Munyń ózi jekelegen adamdar úshin baıý, bıznes kózi sanalǵanymen, memlekettik turǵydan oılaıtyn bolsaq, kóleńkeli jaqtary basym, deıdi oblys turǵyndary.
Qarjylyq qıyndyqqa dýshar bolǵan elderdiń biri – Reseı. Alpaýyt memlekette qalyptasqan kúrmeýi qıyn ahýal shańyraǵymyzdy shaıqaltyp, ekonomıkamyzdy turalatyp ketpeı me degen kúpti kóńilde júrgen jandar az emes. О́ıtkeni, jylqy jyly devalvasııaǵa ushyraǵan rýbldiń áli «es jııar» túri kórinbeıdi.
Mine, qoı jylynyń alǵashqy aıy da túgesildi. Alaıda, qazaqstandyqtardyń arzan zattar men taýarlar úshin tolassyz shekara asýyna qaraǵanda, «aýylymyz aralas, qoıymyz qoralas» kórshilerimizdiń ulttyq valıýtasy baǵamynyń ornyǵýy uzaqqa sozylatyn syńaıly.
Alyp Reseıdiń qarjylyq jaǵdaıyn shekaranyń shetin, jeldiń ótin mekendegen teriskeı aımaq qalaı qabyldap otyr degen saýalǵa jaýap alý maqsatymen túrli mamandyq ıelerin áńgimege tartqan edik.
Aıgúl BEISENOVA, muǵalim:
– Munaı baǵasynyń qulaýy azdaı Eýroodaq elderi men AQSh tarapynan qoldanylǵan sanksııalar Reseıdiń qarjy júıesindegi qıyndyqtyń basty sebebi boldy. Jan-jaqtan «shabýyldaǵan» ekonomıkalyq qyspaqtar rýbl baǵamyn kúrt túsirip jiberdi. Budan eshkimniń eshnárse utpasy anyq. Onyń taýqymetin qarapaıym otbasylardyń sezinip otyrǵany ras.
Meniń jubaıym kóp jyldan beri Túmen oblysynda jumys isteıdi. Rýbldiń qunsyzdanýy saldarynan jalaqysy eki esedeı kemip qaldy. Otbasylyq tabystyń azaıýy kóńil-kúıimizge qatty áser etti. Esesine ol jaqtan arzan kólik pen taýarlar ákelip, qýantyp tastady. Jurtpen jaǵalasyp, 300 shaqyrym Ombyǵa birneshe márte baryp keldik. Keden beketterinen ótý bir muń boldy. Qazir de kezek kóp kórinedi. Bireýler az jalaqysyn únemdep, bala-shaǵany kıindirý qamymen barsa, endi bireýlerdiń qymbatqa satý tirligimen aınalysyp júrgeni anyq.
Qazirgideı jahandaný zamanynda elderdiń bir-birimen baılanyssyz, tomaǵa-tuıyq ómir keshýi múmkin emes. Bizdiń erekshe úmit artatynymyz – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq. Oǵan múshelikke enýge múddelilik tanytýshy elder qatarynyń kóbeıgeni qýantady. «Kórshi aqysy aýyr», «Úı salsań, aldymen kórshińdi tańda», deıdi qazaq. Reseıdiń úsh oblysymen shektesetin Qyzyljar óńiriniń turǵyndary rýbl baǵamynyń ornyǵýyna tilektes.
Dmıtrıı EFIMSEV,
jeke kásipker:
– Jańa jyl qarsańynda qaraqurtsha qaptap ketken shop-týrlardy aıtpańyz! Halyqtyń shekara beketterinde ıin tireskeni sonshalyq, kúni boıy kezekte turýǵa týra keldi. Reseıden burynyraq ákelingen taýarlardy arzanǵa buldaýǵa májbúr boldym. Negizgi kásibim úzilip qala ma dep qatty qobaljydym. Keı jergilikti kásiporyndar ónimderin ótkizetin naryq kózin tappaı ábden áýre-sarsańǵa tústi. О́ıtkeni, azyq-túlikten bastap qurylys materıaldaryna deıin dúken sóreleri lyq toldy. Ony aıtamyz-aý, aıyrbas pýnktterinde rýbl taýsylyp qalǵandyqtan Astanaǵa, jeńil kólik izdep, Tatarstan, Bashqurtstan, Máskeý, Sankt-Peterbýrg jaqqa jol shekken tanystarym boldy.
Men reseılik kásipkerlermen jıi baılanysyp turamyn. Olar da rýbldiń quldyraýynan qatty zardap shekti. Menińshe, basqa elderdiń ótpeli, ýaqytsha qıyndyqtaryna esh qýanýǵa bolmaıdy. Bálkim, jekelegen adamdardyń ál-aýqaty jaqsaryp keter. Al, tutas memleket úshin zardaptary aýyr bolýy yqtımal. Shúkirshilik, Qazaqstan onyń saldaryn sezine qoıǵan joq. О́ıtkeni, halyqtyń ómir sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan keshendi áleýmettik baǵdarlamalarymyz bar.
Búginde jeńil kólik saýdasy qyzyp tur. Jańa jylǵa deıin petropavldyqtar 600 avtokólik satyp alsa, bıyl 200-ge jýyq «temir tulpar» ákelgen. Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵynda 800-deı kólik resimdelgen. Bulardan 72 mıllıon teńge salyq túsken.
Arzan zattar, taýarlar, buıymdar ákelý maqsatymen Reseıge qaraı sapar shekken jolaýshylardyń qatary áli qalyń. «Jańajol» beketinen táýligine bir myńdaı kólik ótetin kórinedi.
Pikirlerdi jınastyrǵan
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan».
Soltústik Qazaqstan oblysy.