Jaıly mektepterdiń salynýy men paıdalanýǵa berilýi elimizdiń bilim salasyndaǵy mańyzdy kezeń. Sebebi keıingi jyldary mekteptegi oryn tapshylyǵy, aýyl men qala arasyndaǵy alshaqtyq, apatty jaǵdaıdaǵy mektepterdiń kóbeıýi máselesi ózekti bola tústi. Prezıdent sońǵy joldaýynda «Osy óte mańyzdy jumysty «Samuryq-Qazyna» qory qadaǵalap otyr. Úkimet pen ákimder bul sharýaǵa belsene atsalysýǵa tıis. Depýtattar da ortaq isten shet qalmaıdy dep oılaımyn. Úkimet jaıly mektepterdi arnaıy basqarý júıesin engizýdi oılastyrýy kerek», dep mańyzdy tapsyrma berdi.
«Jaıly mektep» ulttyq jobasyn júzege asyrý eki kezeńge bólingen. Birinshi kezeńde 2024 jyldyń sońyna deıin 208 jaıly mektepti paıdalanýǵa berý josparlansa, ekinshi kezeńde 2025 jyldyń sońyna deıin 151 mektep salý josparlanǵan.
Al bıyl 1 qyrkúıekten beri 21 «Jaıly mektep» jumysyn bastap ketti. Onyń ishinde Astana qalasynda 9, Qaraǵandy qalasynda 1, Aqmola oblysynda 4, Almaty oblysynda 3, Almaty qalasynda 1, Jambyl oblysynda 1, Qyzylorda oblysynda 1, Túrkistan oblysynda 1 mektep paıdalanýǵa berildi.
Ulttyq joba boıynsha salynǵan mektepterdiń syıymdylyǵy 300, 600, 900, 1200, 1500, 2000, 2500 orynǵa arnalǵan. «Jaıly mekteptiń» jaı mektepten atap aıtar artyqshylyqtary da kóp.
Birinshiden, jaıly mektepterdiń aýdany qarapaıym tıptik mektepterden 15-20 paıyzǵa keń, al tehnıkalyq jaraqtandyrý úlesi 4 ese artyq.
Ekinshiden, sport zaldardyń sany da kóp. Máselen, 300 oryndyq mektepterde 1 úlken sportzal, 600 oryndyq mektepterde 1 úlken jáne 1 kishi sportzal bar. 900 jáne 1200 oryndyq jaıly mektepterde 1 úlken jáne 2 kishkentaı sportzaldan qarastyrylǵan. 1500 oryndyq nysandarda 1 úlken jáne 3 kishkentaı zal bolsa, 2000-2500 oryndyq mektepterde 2 úlken jáne 2 kishi sportzal bar.
Úshinshiden, erekshe balalarǵa arnalǵan kedergisiz orta jasalyp, pandýstar, lıftter, arnaıy dárethana bólmeleri men ınklıýzıvti bilim berý kabınetteri jasaqtalǵan.
Tórtinshiden, ár qabatqa aýyz sý burqaǵy qoıylyp, ár oqýshyǵa jeke zattaryn saqtaıtyn shkaf qarastyrylǵan.
Besinshiden, barlyq jaıly mektep birkelki etip salynǵan. Qaladaǵy jáne aýyldaǵy oqý oshaqtary bir-birinen syrtqy jaǵynan da, ishki jabdyqtalýy boıynsha da erekshelenbeıdi.
Altynshydan, bilim oshaqtary ozyq STEM-zerthanalarmen, robototehnıka kabınetterimen, horeografııalyq zal, demalys jáne kovorkıng aımaqtarymen jabdyqtalǵan.
Jetinshiden, mektepter eń zamanaýı beınebaqylaý, kirip-shyǵýdy baqylaý júıelerimen qamtamasyz etilgen. Ǵımarattar órt qaýipsizdigi, sanıtarlyq jáne basqa da talaptarǵa tolyq saı keledi.
«Jaıly mektep» jobasy Qazaqstandaǵy bilim berý júıesiniń jańarýynda mańyzdy ról atqarady. Mektepterde jasalǵan jaıly jaǵdaı oqýshylardyń shyǵarmashylyq áleýetin damytatyny, oqýǵa degen yntasyn arttyratyny anyq. Joǵaryda atap ótkenimizdeı, bilim ordalarynda qaýipsizdik sharalary qatań saqtalady.
