishinde bizge etene jaqyny – densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ózekti ahýaldyń kóterilgeni. Solardyń biri – sıfr­landyrýdy odan ári damytý.

Áriptesterimizben birge Mem­le­ket basshysynyń ondaǵan baǵdarlama men aqparattar ba­za­­synyń ornyna biryńǵaı mem­lekettik medı­sı­nalyq aqpa­rat júıesin jasaý kerek degen tapsyrmasyn úlken yqylaspen qabyldadyq. Máselen, DSM Qazaq dermatologııa jáne ınfeksııalyq aýrýlar ǵylymı ortalyǵy (QDIAǴO) Epıdemıologııalyq monıtorıng bóliminiń meńgerýshisi retinde profılaktıkalyq jáne epıdemııaǵa qarsy is-sharalardyń júıeli monıtorıngi juqpaly aýrý­larmen syrqattanýdy baqy­laý­da ustaýǵa, túrli keselderdiń, ásirese, balalar arasynda jańa aýrýlardyń aldyn alýǵa múmkindik beredi dep senimmen aıta alamyn.

Deni saý balalardyń týýyn qalaı qamtamasyz etýge bolady, jańa týǵan náresteler arasynda AITV-ınfeksııasy nemese týabitti merez oqıǵalarynyń qalaı aldyn alýǵa bolady? Júkti áıelderdi AITV-ǵa jáne merezge ýaqtyly testileýden ótkizý mańyzdy. Eger bul dert der kezinde anyqtalsa, dereý arada em-domyn júrgizip, balanyń deni saý bolyp týýyna múmkindik jasaý qajet. Búginde júkti áıel­derdi ınfeksııalarǵa ýaqtyly testileýdi baqylaý boıynsha osy tapsyrmany oryndaýǵa epıdemıo­log dáriger ártúrli aqparattyq júıeler men elektrondyq bazalardan myna derekterdi qolmen jınaýǵa jáne salystyryp qaraýǵa májbúr. Esepti kezeńde tirkelgen júkti áıelderdiń tizimi, tekserý týraly málimetter, júkti áıeldiń tekserilmeı qalǵan sebepterin anyqtaý úshin tekserilmegen tizim. Ári qaraı ınfeksııanyń barlyq anyqtalǵan jaǵdaıyn sońǵy dıag­nozdardy tirkeıtin medısınalyq júıemen salystyryp qaraý, ta­ǵaıyn­dalǵan emdeýdi qadaǵalaý degendeı kete beredi. Derekterdi jınaý jáne taldaý mamanǵa kóp ýaqytty qajet etedi.

Biryńǵaı aqparattyq júıe halyqqa medısınalyq kómek kórsetýdiń sapasyn arttyrýǵa, árbir pasıenttiń ahýalyn qada­ǵalap, preventıvti emdeýdi ýaq­tyly taǵaıyndaýǵa, áleýmettik máni bar aýrýlardyń taralýyn baqy­laýda ustaýǵa múmkindik beredi. Saraptamalyq jumys naýqastar týraly jalpy derekterdi alýdy jeńildete otyryp, qoǵamdyq densaýlyq saqtaý salasyn odan ári damytýǵa myqty serpin qosady.

Gúljahan AHMETOVA,

QDIAǴO epıdemıologııalyq monıtorıng bóliminiń meńgerýshisi, ınfeksıonıst dáriger

ALMATY