newsnetwork.mayoclinic.org
Massaget.kz-tiń dereginshe, árbir sıkl tórt fazany qamtıdy: úsh – baıaý uıqy (NREM - Non Rapid Eye Movement), olar kózdiń baıaý qozǵalysymen erekshelenedi. Jáne biri – jyldam uıqy (REM - Rapid Eye Movement), jyldam kóz qozǵalysynan turady.
Qalǵyp ketý – bul uıqynyń ótpeli kezeńi. Adam qalǵyp ketse, ol jartylaı umytshaq kúıde bolady. Mı belsendilikti báseńdetedi, dene birte-birte ekinshi fazaǵa – taıaz uıqyǵa aýysady. Bul kezeńderde adam basqalarǵa qaraǵanda ońaı oıanýy múmkin.
Tereń uıqy – bul dene kúsh alatyn úshinshi kezeń. Dene fızıkalyq belsendilikten keıin qalpyna keledi, ımmýndyq júıe belsendiriledi.
Jyldam uıqy – uıqynyń sońǵy kezeńi: mıdyń belsendiligi artady, ol kún ishinde alynǵan aqparatty óńdeıdi, taldaıdy, suryptaıdy jáne «sórelerge» qoıady. Bul kezeńde adam armandaıdy jáne tús te kóredi.
Tolyq tún uıqysyn alý úshin adamǵa 5-6 uıqy sıkli qajet dep esepteledi. Sondyqtan somnologtar eresekterge kúnine keminde 7,5 saǵat uıyqtaýǵa keńes beredi. Al balalarǵa – jasyna baılanysty. Bala neǵurlym jas bolsa, soǵurlym uzaq uıyqtaýy kerek. Strestik kezeńder (mysaly, emtıhandar) kezinde siz balańyzdyń uıqy ýaqytyn kem degende bir saǵatqa kóbeıtýińiz kerek.
Degenmen bul standarttar barlyǵyna jaramaıdy: keıbireýleri kóbirek ýaqytty qajet etedi, basqalary az.
Ǵalymdardyń pikirinshe, saǵat 22:00-den 23:00-ge deıin uıyqtap, 7:00-8:00-de oıanǵan durys dep sanalady.
Bul ýaqytta gıpofız, endokrındik júıe, búırek ústi bezderi jáne basqa organdar deneniń demalýyna jáne ony jumys jaǵdaıynda ustaýǵa múmkindik beretin gormondar shyǵarady.