«Jaqynda ashylǵan 103 mektep jaıly mektepte balalardyń, bilim alýshylardyń, jalpy jumys istep jatqan pedagogterdiń qaýipsizdigine qatysty sharalar birinshi jolǵa qoıylǵan. Iаǵnı balanyń kirip-shyǵýyn qadaǵalaıtyn ishki-syrtqy beınekameralar bar. Rasynda da jobanyń talaptaryna sáıkes bala qaýipsizdigi birinshi orynda tur. Sondaı-aq bala tárbıesi de – negizgi másele. Qazirgi kezde «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy boıynsha da is-sharalar júzege asyrylyp jatyr», deıdi qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi Jumagúl Musabek.
«Jaıly mektep» jobasy erekshe bilim berýdi qajet etetin oqýshylardy da nazardan tys qaldyrmaǵan. Olarǵa arnaıy synyp bólmeleri bar.
«Bul mekteptiń basqa mektepterden ereksheligi balalardy ári qaraı damytýǵa arnalǵan qural-jabdyqtarmen tolyq jabdyqtalǵan. Oqýshylar synyptaǵy zattardy qolymen ustap, túsin anyqtap kóre alady. Mysalǵa, bizde sóılemeıtin nemese tilinde kemistigi bar balalar bolýy múmkin. Olarǵa túsin ajyratyp, sanyn kózimen kórip, qolymen ustatýǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan jáne bizdiń basty maqsatymyz erekshe balaǵa erekshe qoldaý kórsetý», deıdi 103 jaıly mekteptiń ınklıýzıvti bilim berý muǵalimi Madına Saǵyndyq.
«Jaıly mektepterdiń jaǵdaıy aýylda da, qalada da birdeı. Bul únemi sapasy qaladaǵy bilim oshaqtarynan qalys qalyp qoıatyn aýyl mektepteri úshin zor qýanysh. Máselen, paıdalanýǵa berilgen 21 mekteptiń 8-i aýylda ornalasqan.
«О́tken jyly ózimizdiń kishigirim aýylymyzda astanalyq mektepterden eshbir jeri kem emes osyndaı zamanaýı, ádemi mektep ashylady dep elestete de almap edik. Endi, mine, nemerem jańa mekteptiń tabaldyryǵyn attady. El bolyp qýanyp jatyrmyz», dedi Qaraótkel aýlynyń turǵyny Gúlnur Amanova.
Al Almaty oblysy, Qarasaı aýdany, Dolan aýlynyń turǵyny Abylaı Shaımerden «Jaıly mektep» jarqyn bolashaqtyń kepili ekenine senim bildirdi.
«Buryn balalar bastaýysh synypty jabdyqtalmaǵan úı sekildi ǵımaratta oqyǵan edi. Myna mektepti kórip qýanyp jatyrmyz. Shynynda bastalǵannan beri kórip júrmiz. Syrtynan kelip qarap ketemiz. Nemeremdi osy mektepke ornalastyrsam dep júr edim. Balam qazir osynda besinshi synypta oqyp júr. Munda barlyq múmkindik bar eken. Ishinde de, syrtynda da jaqsy jumystar júrip jatyr. Áli de jaqsy bolady degen oıdamyn. Osy jaıly mektepke armandap kelip otyrmyz. Balalar jan-jaqty damıtynyna senemiz», deıdi aýyl turǵyny.
«Jaıly mektep» jobasynyń taǵy bir mańyzdy aspektisi – salamatty ómir saltyn nasıhattaý. Jańa mektepterde sporttyq, mádenı, shyǵarmashylyq is-sharalarǵa arnalǵan keńistikter uıymdastyrylyp, oqýshylardyń dene shynyqtyrýy men rýhanı damýy úshin múmkindikter artady. Sporttyq alańdar, ashanalar, demalys aımaqtary balalardyń densaýlyǵyn saqtaý men áleýmettik ortada ózin-ózi damytýyna jaǵdaı jasaıdy.
«Jaıly mekteptiń» júzege asýy bilim berý salasyndaǵy ózgeristerdiń bastamasy. Bul joba bilim berý júıesin jańartyp, saýatty urpaq tárbıeleýge jol ashady.
