Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Keıingi ýaqytta aýyl sharýashylyǵy salasyn sýbsıdııalaý boıynsha jemqorlyq táýekeli azaımaı tur. Jaqynda Pavlodar oblysynyń prokýratýrasy agroónerkásip kesheni boıynsha memleketke 500 mln teńge shyǵyn kelgenin anyqtady. Olardyń habarlaýynsha, keı jaǵdaıda aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn satyp alý týraly esep berý aqparaty burmalanady. Is júzinde sýbsıdııalaý úderisi ótinimdi formaldy túrde qabyldap, bıýdjet qarajatyn bólýden turady. Mysaly, eki aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshi zańsyz baıý maqsatynda jalpy somasy 132 mln teńgege tehnıka satyp alýǵa sýbsıdııa alyp, keıin basqa maqsatqa jumsaǵan.
Májilis depýtaty, Agrarlyq máseleler jónindegi komıtet múshesi Nurjan Áshimbetovtiń pikirinshe, agrosektordy qarjylandyrýǵa qatysty másele sýbsıdııaǵa bólinetin qarajattyń baqylanbaýynan týyndap otyr.
«Otandyq fermerlerdi zamanǵa saı tehnıka, qural-jabdyqpen qamtamasyz etip otyrǵan «QazAgroQarjy» AQ, «Agrarlyq nesıelik korporasııasy» AQ, «Damý» qory jáne ózge de qarjylyq uıymdardyń sýbsıdııany baqylaý boıynsha tetikteri jasalmaǵan. Tehnıkany nesıege nemese lızıngke beredi de, memleketten bólinetin bıýdjet qarajatynyń nysanaǵa jetýin qadaǵalamaıdy. Osynyń saldarynan qanshama fermer nesıeni sýbsıdııalaý kezindegi qarajatty ózge maqsatqa jumsap keldi. Negizinen sýbsıdııa tehnıkaǵa ǵana emes, mıneraldy tyńaıtqysh pen gerbısıd, tuqym men sý satyp alýǵa da bólinedi. Bıyl agrosektordy sýbsıdııalaýǵa 450 mlrd teńge qarajat bólindi. Bul – óte kóp qarajat. Aldaǵy jyldary bul soma odan saıyn eselene túsetini anyq», deıdi depýtat.
Aıtýynsha, Úkimet usynyp otyrǵan jańa tártip boıynsha, 2025 jyldan bastap sýbsıdııa qarajaty sharýanyń qatysýynsyz tikeleı qaryz berýshige túsedi. Iаǵnı jergilikti ákimdik pen jaýapty basqarma barlyq resimdeýdi ózderi júrgizip, sharýa tek qol qoıady. Atqarýshy bılik sýbsıdııanyń resimdelgen sátinen tólengenge deıindi úderisin elektrondy qujat aınalymy arqyly baqylap otyrady.
Al óńirlik Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetine súıensek, bıyl egin sharýashylyǵyn qoldaýǵa 7,5 mlrd teńge bólingen. Qarajattyń kóp bóligi tuqym sharýashylyqtaryn qoldaý men mıneraldy tyńaıtqyshtar baǵasyn arzandatýǵa jumsalǵan. Deıturǵanmen atalǵan qarajat jergilikti fermerler úshin az bolyp shyqqan. Basqarma oblys ákiminen sharýalar úshin qosymsha 3,9 mlrd teńge qarajat bólýdi surap otyr.
Sharýalar zamanǵa saı aýyl sharýashylyǵy tehnıka men qural-jabdyq satyp alýy úshin «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdınginiń qarjylyq uıymdary 26,4 mlrd teńgege, «QazAgroQarjy» 16 mlrd teńgege qarjylandyrǵan. Nátıjesinde, oblys fermerleri jańadan myńǵa jýyq tehnıka men túrli jabdyq satyp alǵan.
