Áleýmettik jeli árbir adamǵa minber, kez kelgen adamdy jeke tulǵaǵa aınaldyra alatyn áleýeti zor qural bolǵanymen, qaýipti jaǵy da bar ekeni sózsiz. Kisiniń ózi ǵana bilýge tıisti, ıakı eki adamǵa ǵana málim, sybyrlap aıtylatyn sátter men syrlar áleýmettik jeli arqyly álemdi kezip ketýi ǵajap emes.
Ashyq kózqarastyń, erkin pikirdiń qoǵamnyń ilgerileýine tıgizetin septigi de joq emes. Áıtse de jeke basqa qatysty dúnıeni jalpaq jurtqa jarııalaýdyń qajeti bar ma? Endigi jerde kóńil kúıdi tizgindep, jeke basqa qatysty aqparatqa abaı bolmasańyz – óteýi tym qymbatqa túskeli tur. Qysqasy, qupııalylyqty saqtaý men jeke ómirińizdi jarnamalaýdyń arasyndaǵy teńgerimdi tabý ózekti máselege aınaldy. Osy ispen túpkilikti aınalysatyn mamandarǵa júginetin bolsaq, «Kaspersky Lab» sarapshylary jeke derekterge qol jetkizý men jalpy kıberqaýipten qorǵaný úshin fotosýretterdi jarııalamas buryn nendeı jaıttarǵa nazar aýdarý kerektigi týraly zertteý júrgizip, paıdaly keńes toptamasyn jasaǵan.
Kez kelgen adam kez kelgen sátte qalaǵan fotosýretterin, tipti oıyna kelgen aqparatty áleýmettik jeliler men platformalarǵa op-ońaı ornalastyryp, jarııalaı beretindikten, aqparattyq qaýipsizdikti aýyzdyqtaý, onyń saldaryn basqarý men baqylaý kún ótken saıyn qıyndap keledi. Abaısyz, oısyz jarııalanymdar men derekterdi qaskóıler qınalmaı-aq kádesine jaratyp jatyr. Mysaly, munyń saldary doksıng, ıaǵnı bopsalaý nemese qorlaý maqsatynda jeke aqparatty jınaý sııaqty jaǵymsyz saldarǵa uryndyryp jatqany taǵy bar. Sondyqtan AT mamandary ózińiz jıi bas suǵatyn oryndardyń, ásirese turǵylyqty jerlerdiń fotosýretterin jarııalamaýdy suraıdy. Kóshe ataýlary, úı nómirleri nemese geotegter sııaqty baǵdarlardy anyq kórsetetin keskinderdi shabýyldaýshylar óz yńǵaıyna sheber paıdalanatyn kórinedi.
Naqty ýaqyttaǵy, sol sátterdegi oqıǵalardy jarııalaýǵa da asyqpaǵan jón. Kóbinese áleýmettik jeli qoldanýshylary qaıda turyp, qaıda júrgenin jıi jarııalaıdy. Bir jaǵynan, jurtty qyzyqtyryp, ortaq taqyryptar men kózqarastardy talqylaýǵa múmkindik bergenimen, bul alaıaqtardyń da nazaryn aýdarýy ǵajap emes.
О́mirińizdegi eń jaqyn degen adamdarmen de keıbir fotosýretti bólisý túbi jaqsylyqqa aparmaýy da múmkin. Mysaly, Kasperskıı zerthanasy osy máselege oraı birqatar elde arnaıy zertteýler júrgizgen. Sonda jeke ómiri kúlli álemge málim bolǵandardyń onnan bir bóligi burynǵy jubynan kek alýǵa (8%) nemese basqa adamdardy qorqytýǵa (9%) jalańash kúıde túsken sýretterdi jarııalaǵan.
Joǵarydaǵy saýalnamaǵa qatysqandardyń 25%-y kem degende bir ret ıntımdik fotosýrettermen bólisse, tek 21%-y keıin ol sýretterdi óshirýdi ótingen. Degenmen bul ótinishti qansha adam oryndaǵany belgisiz... Qolyna túsken osyndaı sýretterdi saqtaýǵa jasóspirimder men jastar jaǵy beıim kórinedi. 16-24 jas aralyǵyndaǵy saýalnamaǵa qatysqandardyń 34%-y smartfonynda kem degende bir osyndaı sýret bar ekenin tilge tıek etken.
«Kópshilik ıntımdik fotosýrettermen, beınebaıandarmen bólisken kezde, onyń saldary týraly oılana bermeıdi. Kóńil qosqan adamyna tolyq senýge bolady dep esepteıdi. Alaıda keıde mundaı materıaldar kóbinese kek alý nemese bopsalaý maqsatynda qoldanylady. Adamǵa aýyr psıhologııalyq jaraqat ákelýi múmkin soraqy ınternet-qorlaý jaǵdaılary da bar. Kez kelgen materıaldy jibermes buryn ózińizden suraǵan jón: eger ol elge jarııa bolyp ketse, ne bolady? Sol sııaqty jeke qujattar men materıaldardy telefonda saqtamaýǵa keńes beremiz, óıtkeni oǵan bógdeler de qol jetkize alady», deıdi Kasperskıı zerthanasynyń kontent taldaý sarapshysy Anna Larkına.
Áýresi kóp áleýmettik jelide nıeti buzyqtardyń ósh alýynan saq bolyńyz.
